تعیین تکلیف ایرانیان با آمریکا

[Essi Stanley 402]

سن و سالی نداریم اما گویی مدت هاست که از جوانی‌مان می‌گذرد و چون مردان کهنسالی شده‌ایم. تازه شروع به دوست داشتن زندگی کرده بودیم که همه چیز تکه تکه شد. نخستین بمب، نخستین انفجار در قلب مان ترکید. از جنب و جوش و تلاش و پیشرفت جا مانده‌ایم. گویا دیگر به جز جنگ به چیزی اعتقادی نداریم.

در نهایت فهمیدیم که آنها فقط در سفسطه و توجیه امور بر ما برتری داشتند. اولین بمباران، دنیایی را که آنها برای‌مان ترسیم کرده بودند تکه پاره کرد و نشان مان داد چقدر در اشتباهیم. در همان حال که می‌نوشتند و سخنرانی می‌کردند ما با زخمی‌ها و آدم‌های رو به مرگ روبرو بودیم.

 

📖 بخشی از کتاب در جبهه غرب نیست نوشته‌ی اریش ماریا رمارک

[Essi Stanley 402]

بسیاری بر این باور بودند که جنگ آمریکا با ایران می‌تواند منجر به بیداری جمعی و تضعیف اقتدارگرایی در ایران شود. این مسئله چقدر از نظر تاریخی و سیاسی حتمی است؟

ـ نمونه‌ای که نشان می‌دهد جنگ منجر به تضعیف اقتدارگرایی در یک کشور شده است:

پس از شکست ۱۹۴۵ ژاپن در جنگ با آمریکا، ساختار نظامی-امپراتوری این کشور محدود شد، اصلاحات سیاسی و اجتماعی انجام شد و نهادهای جدید شکل گرفتند.

ـ نمونه‌ای که نشان می‌دهد جنگ می‌تواند نتیجه معکوس بدهد:

شکست آلمان در جنگ جهانی اول به‌جای بلوغ دموکراتیک پایدار، در بستر تحقیر، بحران اقتصادی و روایت‌های انتقام‌جویانه، به رشد اقتدارگرایی نازی انجامید.

.

به طور خلاصه با مطالعه تاریخ جنگ‌ها می‌توان به این نتیجه رسید که جنگ به‌خودی‌خود باعث بیداری اجتماعی نمی‌شود. آنچه اهمیت دارد ساختار اجتماعی، سازمان‌یافتگی جامعه مدنی، وضعیت نخبگان و شرایط پس از جنگ است. در برخی موارد جنگ باعث «آگاهی جمعی» و در برخی موارد «خستگی اجتماعی و تقویت اقتدارگرایی» می‌شود.

[Essi Stanley 402]

رنجِ ناشی از بلاتکلیفی گاه از رنجِ یک فاجعه‌ی قطعی بیشتر است. در جنگ، ما با یک «واقعیت» روبرو هستیم که باید با آن دست‌وپنج نرم کنیم اما در وضعیت نه جنگ نه صلح، ما با «هیچ» روبرو هستیم.

از نگاه فلسفی انسان با «طرح‌ریزی برای آینده» معنا می‌یابد. در وضعیت نه جنگ و نه صلح، آینده «مبهم» است. وقتی آینده مبهم باشد، پروژه های زندگی همچون ازدواج، مهاجرت، سرمایه‌گذاری و خلاقیت متوقف می‌شوند و فرد به جای «شدن» در یک «ماندنِ» اجباری گرفتار می‌شود.

عجیب است که با گذشت تقریبا ۵۰ روز از آتش بس موقت، نه تنها هیچ همت و اراده‌ای از داخل این سرزمین برای پایان دادن به این وضعیت تعلیقی دیده نمی‌شود بلکه گره‌های این کلاف سردرگُم هر روز درهم تنیده‌تر از دیروز می‌شوند.

[Essi Stanley 402]

حتی یک روز از امضای توافق‌نامه ایران با آمریکا نگذشت که نامه‌ای آمد که نفر اول مملکت نظر دیگری داشته است. نظری که دوباره تنش‌ها را در کشور بالا برد و مجددا برای چندمین بار تنگه هرمز بسته شد!

دیگر باید یقین حاصل کرد که بخشی از قدرت در ایران از تداوم تنش خارجی سودهای زیادی به دست می‌آورد:

حفظ انسجام بخشی از پایگاه سیاسی خود، توجیه برخی محدودیت‌ها با استناد به تهدید خارجی و افزایش نقش نهادهای امنیتی و سیاسی در مدیریت کشور.

اما هزینه اصلی معمولاً بر دوش مردم می‌افتد. زیرا تنش‌های مزمن می‌تواند به تحریم، کاهش سرمایه‌گذاری، تورم، افت ارزش پول، محدود شدن فرصت‌های شغلی و افزایش نااطمینانی درباره آینده منجر شود.

در نتیجه، آنچه برای ساختار قدرت یک «وضعیت قابل مدیریت» محسوب می‌شود، برای بسیاری از شهروندان به معنای کاهش رفاه، دشوارتر شدن برنامه‌ریزی برای زندگی و فرسایش امید به بهبود شرایط اقتصادی است.

[Essi Stanley 402]

بدترین نوع جنگ‌ها، جنگ موجودیتی است و متاسفانه جنگ ایران و آمریکا به چنین جنگی تبدیل شده است. این نوع جنگ‌ها اغلب به یک پوچیِ سیاه می‌انجامند. جایی که حتی اگر پیروزی حاصل شود، هزینه‌های انسانی و ویرانیِ زیرساخت‌های اخلاقیِ جامعه به قدری بالاست که پیروز هم چیزی از انسانیت خود برای عرضه در جهانِ پس از جنگ باقی نمی‌گذارد.

خطر اصلی در جنگ های موجودیتی بن‌بستِ روانی-سیاسی است. در جنگ‌های معمولی، وقتی فشار اقتصادی یا نظامی بالا می‌رود، طرفین به میز مذاکره بازمی‌گردند. اما در جنگ موجودیتی، مذاکره به معنای «تسلیم» و تسلیم به معنای «مرگ یا ناپدید شدن» قلمداد میشود. بنابراین:

۱. هیچ راه خروجی وجود ندارد.

۲. در قمارِ نهایی بازیگران حاضرند همه‌چیز را فدا کنند (حتی نابودیِ خودشان) تا حریف نابود شود!