امروز اين سایت تنها بهعنوان یک آرشیو خبری به فعالیت خود ادامه ميدهد و دیگر بهروز نميشود. theGlobe.com شبکه اجتماعی محبوبی بود که در سال 1994 توسط دو دانشجوی کورنل تأسیس شده بود. رکورد اين شرکت درباره میزان درآمد در نخستين روز عرضه عمومي سهامشان هنوز نیز دستنیافتنی بهنظر ميرسد. حقوق ماهیانه پاترنات و کریزلمن مؤسسان اين شرکت در سال 1997، صدهزاردلار گزارش شده است و اين جدا از سرمایه عظیمي است که بابت سهمشان از شرکت در اختیار داشتند. نکته جالبتوجه اينکه اين دو در آن دوران تنها 23 سال داشتند. با عرضه عمومي سهام سرمایه شخصی اين دو مؤسس جوان از صدمیلیون دلار نیز فراتر رفت. اما زمان افول اين شرکت نیز فراتر رفت. اين دو جوان که در زمان خود بهعنوان سوژهای داغ برای رسانهها محسوب ميشدند، بهچشم خود شاهد افول قیمت سهام شرکتشان از 97 دلار به ده سنت شدند. به زودی مؤسسان ناکام از شرکت کنار گذاشته شدند، اما اين هم افاقه نکرد. مشکلات حقوقی و مالی بعدی باعث شد، در مارس 2007 فعالیتهاي اين شرکت متوقف شود. آنها در سال 2008 تمام داراییها و کسبوکار خود را واگذار کردند. حضور امروز theGlobe.com تنها به صورت یک shell company است. آنها هیچ دارایی فیزیکی و هیچ فعالیت و عملیاتی ندارند. داستانهاي فراوان دیگری نیز وجود دارند. بهعنوانمثال، چه کسی ميتواند موضوع ادغام جنجالبرانگیز AOL و تايموارنر غول رسانهاي را فراموشکند. AOL در سال 2000 با رقم نجومي164میلیارددلار تايموارنر را خریداریکرد و به اين ترتیب، شرکت بزرگ AOL Time Warner ايجاد شد. البته، اين معامله نیز دیری نپایید. مشکلات مختلف مالی و... باعث شد تا تايموارنر در سال 2003، AOL را از نام خود حذف کند. در دسامبر 2009 ادغام کاملاً ملغی شد و AOL بهعنوان شرکتی مستقل در بازار سهام شرکت کرد.
البته تمام اين داستانهاي شکست در نوع خود قابل بررسی هستند، ما در اينجا برای نمونه شرکت Boo.com را بررسی خواهیم کرد. البته، اين بررسی تنها منحصر به Boo.com نيست، زیرا بقیه شرکتهاي داتکام نیز سرگذشت بهنسبت مشابهی داشتند. شرکت انگلیسی Boo.com در سال 1998 توسط ارنست مالمشتن و کایسا لیندر که هر دو سوئدی بودند، تأسیس شد و از پاییز 1999 بهطور رسميفعالیت خود را آغازکرد. هدف از تأسیس اين شرکتايجاد یک سایت مد برای مصرفکنندگان روی اينترنت بود. Boo.com فلسفهای را دنبال ميکرد که توسط بسیاری از شرکتهاي داتکام دیگر نیز اجرا ميشد. بسیاری از کارشناسان نفوذ يک فلسفه به عنوان یک ویروس واگیردار به شرکتهاي داتکام را از اصلیترین عوامل ناکامي آنها ميدانند. فلسفه خیلی ساده بود: «تلاش برای انجام کارهای بسیار زیاد، در زمانی بسیار کم.» Boo.com نیز برای پیادهسازی اين هدف در عرض یک دوره کوتاه هجده ماهه 135 میلیون دلار روی کسبوکار خود سرمايهگذاري کرد. سرمايهگذاري بزرگ و در نظر گرفتن اهداف رؤیاپردازانه باعث شد تا اين شرکت خیلی زود از بازار خارج شود. با فرا رسیدن سال 2000 بحران داتکام و آنالیز نادرست Boo.com از کسبوکار خود باعث شد Boo.com مجبور شود تجارت آنلاین خود را تعطیل کند. کارشناسان یکی از بزرگترين اشتباهات اين شرکت را در پیادهسازی ضعیف تجربه کاربری ميدانند.
سایت سنگین Boo.com که سرشار از جاوا اسکریپت و فلش بود، برای بسیاری از کاربران قابل استفاده نبود. در آن زمان اينترنت باندپهن مانند امروز در دسترس نبود و بسیاری از کاربران از سرویس Dial-up برای دسترسی به اينترنت سود ميبردند. درحقيقت، Boo.com نتوانسته بود، جامعه هدفش را بهطور دقیق مشخص سازد و بههمین دلیل در فراهمکردن یک سایت مناسب برای آنان ناکام ماند. از سوي دیگر، ساختار پیچیده سایت مشتریانی را که عموماً از علاقهمندان مد بودند و نميتوانستند با سایتهاي پیچیده کنار بیایند، کلافه ميکرد. مدیریت ضعیف، عدم کنترل هزینهها و استخدامهاي روزافزون بیمورد باعث شد، آنها خیلی زود مجبور به خداحافظی شوند و سرمایه هنگفتي را که روی آنها صرف شده بود، بهباد دهند. در ژوئن سال 2000 اعلام شد، Fashionmall.com که از قدیميهای بازار سایتهاي مد بود، Boo.com را خریداریخواهدکرد. اما پایان غمانگیز داستان اين نقطه نيست. فناوريهاي نرمافزاری که برای Boo.com چیزی نزدیک به هفتاد میلیون دلار هزینه برداشته بود، با قیمت 250 هزار دلار به Bright Station واگذار شد.
در خلال بحران داتکام افراد زیادی با ورشکستگی و از دستدادن پولهايکلان مواجهشدند. درواقع ميتوان گفت که عموماً همانهايی که یک شبه میلیونر شده بودند، یک شبه ثروت خود را از دست دادند. البته، اين موضوع فقط به مؤسسان شرکتهاي داتکام محدود نميشود. افرادی مانند بیلگیتس و پل آلن نیز در خلال بحران داتکام بهشدت ضرر کردند. اما اين افراد بهحدي ثروتمند بودند که حتی اين ضررها هم نميتوانست خدشهای به امپراتوری آنها وارد کند. داستان جِياس واکر مؤسس Priceline.com و Walker Digital نیز در نوع خود بسیار جالبتوجه است.Priceline.com شرکتي بود که سایتی برای کمک به کاربران برای دریافت نرخهاي تخفیف در موارد مرتبط با سفر مانند بلیتهاي هواپیما و رزرو هتلايجادکردهبود. البته، شرکت خود چنین محصولاتی را تولید نميکرد، بلکه صرفاً محیطی رقابتی برای عرضه سرویسهاي دیگران ايجاد کرده بود. با افزایش محبوبیت اين سایت ثروت واکر نیز افزایش یافت. در سال 2000 ثروت وی چیزی نزدیک به 10/2 میلیارد دلار تخمین زده ميشد که وی را یکی از ثروتمندترین افراد جهان ميساخت. بخش اعظم ثروت وی سهامي بود که در Priceline.com در اختیار داشت. با شروع بحران داتکام ثروت واکر نیز رو بهکاهش گذاشت. ثروت وی در سال 2001 یعنی تنها یک سال به 3/. میلیارد دلار رسید. امروز تنها سرگرمي واکر کتابخانه شخصی بزرگی است که 330 متر مربع مساحت دارد.
در اين میان البته افرادی نیز سر بزنگاه از معرکه گریختند و آنها همان کارآفرینانی بودند که قبل از سقوطبازار سهام شرکتهايشان را با ارقامکلان به رقبای عظیمشان واگذارکردند. یکی از بارزترین مثالهاي اين امر مؤسسان Broadcast.com بودند که اين رادیوی تحتوب را در سال 1995 و با عنوان AudioNet تأسیس کردند. اين شرکت که در سال 1998 درست قبل از عرضه عمومي سهامش نام خود را به Broadcast.com تغییر داد، یکی از موفقترین شرکتهاي حاضر در عصر داتکامها محسوب ميشد. افزایش نمایی قیمت سهام اين شرکت باعث شد تا چیزی نزدیک به صد کارمند اين شرکت روی کاغذ میلیونر محسوب شوند و البته همين افزايش دو تن از مؤسسسان اين شرکت یعنی واگنر و کیوبن را میلیاردر کرد. در آوریل سال 1999 یاهو Broadcast.com را به قیمت 5/7 میلیارد دلار خریداری کرد. خریدی که نتوانست هزینه پرداخت شده را برای یاهو جبران کند. واگنر و کیوبن امروز نيز جزء افراد بسیار ثروتمند و موفق محسوب ميشوند. واگنر علاوه بر کارهای خیریه به تهیه فیلم و دیگر موارد مرتبط با صنعت سرگرمي ميپردازد. کیوبن نیز علاوه بر مدیریت HDNet که یک شبکه کابلی HDTV است، مالک گروه بسکتبال دالاس ماوریکس و زنجیره خانههايهنری Landmark Theatres است. البته، شانس به اين دو نفر منحصر نميشود. شرکتهاي داتکام دیگری نیز قبل از فرا رسیدن بحران فروخته شدند. از جمله ميتوان به خرید Geocities توسط یاهو و Hotmail توسط مایکروسافت اشاره کرد. .....