رفتن به مطلب
azarafrooz

ترکیبات نیتروژندار

پست های پیشنهاد شده

نیتروژن با اینکه بعد از فلور و اکسیژن بیشترین الکترونگاتیوی را دارد اما بدلیل پیوند سه گانه مستحکم بین دو اتم آن N≡N غیر فعال است. انرژی لازم برای شکستن پیوند
eccf9a944cd1b08c9be36ab4cf36cfb6.png
cal/mol 225 است. به همین دلیل نیتروژن موجود در هوا مولکول بی‌اثری است. نیتروژن هوا فقط بر فلز لیتیم اثر کرده و یک ترکیب غیر استوکیومتری ایجاد می‌کند. اغلب واکنش‌های نیتروژن در دماهای بالا انجام می‌گیرد.

 

نیتریدها

 

نیتروژن در دماهای بالا با اکثر فلزات و غیر فلزات ترکیب شده و ترکیباتی به نام نیترید ایجاد می کند. در نیتریدها اتم نیتروژن حالت اکسایش (3-) دارد. نیترید فلزات قلیایی بجز لیتیم به روش غیر مستقیم تهیه می‌شود. نیتروژن با فلزات قلیایی خاکی هم ترکیب شده و نیتریدهایی به فرمول
c2843983a2ff64a7e8ea0168d0909984.png
ایجاد می‌کند.

 

ترکیب نیتروژن با عناصر گروه سوم مانند بور و آلومینیوم ترکیبات سختی ایجاد می‌کند. بور نیترید در دماهای بالا و فشار زیاد ساختاری مانند ساختار الماس پیدا می‌کند و سختی آن بیشتر از الماس است. نیتریدهای فلزات واسطه بخاطر رسانایی خوب جریان الکتریکی ، سختی بالا ، دمای ذوب خیلی بالا و مقاومت در برابر عوامل شیمیایی اهمیت فراوانی دارند.

 

اکسیدهای نیتروژن‌دار

 

نیتروژن دارای اکسیدهای متنوعی است. اکسیدهای استاندارد آن
255c836cef22a63b7051e5c7ad00e9eb.png
و
5743d1774bfc62a58d8de522704efc89.png
است که ناپایدار و قابل انفجار هستند.
5743d1774bfc62a58d8de522704efc89.png
در آب اسید نیتریک تولید می‌کند که عامل اکسنده خوبی است و
255c836cef22a63b7051e5c7ad00e9eb.png
همچنین در آب اسید نیترو تولید می‌کند. سایر اکسیدهای نیتروژن عبارتند از :NO یا مونوکسید نیتروژن

 

 

یکی از آلاینده‌های هوا است و از اگزوز اتومبیل‌ها تولید می‌شود. در هوا خود بخود با
465dbcb9ce16ed8a4f98011b55de9b8f.png
ترکیب شده و
867719dda2735fd33962e3ecb6463339.png
ایجاد می‌کند. همچنین از واکنش اسید نیتریک با فلزاتی مانند مس و نقره هم ایجاد می‌شود.

 

NO2

 

 

گازی قرمز یا قهوه‌ای مایل به نارنجی است دارای بوی تندی است که تنفس آن برای انسان خطرناک است.
867719dda2735fd33962e3ecb6463339.png
تمایل به دیمر شدن و ایجاد
99193ceb5e4ab6784e9727c0584c81b5.png
دارد.

 

  • N2O

این گاز در دمای اتاق گازی بی‌رنگ و غیر قابل اشتعال است دارای بویی اندکی خوشایند بوده و در اثر تنفس آن حالت شادی و خنده به انسان دست می‌دهد به همین سبب به گاز خنده آور مشهور است از
c2913a52b186895d523adf4db426af2b.png
در جراحی و دندانپزشکی بعنوان بی‌حس کننده استفاده می‌کنند.

 

آزید
a02285aa98fd787416fae884f8ab9e5a.png

 

آزید آنیون
15ebf18a003ebd28c6326730decdcf9b.png
است و عامل واکنش‌پذیر شیمی آلی در ترکیباتی که نیتروژن جایگزین کربن شده است (
126aeb244fe17d366d0f522957f2e2e2.png
). آزیدها معمولا ترکیباتی سمی هستند. آزیدهای آلی ترکیباتی پایدار بوده و اغلب در واکنش‌های الکترو فیلی بخوبی شرکت می‌کنند. برخی از نمک‌های معدنی آزید مانند
66840e4f5450138abf614a40222e2af7.png
در اثر حرارت یا ضربه قابلیت انفجار دارند.

 

اسیدهای نیتروژن

 

نیتروژن دارای دو اسید است که اسید نیتریک اسیدی قوی ، خورنده و سمی است در دمای اتاق دود زرد یا قرمز قهوه‌ای از آن متصاعد می‌شود، بعنوان معرف در آزمایشگاه‌ها و در ساخت مواد منفجره و کودهای شیمیایی در صنعت مورد استفاده قرار می‌گیرد. در آب تفکیک شده و H+ و یون نیترات تولید می‌کند. از انحلال
867719dda2735fd33962e3ecb6463339.png
در آب اسید نیتریک تولید می‌شود. اسید نیتریک اسید ضعیف است که فقط در محلول و بصورت نمک نیتریت وجود دارد. اسید نیترو معمولا در واکنش‌های ایجاد آمین‌ها برای تولید دی آزیدها استفاده می‌شود.

 

هیدریدهای نیتروژن

 

آمونیاک مهمترین ترکیب هیدروژنی است. آمونیاک اندکی خصلت بازی بیشتری نسبت به آب
5de204f6304b4763c75184f46c7c0503.png
). در دما و فشار استاندارد آمونیاک بصورت گازی با بوی تند و زننده است. در تهیه کود شیمیایی و مواد منفجره و پلیمرها استفاده می‌شود. امروزه آنرا با روش هابر از واکنش مستقیم
0d9b72e1a07bc1a25a5fbbc39d00269a.png
و
eccf9a944cd1b08c9be36ab4cf36cfb6.png
و در مجاورت کاتالیزور و دما و فشار بالا تولید می‌کنند.

 

هیدرازین هم یکی از هیدریدهای نیتروژن به فرمول
05796bf6f44d519f86e0c8207ad96411.png
است قدرت بازی ضعیف‌تری نسبت به آمونیاک دارد. بعنوان سوخت موشک و همچنین در تهیه آنتی اکسیدان‌ها و کودهای شیمیایی استفاده می‌شود. از اکسیداسیون آمونیاک در مجاورت هیپوکلریت سدیم حاصل می‌شود. تنفس آن برای سلامتی مضر بوده و باعث ایجاد سرفه و سوزش در گلو و تشنج و رعشه (اگر مدت تنفس طولانی باشد) می‌شود.

 

نیترات

 

نیترات‌ها نمک‌های نیتریک اسید هستند. نمک‌های نیترات مثل پتاسیم و آمونیوم نیترات از مهم‌ترین ترکیبات نیتروژنی مورد استفاده در صنایع حاصل خیز کننده‌ هستند. نیترات عامل اکسنده قوی است در ترکیب با هیدروکربن‌ها می‌توانند مخلوط قابل اشتعال یا منفجر شونده ایجاد کنند.

 

نیتریت

 

نیتریت‌ها نمک اسید نیترو هستند. نیتریت فلزات قلیایی و قلیایی خاکی از واکنش مخلوط NO و
867719dda2735fd33962e3ecb6463339.png
با محلول هیدوکسید فلزی سنتز می‌شوند. نیتریت‌های دیگر را از کاهش نیترات بدست می‌آورند. سدیم نیتریت به محصولات گوشتی اضافه می‌شود تا از رشد باکتری‌ها جلوگیری کند و همچنین در اثر واکنش با پروتئین گوشت رنگ قرمز خوش رنگی به آن می‌بخشد به خاطر سمی بودن نیتریت میزان مجاز استفاده از آن در محصولات گوشتی ppm 200 است.

 

 

منبع : دانش نامه رشد

 

 

 

 

به اشتراک گذاری این ارسال


لینک به ارسال

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

مهمان
ارسال پاسخ به این موضوع ...

×   شما در حال چسباندن محتوایی با قالب بندی هستید.   حذف قالب بندی

  تنها استفاده از ۷۵ اموجی مجاز می باشد.

×   لینک شما به صورت اتوماتیک جای گذاری شد.   نمایش به عنوان یک لینک به جای

×   محتوای قبلی شما بازگردانی شد.   پاک کردن محتوای ویرایشگر

×   شما مستقیما نمی توانید تصویر خود را قرار دهید. یا آن را اینجا بارگذاری کنید یا از یک URL قرار دهید.


×
×
  • جدید...