Peyman 16150 اشتراک گذاری ارسال شده در 11 تیر، ۱۳۸۹ خواص فیزیکی فلز کبالت نقطه ذوب 1495 C نقطه جوش C 2870 دانسیته 8.9 شعاع اتمی 1.67 شعاع یونی 0.745 A کبالت در دماهای بالاتر C 427 بصورت FCC و در دمای پایینتر از آن به صورت HCP است. اکسایش آلیاژهای کبالت همانند ابرآلیاژهای نیکل مهمترین عنصری که برای بهبود مقاومت کبالت در برابر اکسایش به آن اضافه میشود کروم است شکل زیر نشان میدهد که مقدار بحرانی کروم بین 20 تا 30٪ است. که در آن ثابت پوسته شدن برای اکسایش در مقایسه با کبالت خالص کاهش مییابد. آلیاژ Cr%30 _Co اساس بسیاری از آلیاژهای مورد استفاده در ساخت ابزارهای جراحی و دندانپزشکی است این آلیاژ در برابر خوردگی در C250 بسیار مقاوم است تاثیر عناصر دیگر بر اکسایش و مقاومت در برابر خوردگی را باید بررسی کرد. آلیاژهای دو تایی iS5%_ Co و IA10%_Co مقاومت خوبی در برابر اکسایش نشان می دهند و آلیاژ AI_Co خواصی بهتری از آلیاژ Cr_Co دارد. درهر حال آلیاژهای دوتاییAI_Co در دمای بالا استحکام کافی ندارند تا بتوان آنها را پایه ای برای ساخت آلیاژهای کبالت در نظر گرفت. آهن و نیکل بیتاثیرند ولی منگنز تمایل به پوسته شدن را افزایش می دهد. در برخی موارد مولیبدن، وانادیم و تنگستن مضرند. کروم در این آلیاژها نیز مانند آلیاژهای نیکل عنصر اصلی است. استحاله آلوتروپیک در کبالت واکنش تبدیل فاز α به فاز ε اترمال بوده و درسیکل گرمایش دارای طبیعت برگشت پذیری است . در حین سرد کردن استحاله در 390درجه حرارت درجه سلسیوس اتفاق میافتد و با گرم کردن مجدد استحاله معکوس درجه حرارت 430 درجه سلسیوس به وقوع میپیوندد . عوامل متالورژیکی از قبیل اندازه دانه اولیه و خلوص مواد بر مقدار فاز HCP تشکیل شده موثر بوده ، به طوریکه اگر دانه ها ریز و میزان ناخالصی ها زیاد باشد ، مقدار فاز HCP تشکیل شده کمتر خواهد بود. از طرفی انجام کار سرد موجب افزایش مقدار فاز HCP میشود . ساختار فازی آلیاژهای دو تایی پایه کبالت سیستم دو تایی کبالت – کرم کرم عنصر آلیاژی اصلی در آلیاژ کبالت – کرم میباشد . ساختمان کریستالی کرم مکعبی مرکز دارBCC میباشد که حلالیت آنرا در کبالت FCC و HCP محدود مینماید . طبق دیاگرام فاز دوتایی Cr_Co ارائه شده در شکل (2) حلالیت کرم در فازهای α و ε در دمای 700 درجه سلسیوس به ترتیب برابر 20 و 10 درصد وزنی میباشد . با افزایش دما حلالیت کرم افزایش یافته و در دمای 991 درجه سلسیوس به 35.1 درصد در فاز α می رسد . حداکثر حلالیت کرم در فاز α در دمای 1312 درجه سلسیوس بدست می آید که معادل حدود 39 درصد میباشد . سیستم دوتایی کبالت – مولیبدن مولیبدن اثرات مشابهی بر ساختمان کبالت داشته و همانند کرم دامنه پایداری فاز α را باگسترده نمودن منطقه فازε کاهش میدهد شکل (3 ) حلالیت مولیبدن نیز به علت داشتن یک ساختمان کریستالی BCC در کبالت محدود میباشد . ولی حلالیت آن با دما افزایش یافته و در دمای 1335 درجه سلسیوس به حداکثر مقدار خود یعنی 28 درصد وزنی میرسد. فاز ε حلالیت کمتری برای برای مولیبدن نشان داده که در دمای پریتکتوید 50 ± 700 درجه سلسیوس به میزان حداکثر خود یعنی 14 درصد وزنی میرسد نقل قول لینک به دیدگاه
Peyman 16150 مالک اشتراک گذاری ارسال شده در 11 تیر، ۱۳۸۹ سیستم دو تایی کبالت – کربن قسمتی از نمودار فاز دوتایی C_Co در شکل (4) نشان داده شده است . درجه حرارت ذوب با افزایش مقدار کربن کاهش یافته و در دمای 1321 درجه سلسیوس طی یک واکنش اتکتیک فاز α را که حداکثر یک درصد وزنی کربن به صورت محلول جامد بین نشینی در خود حفظ نموده ، بوجود میاورد . حلالیت کربن در فاز α با کاهش دما افت نموده و در دمای 1000 درجه سلسیوس به 0.35 درصد وزنی می رسد . استحکام بخشی آلیاژهای کبالت استحکام بخشی محلول جامد g پرم رسوبگذاری عیوب چیدن صفحههای اتمی تشکیل کاربید استحکام بخشی محلول جامد: WوTaوoMعناصر مناسبی در استحکام بخشی محلول جامد هستند. شکل زیر تاثیر شدید استحکام بخشی این عناصر را بر آلیاژهای سه تایی x_Cr_Co نشان میدهد. رسوبگذاری پریمg - اکنون امکان رسوب سختی آلیاژها کبالت را بررسی میکنیم باتوجه به استحکام بخشی شدید آلیاژهای نیکل ازطریق رسوب. AI_3Ni در آلیاژهای کبالت نیز عامل رسوب سختی رسوب Ai3Coو Ti3Co می باشد. در آلیاژهای Ti_Cr_Co عامل رسوب سختی, رسوب های از نوع ((Ti¸Cr) 3Co) با مساحت (γ پریم)می باشد در ضمن استحکام در این مورد به اندازه استحکام آلیاژهای γپریم نیکل که در آنها رسوب می کند نیست. عیوب چیدن صفحههای اتمی: عیب در چیدن صفحههای اتمی در استحکام بخشی محلول جامد اهمیت دارد هر چه انرژی عیب در چیدن صفحههای اتمی بالاتر باشد آلیاژ مستحکمتر است. در کبالت خالص Fcc مقدار زیادی عیب در چدن صفحههای اتمی مشاهده میشود حلالیت کروم در هر دو فاز Fcc و Hcp زیاد است و عیوب چیدن صفحههای اتمی در آلیاژهای Cr-Co به آسانی ایجاد میشوند. اضافه کردن عناصر آلیاژی به شدت بر انرژی عیب چیدن صفحههای اتمی تأثیر میگذارد مثلا نیکل FCC ، ساختار Fcc را پایدار میکند و انرژی عیب چیدن صفحههای اتمی را افزایش میدهد بطوری که مقدار نابجایی ها کمتر میشود. ولی عناصر Bcc مانند W و Mo انرژی عیب چیدن صفحههای اتمی را کاهش میدهند. از نظر تاثیر افزایش عناصر آلیاژی Ni و Fe اهمیت زیادی دارند زیرا حلالیت آنها در کبالت کاملا بالاست Fe نیز ساختار Fcc را پایدار میکند. تشکیل کاربید: در آلیاژهای کبالت بسته به ترتیب آلیاژ انواع مختلف کاربید تشکیل میشود. مقدار عناصر آلیاژی برای تشکیل و توزیع مناسب کاربید و پایدار کردن آنها که بهترین خواص مخصوصا خواص خزشی دما بالا ایجاد میکند چون مقدار Crدر این آلیاژها معمولاً زیاد است یعنی بیشتر از 20٪ است، M7C3 و M3C2 به ندرت دیده میشود ولی وجود Cr به تشکیل کاربید نوع 6C23Mکمک میکند. این کاربید مهمترین نوع کاربید است. توزیع مطلوب کاربیدها چنان توزیعی است که به حد کافی ظریف باشد تا باعث استحکام آلیاژ شود ولی مقدار کاربیدها آن قدر زیاد نباشد که داکتیل بودن را کاهش دهد ( معمولاً مقدار کاربید را با محدود کردن مقدار کربن کنترل می کنند) معمولا سعی می شود که از تشکیل لایههای پیوسته یا نیم پیوسته کاربید جلوگیری شود. ضمنا در این آلیاژها حضور منگنز به عنوان عنصر آلیاژی باوجود گوگرد منجر به بروز MnS میشود که بصورت آخال نمایان میگردد. سوپر آلیاژهای پایه کبالت بیشتر خواص فیزیکی کبالت شبیه به نیکل است مانند اندازه اتمی، نقطه ذوب و چگالی. با آلیاژ کردن کبالت با کروم، نیکل و تنگستن، کربن و سایر عناصر بتدریج سوپر آلیاژهای پیچیده توسعه پیداکرد. ترکیب شیمیایی و کاربردهای خاص سوپر آلیاژهای پایه کبالت ازنظرشیمیایی نسبت به آلیاژهای پایه نیکل پیچیدگی کمتری دارند.سوپرآلیاژهای پایه کبالت ریخته شده دارای ترکیب حدود C 0.1-1% و W 5-10% و Cr 20-30% و Co 50-60% میباشند. و سوپر آلیاژهای پایه کبالت کار شده دارای حدود Co 40% و مقدار بیشتری نیکل(حدود 20٪) برای کار پذیری میباشند همچنین سایر عناصر آلیاژی به آنها افزوده می شود. سوپر آلیاژهای پایه کبالت در برخی از قسمتهای توربین های صنعتی بکار میروند ، زیرا کمتر از آلیاژهای پایه نیکل در معرض خوردگی قرار میگیرند، اگرچه مقاومت اکسایشی آنها خوب نیست. همچنین از این آلیاژها در برخی موتورهای هواپیما استفاده میشود. زمینه استنیتی: زمینه استنیتی بیشتر سوپر آلیاژهای کبالت تقریبا شامل Co 50 % و Cr 25% است و بقیه آن نیکل و عناصر دیرگداز مثل تنگستن، تانتالیم، آهن و یا مولیبدن می باشند. آستینت سوپر آلیاژهای پایه کبالت ساختار Fcc دارد. کاربیدها: درصد کربن آلیاژهای پایه کبالت نسبتاً بالاست( یعنی 0.1 تا 1٪) به طور کلی سه نوع اساسی کاربید در سوپر آلیاژهای پایه کبالت وجود دارد: کاربیدهای M6C23 کاربیدهای MC کاربیدهای M6C کاربیدهای سوپر آلیاژهای پایه کبالت را به روشهای مختلف استحکام میبخشند. اول : آنها( اساسا 6 C 23M )در هر دو آلیاژ ریخته شده و کار شده در مرز دانهها رسوب میکنند. دوم : برخی از این ذرات کاربیدی در خطاهای چیدن رسوب میکنند. چنین سدهایی از حرکت نابجایی ها شدیداً جلوگیری میکنند و بنابراین استحکام آلیاژ افزایش مییابد. اما این رسوبها می توانند منجر به کاهش چشمگیر شکل پذیری شوند. اثر عملیات گرمایی بر ریز ساختار پیر کردن به مدت 24 ساعت دردمای925 درجه سانتی گراد باعث رسوب ذرات 6 C 23M می شود. MC هم رسوب میکند. استحکام تنش - گسیختگی در دمای بالا اصولاً آلیاژهای پایه کبالت در قطعاتی به کار می روند که در تنش پایین و دمای بالا طول عمر زیادی دارند مانند پروانههای توربین صنعتی. نتیجه گیری آلیاژهای کبالت میتوانند با آلیاژهای نیکل رقابت کنند ایجاد استحکام کافی در دمای بالا در این آلیاژها بر اساس استحکام بخشی محلول جامد و تشکیل ساختار کار بیدی پخش شده استوار است پخش مناسب کار بیدها از طریق افزایش کافی کربن مثلاً (0.3٪) وعناصر کاربیدزا مانند Tiو Zr و از طریق انتخاب عملیات گرمایی مناسب انجام میشود. آلیاژهای کبالت هم به صورت کار شده و هم ریختگی قابل استفاده اند. برای مشاهده این محتوا لطفاً ثبت نام کنید یا وارد شوید. ورود یا ثبت نام نقل قول لینک به دیدگاه
ارسال های توصیه شده
به گفتگو بپیوندید
هم اکنون می توانید مطلب خود را ارسال نمایید و بعداً ثبت نام کنید. اگر حساب کاربری دارید، برای ارسال با حساب کاربری خود اکنون وارد شوید .