رفتن به مطلب

مقیاس مرکالی – مقیاس مهندسی شدت زلزله


ارسال های توصیه شده

[h=1][/h]seiswv-copy.jpgموج لرزه ای

 

مدتی پیش در سایتهای خبری, خبری با عنوان ” برجی مقاوم در برابر زلزله ۲۰ ریشتری ” منتشر شد که البته سوژه خنده بسیاری از مهندسین شد! همانطور که میدانید به اشتباه مقاومت سازه ها را با مقیاس ریشتر بیان میکنند که البته با توجه به اینکه ریشتر تنها انرژی آزاد شده در زلزله را مشخص میکند و با توجه به فاصله سازه از کانون زلزله و دیگر شرایط از جمله خاک زیر پی ساختمان و … نمیتواند مقیاس خوبی برای بیان مقاومت باشد. در واقع مقیاس مهندسی برای تعیین میزان خسارات وارد بر ساختمانها بر اثر زلزله مرکالی است که در این مقاله قصد داریم این مقیاس را معرفی کنیم.

مقیاس شدت مرکالی یک مقیاس زمین لرزه ای برای اندازه گیری شدت یک زلزله است. این مقیاس اثرات یک زلزله را اندازه میگیرد و با مقیاس بزرگای گشتاوری که معمولا برای یک زلزله گزارش میشود و شدت زلزله را بر اساس میزان انرژی آزاد شده آن اندازه میگیرد متفاوت میباشد. در واقع شدت یک زلزله تماما توسط بزرگی آن اندازه گیری نمیشود.

مقیاس مرکالی تاثیر زلزله را بر روی اجسام روی زمین اعم از سازه ها – انسانها – طبیعت و … را از I (غیر قابل احساس) تا XII (تخریب کامل) تعیین کمیت میکند. این مقادیر به فاصله محل تا کانون زلزله بستگی دارد. که بدین ترتیب بیشترین خسارت در ناحیه رومرکزی (نقطه عمود بر سطح زمین از کانون زلزله) ایجاد میشود. اطلاعاتی که از افرادی که زلزله خاصی را تجربه کرده اند جمع آوری میشود به ما کمک میکند تا شدت زلزله را بر حسب مقیاس مرکالی در آن منطقه تعیین کنیم.

این مقیاس ابتدا با نام مقیاس Rosi-Forel و البته با ۱۰ درجه استفاده شد که پس از بازنگری آن توسط آتشفشان شناس ایتالیایی, مرکالی, با نام مقیاس مرکالی معروف شد. در سال ۱۹۰۲ دو درجه دیگر توسط فیزیک دان ایتالیایی, Adolfo Cancani به این مقیاس اضافه شد. این مقیاس بعدها توسط متخصص ژئوفیزیک آلمانی, August Heinrich Sieberg , بطور کلی بازنگری شد و به مقیاس مرکالی – کانکانی – سیبرگ (MCS) معروف گشت. همچنین پس از تغییراتی که در این مقیاس توسط افراد دیگری از جمله دو فرد انگلیسی و چارلز ریشتر (مخترع مقیاس ریشتر) بر روی آن ایجاد شد امروزه این مقیاس با نام مقیاس اصلاح شده مرکالی شناخته میشود. (بصورت مخفف MMI یا MM)

در درجات پایین تر مقیاس اصلاح شده مرکالی به میزان احساس شدن زلزله توسط افراد پرداخته میشود و در درجات بالاتر آن به میزان خسارات وارده به سازه.

جدول زیر بصورت تقریبی مقیاس اصلاح شده مرکالی را با مقیاس بزرگای گشتاوری مقایسه میکند:

[TABLE]

[TR]

[TD]مرکالی اصلاح شده

[/TD]

[TD=width: 319]بزرگای گشتاوری

[/TD]

[/TR]

[TR]

[TD=width: 319]I

[/TD]

[TD=width: 319]1.0 – ۳٫۰

[/TD]

[/TR]

[TR]

[TD=width: 319]II-III

[/TD]

[TD=width: 319]3.0 – ۳٫۹

[/TD]

[/TR]

[TR]

[TD=width: 319]IV-V

[/TD]

[TD=width: 319]4.0 – ۴٫۹

[/TD]

[/TR]

[TR]

[TD=width: 319]VI-VII

[/TD]

[TD=width: 319]5.0 – ۵٫۹

[/TD]

[/TR]

[TR]

[TD=width: 319]VII-IX

[/TD]

[TD=width: 319]6.0 – ۶٫۹

[/TD]

[/TR]

[TR]

[TD=width: 319]VIII و یا بالاتر

[/TD]

[TD=width: 319]+۷٫۰

[/TD]

[/TR]

[/TABLE]

در زیر هر درجه از مقیاس اصلاح شده مرکالی بصورت خلاصه توضیح داده شده است:

I: احساس نمیشود (کمترین شدت زلزله)

II: تنها در طبقات بالای ساختمانهای بلند و توسط عده کمی احساس میشود.

III: در طبقات بالایی کاملا احساس میشود اما لرزش ایجاد شده همانند عبور کامیون است.

IV: توسط افراد زیادی احساس میشود.

V: توسط هر فردی قابل احساس است. (امتداد زمین لرزه معلوم است)

VI: اشیاء سنگین جابجا میشوند و خسارت جزئی وارد میگردد.

VII: مردم وحشت زده میشوند. خسارت کمی در ساختمانهای با طراحی و اجرای خوب, خسارت جزئی در ساختمانهای معمولی و خسارت جدی در ساختمانهای با طراحی و اجرای بد ایجاد میشود.

VIII: ساختمانهای معمولی خسارت قابل توجهی میبینند. ساختمانهای با طراحی و یا اجرای نامناسب فرو ریزش کامل و یا خسارت بسیار زیاد. اما ساختمانهای با طراحی و اجرای خوب خسارت جزئی میبینند.

IX: خسارت قابل توجهی در ساختمانها با طراحی و اجرای خوب خطوط لوله زیر زمینی شکسته میشوند.

X: سازه های چوبی خوب ساخته شده نیز خسارت میبینند. خطوط راه آهن کج میشوند. سد ها و مخازن خسارت میبینند.

XI: ساختمانهای کمی استوار میمانند. پلها ویران میشوند.

XII: خسارت فراگیر است. اجسام به هوا پرتاب میشوند. امواج زلزله بر روی سطح زمین قابل ملاحظه است.

برای مشاهده شبیه ساز مقیاس مرکالی اینجا کلیک کنید ( با حجم ۲٫۰۴ مگابایت )

Mercalli_cap1-copy.jpgفلش شبیه سازی زلزله با مقیاس مرکالی

 

مقیاس مرکالی بر حسب مواردی از جمله دامنه لرزش – فرکانس لرزه – حداکثر سرعت و یا حداکثر شتاب زمین لرزه بیان نمیشود. درک انسانها از زمین لرزه در زلزله های با شدت کم به حداکثر شتاب و در زلزله های با شدت زیاد به حداکثر سرعت همبسته است.

مقایسه مقیاس مرکالی با مقیاس بزرگای گشتاوری یا دیگر مقیاسهای بزرگای زلزله از جمله ریشتر:

برای یک زلزله خاص تاثیرات متفاوتی در نقاط مختلف وجود دارد. به همین دلیل برای یک زلزله مقیاس مرکالی با توجه به محل مورد نظر متفاوت است اما برای هر زلزله تنها ۱ بزرگا داریم.

[TABLE]

[TR]

[TD]زمین لرزه

[/TD]

[TD=width: 118]محل

[/TD]

[TD=width: 132]خسارت جانی

[/TD]

[TD=width: 131]بزرگای گشتاوری

[/TD]

[TD=width: 128]شدت مرکالی

[/TD]

[/TR]

[TR]

[TD=width: 129]زلزله تانگشان ۱۹۷۶

[/TD]

[TD=width: 118]چین – تانگشان

[/TD]

[TD=width: 132]۲۵۰,۰۰۰

[/TD]

[TD=width: 131]۷٫۸ – ۸٫۲

[/TD]

[TD=width: 128]XI

[/TD]

[/TR]

[TR]

[TD=width: 129]زلزله Loma Prieta - ۱۹۸۹

[/TD]

[TD=width: 118]سانفرانسیسکو – کالیفرنیا

[/TD]

[TD=width: 132]۶۳

[/TD]

[TD=width: 131]۶٫۹

[/TD]

[TD=width: 128]IX

[/TD]

[/TR]

[TR]

[TD=width: 129]زلزله کوبه ۱۹۹۵

[/TD]

[TD=width: 118]ژاپن

[/TD]

[TD=width: 132]۶,۴۳۴

[/TD]

[TD=width: 131]۶٫۸

[/TD]

[TD=width: 128]X – XI

[/TD]

[/TR]

[TR]

[TD=width: 129]زلزله هاییتی ۲۰۱۰

[/TD]

[TD=width: 118]هاییتی

[/TD]

[TD=width: 132]۳۱۶,۰۰۰

[/TD]

[TD=width: 131]۷٫۰

[/TD]

[TD=width: 128]X

[/TD]

[/TR]

[TR]

[TD=width: 129]زلزله Van – ۲۰۱۱

[/TD]

[TD=width: 118]ترکیه

[/TD]

[TD=width: 132]+۴۳۲

[/TD]

[TD=width: 131]۷٫۲

[/TD]

[TD=width: 128]X

[/TD]

[/TR]

[TR]

[TD=width: 129]زلزله Christchurch – ۲۰۱۱

[/TD]

[TD=width: 118]نیوزلند

[/TD]

[TD=width: 132]۱۸۱

[/TD]

[TD=width: 131]۶٫۳

[/TD]

[TD=width: 128]IX

[/TD]

[/TR]

[TR]

[TD=width: 129]زلزله Tohoku – ۲۰۱۱

[/TD]

[TD=width: 118]ژاپن

[/TD]

[TD=width: 132]۱۸,۵۰۰ (با سونامی)

[/TD]

[TD=width: 131]۹٫۰

[/TD]

[TD=width: 128]IX

[/TD]

[/TR]

[/TABLE]

 

لینک به دیدگاه

به گفتگو بپیوندید

هم اکنون می توانید مطلب خود را ارسال نمایید و بعداً ثبت نام کنید. اگر حساب کاربری دارید، برای ارسال با حساب کاربری خود اکنون وارد شوید .

مهمان
ارسال پاسخ به این موضوع ...

×   شما در حال چسباندن محتوایی با قالب بندی هستید.   حذف قالب بندی

  تنها استفاده از 75 اموجی مجاز می باشد.

×   لینک شما به صورت اتوماتیک جای گذاری شد.   نمایش به صورت لینک

×   محتوای قبلی شما بازگردانی شد.   پاک کردن محتوای ویرایشگر

×   شما مستقیما نمی توانید تصویر خود را قرار دهید. یا آن را اینجا بارگذاری کنید یا از یک URL قرار دهید.

×
×
  • اضافه کردن...