رفتن به مطلب
M!Zare

انرژی امواج

پست های پیشنهاد شده

اغلب جزر و مدهای ساحلی شامل دو طغیان و دو فروکش با یک دوره نیم روزی دوازده ساعت و بیست و پنج دقیقه ای هستند. از این رو برخی از سواحل وجود دارند که در آنجا جزر و مد تا دو مرتبه از لحاظ زمان جزر و مد روزانه طولانی تر هستند یا اینکه دست کم تلفیقی از هر دو با اختلاف و نابرابری روزانه. اما به هر حال همیشه در دورهء روزانه یا نیم روزی ثابت هستند. میزان جزر و مد در هر ماه قمری متغیر است. بلندترین جزر و مد ها جزر و مدهای بهاری نامیده می شوند که زمانی رخ می دهد که ماه و زمین و خورشید از نظر موقعیت مکانی در یک خط مستقیم قرار می گیرند. (استقرار نقطه سه گانه)

کوتاهترین جزر و مد ها ماه و زمین و خورشید در زوایای قائم نسبت به یکدیگر قرار بگیرند. (تربیع ماه)

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال

ایزاک نیوتن پدیده نخست را چنین فرموله کرد " هر روز اقیانوس می بایست دو مرتبه طغیان و فروکش کند و بیشترین ارتفاع آب نیز باید قاعدتاً در ساعت سوم پس از نزدیک شدن به نیمروز ظهر آن مکان اتفاق بیفتد."

 

نخستین جدول جزر و مدی به همراه پیش بینی رویداد دامنه جزر و مد توسط نیروی دریایی انگلستان در سال 1833 میلادی متتشر گردید. هرچند اطلاعات راجع به نوسانات جزر و مد مدتها پیش از آن و در قرن چهارده میلادی در دسترس بود.

 

طغیان و فروکش جزر و مد در طول خط ساحلی منطقه می تواند به صورت زیر توضیح داده شود: ارتفاع کم موج جزر و مد از صدها کیلومتر در سطح اقیانوس ها براساس چرخش به دور زمین تا زمانی که امواج در آن اقلیم به لب دریا برخورد نماید زیر ماه امتداد پیدا می کند.

 

جرم آب توسط گرانش ماه کشیده می شود و دهانه رودخانه ها را پر می نماید. جایی که این جرم آب هیچ راهی برای گریز و پراکنده شدن در اقیانوس نمی یابد این امر به تداخل امواج و انباشته شدن آب در دهانه رودخانه ها منجر می شود. در نتیجه سطح آب بالا می آید (سیکل جزر و مد)

 

جزر و مد در مسیر حرکت ماه مجدداً فروکش می کند و از سمت اقیانوس دور شده به زمین نزدیک می شود و اثر این گرانش روی آب اقیانوس ها تدریجاً کاهش پیدا می کند. (سیکل فروکش)

 

توضیحات فوق تنها یک بیان شماتیک از گرانش ماه بود که بر اساس عوامل ﺗﺄثیرگذار در کشند و جزر و مد امواج بیان گردید.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال

انرژی امواج جزر و مد مشتمل بر دو ﻤﺅلفه است که پتانسیل و جنبشی نامیده می شوند. انرژی پتانسیل معادل کاری است که جرم آب را از سطح اقیانوس ها بلند می کند و به سمت خود میکشد.

 

این انرژی می توان از رابطه زیر محاسبه گردد:

nptxe1716jdg2lwgp1v.png

که در آن E بیانگر انرژی ، شتاب گرانشی g و ρ نمایانگر دانسیته و چگالی آب دریا که برابر با جرم واحد حجم می باشد.

سطح در نظر گرفته شده A ،بردار عمودی از سطح اقیانوس Z ،دامنه موج h و برای آب دریا بطور میانگین 9wkn1oyqs6hvo3pksm9f.pngمی باشد.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال

انرژی جنبشی هم با استفاده از فرمول زیر محاسبه میشه: pmjjlnf5vc2wtg2jbxa3.png

که m جرم و V سرعت را بیان میکند. (اینکه چه مقدار جرم رو در نظر میگیره واسه خودم جای سوال داره:ws52:)

 

 

دانستن انرژی پتانسیل موج به منظور طراحی اصولی نیروگاه موجی که از سد آب و ایجاد مصنوعی ارتفاع اجباری بهره می گیرد بسیار مهم است.

 

برخی از نیروگاهها از انرژی پتانسیلی که از ارتفاع گیری آب و سپس فرو ریختن آن ایجاد می شود بهره برداری می کنند. جهت طراحی نیروگاههای شناور یا دیگر انواع نیروگاههای موجی باید بدانیم در مقایسه انرژی جنبشی موجی که از آن نوع نیروگاهها بدست می آید در اینجا انرژی موجی جریانات افقی آب توسط جریانات موج آب ایجاد و مهارمی شود و مانند آنها مشتمل بر ایجاد سد و آب بند نمی باشد.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال

استخراج انرژی جزر و مد به شیوه سنتی:

 

انسانها سالها پیش از میلاد مسیح نیز از جزر و مد و جریانات موج آب بهره می گرفتند.

 

برای مثال از نوسانات دوره ای موج به آن خوبی آگاه بودند که می دانستند چه زمانی و کجا با جریانات آبی قوی مواجه خواهند شد.

 

ﺗﺄسیسات و بناهای کوچک هیدرودینامیکی متعددی نظیر سیستمهای پمپاژ آب و آسیاب های بادی از قرون وسطی در سرتاسر جهان به جا مانده است.

 

برخی از این ابزار و وسایل هنوز و در دورانهای اخیر نیز استفاده می شوند. برای مثال چرخ آبی بزرگ برای پمپاژ آب در هامبورگ آلمان تا قرن نوزدهم همچنان مورد استفاده بود.

 

شهر لندن از چرخ آبی بزرگی استفاده می کرد که در سال 1580 میلادی بر روی پل لندن تعبیه شده بود و بمدت 250 سال آب سالم برای شهر فراهم می نمود. هر چند که مطالعات جدی به منظور طراحی نیروگاههای موجی در مقیاس صنعتی برای استفاده و بهره گیری از انرژی موج در قرن بیستم با رشد سریع دانش الکتریک در صنعت آغاز گردید.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال

برق رسانی و الکتریکی کردن تمام جنبه های تمدن مدرن به توسعه مبدل های گوناگون جهت انتقال منابع انرژی پتانسیل به انرژی الکتریکی منجر شد.

 

به موازات نیروگاههای سوخت فسیلی و رآکتورهای اتمی که مسائل جدید آلودگی های زیست محیطی را انرژیهای پاک تجدید پذیر جهت تولید انرژی الکتریکی دانشمندان وایجاد می کردند مهندسان را به سمت و سوی بهره گیری از این منابع تشویق نموده است. انرژی جزر و مد و امواج به طور جزئی یکی از بهترین منابع تجدید پذیر در دسترس محسوب می شود. در انرژی گرمایی انرژی خورشیدی مقایسه با سایر منابع انرژی پاک نظیر انرژی باد زمین و غیره. می توان پیش بینی کرد انرژی موجی و جزر و مد برای قرن های متمادی از نقطه نظر زمانی و دامنه و گستره استفاده از سایر انرژی ها پیشی بگیرد.

 

هر چند که مشکلات و دشواریهای عدیده ای برای گردآوری ابن منبع انرژی در قیاس با انرژی خورشیدی و انرژی باد که در مناطق وسیعی مرسوم شده اند وجود دارد.

 

علاوه بر این ﺗﺄسیسات مرسوم و رایج نیروگاههای ترکیبی موجی که شامل سدهای عظیم در اقیانوسهای آزاد می باشد به دشواری می تواند از نظر صرفه اقتصادی با آن دسته از نیروگاههای سوخت فسیلی و حرارتی که با ذغال سنگ و سوخت ارزان در دسترس و فراوان کار می کنند رقابت کند.

 

این نیروگاههای حرارتی در حال حاضر ﻤﺅلفه های اصلی تولید انرژی الکتریکی در جهان هستند. ضمن آنکه به هر حال منابع نفت و ذغال سنگ محدود هستند و در نهایت به پابان خواهند رسید. از دیگر سو نفت و ذغال سنگ با داشتن موادی چون سولفور در ذغال سنگ سبب انتشار گازهای گلخانه ای و به دنبال آن آلودگی عظیم جوی خواهند شد.

 

نیروگاههای هسته ای پسماندها و ضایعات اتمی خطرناک تولید می کنند و برای تولید انرژی مسائل پرخطری را ایجاد می نمایند.

 

اما انرژی موجی یک انرژی پاک و تهی ناپذیر و تمام نشدنی است. این ویژگیهای برجسته انرژی موجی را در آینده ای نزدیک به منبعی مهم و در عین حال جهانی جهت تولید انرژی تبدیل خواهد کرد.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال

در حال حاضر تنها چهار نیروگاه موجی در مقیاس صنعتی در جهان وجود دارد که همگی آنها پس از جنگ جهانی دوم ساخته شده اند. که عبارتند از:

نیروگاه موجی لارانس در فرانسه (1976)

نیروگاه موجی کیس لایا گوبا در روسیه (1968)

آناپولیس در کانادا (1984)

و دست آخر جیانگ زی یا در کشور چین (1985).

 

اطلاعات عمده این نیروگاههای موجی در جدول 2 گردآوری شده اند.

 

527ihyd7pasq93yy9g8u.png

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال

pnejy68mf387klejy2wo.png

نیروگاه موجی لارانس

 

در ساخت تمامی نیروگاههای موجی موجود طراحی یکسانی مورد استفاده قرار گرفته است که در ساخت نیروگاههای آبی مرسوم است. سه اصل عمده ساختاری و جزئیات مکانیکی این طراحی ها عبارتند از: سد در میان جریان آب واقع است که ارتفاع و هد مصنوعی برای آب جهت چرخاندن توربین هیدرولیکی ایجاد می نماید . توربین هایی که با ژنراتورهای الکتریکی نصب شده اند در نقطه پایین سد قرار دارند.

 

گیت های هیدرولیکی درون سد جهت کنترل جریان آب اند. در هنگام لزوم آب بند ها برای هدایت جریان قفل می شوند. توربین ها در هنگام انرژی پتانسیل جرم انباشته شده ی آب را در طرف دیگر سد به انرژیموج و جزر و مد الکتریکی تبدیل می کنند.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال

نیروگاههای موجی می توانند در دو حالت تک منظوره و دو منظوره طراحی و ساخته شوند. دو منظوره بدان معناست که توربین در هر دو حالتی که آب جریان دارد کار کند. زمانی که آب بالا می آید و همچنین طی زمانی که آب فروکش کرده و به اقیانوس باز می گردد و در سیستم تک منظوره توربین فقط در زمان سیکل فروکش کار می کند.

 

در این نوع دریچه های آب در زمان موج باز می مانند و اجازه می دهند که آب فضای آبگیر را پر نماید. سپس دریچه ها بسته می شوند. ارتفاع و هد آب افزایش می یابد و توربینها روشن می شوند و آب در دوره ی فروکش از آبگیر به درون اقیانوس باز می گردد.

 

مزایای روش توربین دومنظوره این است که بطور دقیق مدلی از پدیده طبیعی موج است و کمترین میزان ﺗﺄثیر در محیط را دارد واز قضا در بعضی از انواع خود بازدهی بسیار بالایی هم دارد.

 

هرچند که این روش به لوازم پیچیده و توربینهای دوجهته بازگردنده گرانقیمت و تجهیزات الکتریکی نیاز دارد .

 

روش تک منظوره اما بسیار ساده تر است. و به توربینهای چندان گرانقیمتی نیاز ندارد. از جمله جنبه های منفی روش تک منظوره می توان به زیان بیشتر آن برای محیط اشاره نمود. از آنجایی که ارتفاع هد بیشتری برای آب ایجاد می نماید که سبب انباشته شدن رسوبات و ته نشین ها در آبگیر می شود. سوای اینها هر دو روش در عمل به کار گرفته می شود.

 

برای مثال نیروگاههای موجی لارانس و کیسلایا گوبا از نوع توربین های دو منظوره هستند با در نظر گرفتن این مطلب که نیروگاه موجی آناپولیس از نوع تک منظوره است.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال

توان خروجی از پارامترهای اصولی و مرسوم نیروگاههای آبی می باشد.

 

P (حجم بر واحد زمان) یا (انرژی بر واحد زمان) که تابعی است از نرخ جریان آب Q و اختلاف ارتفاع آب میان سطح بالا و پایین جریان آن.

 

می تواند به صورت زیر بیان گرد:

h7ntonps460x1ai1yx2.png

میانگین توان تولیدی سالانه نیروگاههای موجی توسط سد می تواند با در نظر گرفتن برخی عوامل و فاکتورهای ژئوفیزیکی و هیدرولیکی محاسبه گردد. مانند سطح نوسانات موج و غیره.ﻤﺅثر آبگیر

 

جدول 2 و 3 شامل برخی اطلاعات موجود از نیروگاههای موجی و چشم اندازهای دیگر توسعه سیستمهای سنتی در استفاده از سدها در کشورهای گوناگون و حوضچه های مصنوعی که در بالا توضیح دادیم می باشد.

 

ee4lh2xrwse3lal7pag.png

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال

استخراج انرژی جزر و مد به شیوه غیرسنتی:

 

همانگونه که پیش تر اشاره شد تمامی نیروگاههای موجی و جزر ومدی موجود با طراحی های مرسوم و رایجی ساخته شده اند و بر اساس راه اندازی ایستگاههای تولید قدرت با در نظر گرفتن ﻤﺅلفه های اصولی طراحی با ایجاد سد بر رودخانه ها بنا گردیده اند .

 

این روش رایج توجیه بسیار ضعیف اکولوژیک و زیست محیطی دارد چرا که ایجاد سد به نحوی مهاجرت ماهی ها را با مشکل مواجه می کند و توازن جمعیتی آنها را به هم می ریزد.

 

محیط زیست را با ایجاد سیلاب و باتلاق در سرزمینهای مجاور تخریب می کند.

 

ایجاد سیلاب موضوعی مختص به نیروگاههای قدرت موجی نیست زیرا سطح آب در آبگیر نمی تواند بیشتر از سطح نرمال و طبیعی آب باشد. هرچند ایجاد اخلال در مهاجرت ماهی ها و سایر ساکنان اقیانوس توسط سد می تواند مسائل جدی زیست محیطی ایجاد نماید.

 

علاوه بر این بلندترین امواج در جهان به ندرت بتواند با ارتفاع و هد آب که در نیروگاهها رایج بر رودخانه ها بالغ بر دهها و صدها متر می شود مقایسه شود.

 

ارتفاع و هد کم نیروگاههای موجی مشکلات فنی نسبی را برای طراحان ایجاد می نماید.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال

این عوامل زیست محیطی و اقتصادی دانشمندان و مهندسان را مجبور نموده است که در پی روشی جدید جهت بهره برداری از انرژی موج و جزر و مد باشند که برای ایجاد ارتفاع و هد بالای آب نیازی به احداث سدهای عظیم روی اقیانوسها نداشته باشد .

 

ﻤﺅلفه کلیدی آن این مسئله است که از توربین های غیر رایج استفاده شود. که به طور دقیق و ﻤﺅثر بدون به کارگیری سد از انرژی جنبشی جریان آزاد موج ایجاد شده استفاده کند.

 

یکی از این توربین ها توربین چرخنده می باشد که در شکل زیر نشان داده شده است.

45s5h8mfibuch2rcnri7.png

 

این توربین جریان میانی در سال 1994 طراحی شده است. توربین شامل یک یا دو تیغه چرخنده درون سطح استوانه ای مانند شیار پیچ خورده می باشد .

 

که دو نام هواسوخت یا بال هواپیما بر آن اطلاق می گردد. تیغه ها عکس العملی فشاری ایجاد می نمایند که می توانند توربین را سریعتر از آنچه جریان آب توانایی چرخاندن اش را دارد به چرخش درآورند.

 

شفت توربین(محور چرخش) باید بر جریان آب عمود باشد و توربین نیز در موقعیت افقی یا عمودی قرار بگیرد.

 

در نتیجه محور تقارن آن توربین همواره برای جریانهای موج بازگشت پذیر چرخش یکنواخت ایجاد می نماید . این مزیت بسیار مهمی است.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال

هم از این رو که طراحی را ساده می کند و هم به ما اجازه بهره گیری از توربین دو منظوره را نیز می دهد. تصویری از نیروگاه موجی شناور به همراه توربینهای چرخنده ردیف شده در کنار یکدیگر در شکل زیر نمایش داده شده است.

st8gwob2wl2jpx0o6t8n.png

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال

بهره برداری انرژی الکتریکی از نیروگاههای موجی

 

مسئله مهمی که باید به آن توجه نمود این است که کجا و چگونه انرژی الکتریکی با استفاده از انرژی امواج تولید شود .

 

امواج ذاتاً دوره ای هستند و توان خروجی نیروگاه موجی همیشه با پیک فعالیتهای انسان همانگ نیست . نیروگاههای موجی در کشورهایی که به لحاظ صنعتی پیشرفته هستند می تواند بخشی از تولید عمومی در سیستم توزیع انرژی محسوب شوند.

 

هرچند که انرژی تولید شده از نیروگاههای موجی باید به فواصل دورتر انتقال یابد زیرا مکانهایی که امواج با ارتفاع بلند دارند معمولاً دور از مناطق صنعتی و اماکن شهری واقع اند.

 

یکی از انتخابهای جذاب آینده برای بهره گیری از انرژی موج تولید سوخت هیدروژنی توسط الکترولیز آب می باشد. هیدروژنی که با روشهای دیگری به صورت مایع ذخیره می شود می تواند به هرکجا انتقال یابد و بعنوان سوخت جایگزین نفت و گازوئیل و سیستمهای سوختی گوناگون دیگر استفاده گردد.

 

سلولهای سوختی انرژی هیدروژن را بدون احتراق و جابجایی قطعات به الکتریسیته تبدیل می کند. برای مثال مورد مصرف آن در خودروهای الکتریکی را می توان نام برد.

 

بسیاری از مهندسان و دانشمندان در نظر دارند توسعه ای ترتیب دهند که انقلاب صنعتی نوینی را به دنبال داشته باشد. هر چند که برای تحقق این ایده جهانی سوخت پاکی چون هیدروژن باید در هرکجا در دسترس باشد.

 

در حال حاضر بخش اعظم هیدروژن تولید شده از گاز طبیعی و سوختهای فسیلی هستند که با تولید گازهای گلخانه ای در جو و اتمسفر زیان جبران ناپذیری به محیط زیست وارد می نمایند.

 

از این منظر تولید هیدروژن از طریق الکترولیز آب با روش به کار گیری انرژی امواج یکی از بهترین راههای تولید سوخت پاک هیدروژنی با روشی به دور از هرگونه آلودگی زیست محیطی است.

 

بنابراین انرژی امواج می تواند در آینده برای ایجاد صنایع پاک توسعه یابد . برای مثال پاکسازی صنایع متحرک نظیر سایر زمینه های مصرف انرژی فعالیت انسان از جمله دستاوردهای انرژی امواج خواهد بود.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال

نتیجه گیری

 

 

امواج نقش مهمی را در بهبودی آب و هوای جهانی (مانند حفظ اکوسیستمها ) ایفا می کنند در عین حال منبع بالقوه زیرساختی تولید منابع انرژی تجدید پذیر برای آینده انسان محسوب می گردد. به پایان رسیدن منابع نفتی و انتشار گازهای گلخانه ای با سوختن ذغال سنگ و نفت و سایر سوختهای فسیلی و انباشته شدن پسماندهای هسته ای از رآکتورهای اتمی انسانها را اغلب منابع انرژی سنتی کنونی را با منابع انرژیناچار خواهد نمود که در آینده تجدید پذیر جایگزین کنند. انرژی امواج یک از بهترین گزینه های این دیدگاه نوین است.

 

مبدل های انرژی جدید با بازدهی زیاد و ارزان و سازگار با طبیعت از قبیل توربین های تریپل هلیکس می تواند انرژی امواج را در سرتاسر جهان به یک انرژی در دسترس تبدیل کند.

 

این انرژی لزوماً نباید در نیروگاههای مولتی مگاواتی استفاده شود بلکه در مقیاس نیروگاههای کوچکی که توان تولیدی چند کیلو واتی نیز می تواند مورد بهره برداری قرار گیرد و انرژی پاک را برای مصارف انفرادی و شخصی در دسترس قرار دهد به طوری که در مناطق جریانهای سهمگین امواج وجوداقلیمی خاص مثلاً در جزایر دوردست که در آن مناطق دارد بصورت مستقیم حتی در مصارف خانگی به کار گرفته شود

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال

ممکن است در مطالعات امواج با این اصطلاح روبرو شوید: بویه

 

بويه موج‌نگار چيست؟

 

بويه موج‌نگار دستگاهي است که به منظور اندازه گيري، ثبت و ارسال برخي مشخصه هاي امواج، هواشناسي، شوري و دماي آب ساخته شده و در آبهاي عميق دور از ساحل مستقر مي‌گردد.

اطلاعات ثبت شده توسط بويه موج‌نگار بلافاصله از طريق امواج راديوئي به يک ايستگاه ساحلي ارسال و از آنجا جهت انتشار اطلاعات مستقيماً به ايستگاه مرکزي منتقل مي‌گردد.

4errbo4w84suaaqocbtq.jpg

 

سازمان بنادر و دريانوردي در حال حاضر 6 دستگاه بويه موج نگار ( 3 دستگاه داخلي و 3 دستگاه خارجي) را در اختيار داشته که اين بويه ها که قادر به ثبت پارامترهاي موج (ارتفاع ، جهت ، پريود و ... )، هواشناسي (سرعت و جهت باد ، دماي هوا ، فشار هوا و رطوبت نسبي) و اقيانوس شناسي (شوري و دماي آب) مي باشد ، در حال حاضر در نقاط آب عميق در نزديکي سواحل بنادر انزلي(IUT,Oceanor) ، چابهار (IUT,Oceanor)، اميرآباد (IUT)و عسلويه (Oceanor)مستقر مي باشد.

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال
سازمان بنادر و دريانوردي در حال حاضر 6 دستگاه بويه موج نگار ( 3 دستگاه داخلي و 3 دستگاه خارجي) را در اختيار داشته که اين بويه ها که قادر به ثبت پارامترهاي موج (ارتفاع ، جهت ، پريود و ... )، هواشناسي (سرعت و جهت باد ، دماي هوا ، فشار هوا و رطوبت نسبي) و اقيانوس شناسي (شوري و دماي آب) مي باشد ، در حال حاضر در نقاط آب عميق در نزديکي سواحل بنادر انزلي(IUT,Oceanor) ، چابهار (IUT,Oceanor)، اميرآباد (IUT)و عسلويه (Oceanor)مستقر مي باشد.

 

کاش تاپیکت منبع داشت :4564:

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

مهمان
ارسال پاسخ به این موضوع ...

×   شما در حال چسباندن محتوایی با قالب بندی هستید.   حذف قالب بندی

  تنها استفاده از ۷۵ اموجی مجاز می باشد.

×   لینک شما به صورت اتوماتیک جای گذاری شد.   نمایش به عنوان یک لینک به جای

×   محتوای قبلی شما بازگردانی شد.   پاک کردن محتوای ویرایشگر

×   شما مستقیما نمی توانید تصویر خود را قرار دهید. یا آن را اینجا بارگذاری کنید یا از یک URL قرار دهید.


×
×
  • جدید...