رفتن به مطلب

کاربردهای gis در امداد رسانی


پست های پیشنهاد شده

ایستگاه های امدادی مانند آتش نشانی یا اورژانس بیمارستان‌ها در صورتی می توانند خدمات رسانی خود را به موقع و مطمئن انجام دهند که در مکان های مناسب مستقر باشند و بتوانند در کمترین زمان و بدون مواجه شدن با موانع و محدودیت های محیط شهری خود را به محل حادثه برسانند. فرض کنید منطقه ای دچار حریق شده و لازم است سیستم آتش‌نشانی وارد عمل شود. در این مورد اولین اقدام، مشخص کردن منطقه مورد نظر و نزدیک ترین ایستگاه آتش‌نشانی به محل حادثه و اقدام بعدی یافتن کوتاه ترین و سریع ترین مسیر به محل حادثه دیده است. خوشبختانه با استفاده از سیستم GIS و برنامه جانبی تحلیل شبکه (Network Analyst) در این سیستم می توان تمامی مراحل فوق را انجام داد.

2012_1_15_8_28_35.jpg

 

داده ها و اطلاعات مورد نیاز

الف: تهیه نقشه شهر مورد نظر برای:

1- ایجاد لایه شبکه معابر به شکل عوارض خطی و اضافه کردن اطلاعات مربوط به هر یک از عوارض نظیر حجم ترافیک، محدودیت سرعت در راه، مشخصات هندسی راه ها، تقاطع های چراغ دار، مدت زمان مسیر رفت و برگشت خودروها، یک طرفه یا دو طرفه بودن خیابان ها، طول معابر و طبقه بندی معابر (اصلی، فرعی، کوچه ها و بن بست ها)، سرعت گیرها، توقفگاه ها

2- ایجاد لایه موقعیت مکانی ایستگاه‌های آتش‌نشانی به صورت عوارض نقطه ای و اضافه کردن اطلاعات توصیفی به آن مانند نام ایستگاه‌ها و آدرس‌ها

3- ایجاد لایه موقعیت مکانی مراکز مسکونی، تجاری و صنعتی به صورت عوارض نقطه ای و اضافه کردن اطلاعات توصیفی به هر یک از لایه ها مانند آدرس، مالکیت، شماره تلفن، کد پستی، تعداد طبقات واحدها و نوع کاربری های هر یک از اراضی

ب: انجام عملیات توپولوژی

ج: ساخت شبکه و آنالیز داده‌ها

 

 

ایجاد شبکه در محیط GIS

برای یافتن نزدیکترین ایستگاه و کوتاهترین و بهترین مسیر به محل وقوع حادثه به وسیله GIS نیاز به ساخت شبکه و انجام یک سری تحلیل های شبکه ای است. به این منظور با استفاده از لایه های موجود به خصوص لایه معابر، در محیط Arc Catalog اقدام به ساخت شبکه می نماییم. لازم به ذکر است که در ساخت شبکه توجه به موانع و محدویت ها مانند یک طرفه بودن مسیرها، سرعت گیرها، چراغ های راهنما از نکات ضروری است که باید مورد توجه قرار گیرند.

پس از ساخت شبکه برای انجام تحلیل های مورد نظر، آن را وارد محیط Arc Map کرده و با استفاده از Extension، (Network Analyst) و نوار ابزار مخصوص آن تحلیل های مورد نظر برای یافتن نزدیکترین ایستگاه و کوتاهترین مسیر به محل وقع حادثه را انجام می دهیم.

 

 

قابلیت های تحلیل شبکه در محیط GIS

برای تعیین نزدیک ترین و بهترین مسیر بین دو نقطه عرضه و تقاضای خدمات و هم چنین ایجاد نقشه منطقه بندی خدمات رسانی، توابع و مدل های موجود در نرم افزار GIS کارکردهای بسیار اساسی می توانند داشته باشند. در مدیریت و برنامه ریزی شهری دو نوع از این تحلیل ها که می توانند کاربرد بسیاری داشته باشند، عبارتند از:

الف: تحلیل های مبتنی بر شبکه

ب: تحلیل های فضایی

در تحلیل های مبتنی بر شبکه، معابر و خیابان های شهری که نقش حیاتی و بنیادین در جابجایی های درون شهری ایفا می کنند به صورت عوارض خطی به کار برده می شوند و به همین دلیل نتایج حاصل از این نوع تحلیل از درجه بسیار بالایی نسبت به تحلیل های نوع دوم که فقط به صورت فضایی به تعیین نزدیک ترین مسیر بین دو نقطه می پردازند، برخوردار است.

از توابع و تحلیل های مبتنی بر شبکه می‌توان به تحلیل های Find Best Route وFind Closest Facility و خروجی های خطی و پلیگونی تحلیل Find Service Area و از تحلیل های فضایی به تحلیل Spider Diagram اشاره کرد که در ادامه به توضیح مختصری از این تحلیل ها خواهیم پرداخت و در قسمت بعدی هر یک از این تحلیل ها را با ذکر مثالی توضیح خواهیم داد.

 

 

الف:Find Best Route

بهترین مسیر، مسیری است که دارای کمترین میزان مقاومت باشد. منظور از مقاومت، محدودیت ها و موانع یک مسیر است. پس از درخواست امداد، بهترین کار، تعیین مسیر (از لحاظ کمی و کیفی) بین نزدیک ترین ایستگاه آتش‌نشانی و محل وقوع حادثه است که تاخیر ناشی از بکارگیری سیستم های سنتی امدادرسانی نتایج منفی بسیار زیادی را به همراه دارد.

اما در سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) پس از درخواست امداد، آدرس و مشخصات محل وقوع حادثه به سیستم وارد شده و با اجرای تحلیل Find Best Route می توان در کمترین زمان ممکن بهترین مسیر امدادرسانی را تعیین کرد. در این مسیریابی فاکتورهایی نظیر حجم ترافیک تقاطع ها و گره ها، مشخصات فیزیکی راه ها و... مد نظر قرار گرفته می شوند.

 

 

ب: Find Closest Facility

این امکان وجود دارد که نزدیک ترین مسیر بین دو نقطه عرضه (ایستگاه های آتش‌نشانی/اورژانس) و تقاضای خدمات ( محل های وقوع حوادث اعم از تصادف، آتش سوزی و... ) به عنوان بهترین مسیر مطرح باشد، ولی عکس این قضیه صادق نیست؛ چرا که نزدیک ترین مسیر می تواند به علت داشتن تقاطع ها، گره ها، مشخصات فیزیکی راه ها و.. زمان بیشتری را برای حرکت خودروهای امدادرسانی به خود اختصاص دهد. جهت انجام این کار می توان با انجام تحلیل Find Closest Ruote نزدیک ترین مسیر بین دو نقطه را بر روی شبکه تعیین کرد.

 

 

ج: Find Service Area

برای تعیین شعاع عملکردی هر یک از ایستگاه های امدادی موجود در سطح محدوده شهرها وتعیین میزان مساحت و جمعیت تحت پوشش این مراکز می توان از تحلیل Find Service Area استفاده کرد. با اعمال شعاع عملکردی و اجرای تحلیل فوق الذکر، نتیجه خروجی به صورت دو نوع عوارض خطی و پلیگونی حاصل می گردد که نشان دهنده شعاع عملیاتی مراکز آتش‌نشانی موجود در سطح محدوده های شهری است.

 

 

د: Spider Diagram

این تحلیل از جمله تحلیل های فضایی موجود در سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) بوده و یکی از تحلیل های تخصیص مکان یابی است که می توان آن را در جهت تخصیص هر یک از نقاط تقاضا به مراکز عرضه این نوع خدمات به کار برد و ایجاد نقشه منطقه بندی خدمات بهینه، برای ایستگاه های امدادرسانی موجود؛ محدوده های خارج از شعاع عملیاتی بهینه را شناسایی و اقدام به مکان یابی نقاط جدید برای ایستگاه های آتش‌نشانی کرد تا حداکثر پوشش حاصل آید.

 

محتوای مخفی

    برای مشاهده محتوای مخفی می بایست در انجمن ثبت نام کنید.

لینک ارسال
  • 3 months later...

فرض کنیم شهرداری یک شهر یا منطقه بخواهد شعاع عملکردی ایستگاه های موجود، موقعیت نزدیک ترین ایستگاه و کوتاه ترین و بهترین مسیر به محل وقوع حادثه ای را با توجه به یک طرفه بودن مسیرها مورد بررسی قرار دهد و تأثیر این موانع و محدودیت ها را در هر یک از موارد فوق مورد بررسی قرار دهد. نقشه شماره (1) شمای کلی از مناطق، موقعیت ایستگاه ها، خیابان ها و محل وقوع حادثه را نمایش می دهد.

محتوای مخفی

    برای مشاهده محتوای مخفی می بایست در انجمن ثبت نام کنید.

نقشه شماره (1)(لطفا برای دیدن نقشه ها در اندازه بزرگ، روی آن ها کلیک کنید)

 

الف: Find Service Areaتحلیل Find Service Area تحلیلی است که برای تعیین شعاع عملکردی هر یک از ایستگاه های آتش‌نشانی موجود در سطح محدوده شهر به کار می رود. همچنین با انجام این تحلیل می توان مشخص کرد که چه مناطقی از سطح شهر خارج از محدوده شعاع عملکردی ایستگاه های موجود قرار دارند و نیاز به ایجاد ایستگاه جدید دارد. خروجی این تحلیل به صورت دو نوع عوارض خطی و پلیگونی است. برای انجام این تحلیل، ابتدا باید Find Service Area را از زیر مجموعه Network Analystانتخاب کرد و تنظیمات مورد نظر را اعمال کرد. یکی از مهمترین تنظیمات این قسمت تنظیم شعاع عملکردی ایستگاه ها بر اساس مدت زمان یا مساحت تحت پوشش می باشد. در این مثال شعاع عملکردی ایستگاه ها را بر حسب زمان و مدت زمان آن را 5 دقیقه در نظر می گیریم و تحلیل مورد نظر را به دو صورت خطی و پلیگونی انجام می دهیم. نتیجه تحلیل فوق به صورت خطی (خطوط قرمر رنگ) و پلیگونی با توجه به یک طرفه بودن مسیرها در نقشه شماره (2) نمایش داده شده است.

محتوای مخفی

    برای مشاهده محتوای مخفی می بایست در انجمن ثبت نام کنید.

نقشه شماره (2)

 

همانطور که در این نقشه مشاهده می کنید به دلیل یک طرفه بودن مسیرها برخی از خیابان ها و مناطق شهر بر اساس مدت زمان مشخص شده تحت الشعاع عملکرد هیچ یک از ایستگاه قرار نمی گیرد. برای رفع این مشکل یا باید مدت زمان مورد نظر را بیشتر کرد یا ایستگاه های جدیدی را تاسیس کرد. اما اگر تحلیل فوق را بدون در نظر گرفتن موانع و محدودیت ها انجام دهیم نتیجه آن تغییر می یابد و شعاع عملکرد ایستگاه ها به صورت خطی و پلیگونی افزایش می یابد. نتیجه این تحلیل در نقشه شماره (3) نمایش داده شده است. همانطور که در این نقشه مشاهده می کنید همه مسیرها و مناطق بیشتری از شهر تحت نفوذ شعاع عملکرد ایستگاه های موجود قرار گرفته است.

محتوای مخفی

    برای مشاهده محتوای مخفی می بایست در انجمن ثبت نام کنید.

نقشه شماره (3)

 

ج: Find Best Routeهمانطور که گفتیم پس از درخواست امداد از محل وقوع حادثه، بهترین کار، تعیین مسیر بین نزدیک ترین ایستگاه آتش‌نشانی و محل وقوع حادثه می باشد. این کار را می توان با استفاده از تحلیل Find Best Route انجام داد. به این صورت که با انتخاب گزینه Find Best Route کاربر باید نقاطی را به عنوان مبدا و مقصد بر روی نقشه مشخص کند. (در این مثال ایستگاه شماره 4 به عنوان نقطه شماره 1 و مبدا در نظر گرفته شده و نقطه شماره 2 به عنوان محل وقوع حادثه و مقصد مشخص شده است). با مشخص شدن نقاط مبدأ و مقصد بر روی نقشه و تنظیمات لازم تحلیل مورد نظر را انجام می دهیم. نتیجه تحلیل فوق با توجه به یک طرفه بودن مسیرها در نقشه شماره (4) نمایش داده شده است.

محتوای مخفی

    برای مشاهده محتوای مخفی می بایست در انجمن ثبت نام کنید.

نقشه شماره (4)

 

به این ترتیب نقشه شماره (4) نشان می دهد که با توجه به یک طرفه بودن مسیرها طول مسیر مشخص شده 8. 411 متر و مدت زمان طی این مسیر 6 دقیقه می باشد. ولی چنانچه یک طرفه بودن مسیرها را به عنوان یک مانع و محدودیت در تحلیل Find Best Route اعمال نکنیم نتیجه تحلیل فوق مسیر دیگری را نمایش می دهد. این مسیر با رنگ زرد در نقشه شماره (5) مشخص شده است. طول این مسیر 2. 188 متر و مدت زمان طی مسیر 3 دقیقه است.

محتوای مخفی

    برای مشاهده محتوای مخفی می بایست در انجمن ثبت نام کنید.

نقشه شماره (5)

 

ب: Find Closest Ruoteبرای یافتن نزدیکترین مسیر بین دو نقطه عرضه (ایستگاه های آتش‌نشانی) و تقاضای خدمات ( محل های وقوع حوادث اعم از تصادف، آتش سوزی و...) می توان از تحلیل Find Closest Ruote استفاده کرد. با انجام این کار می توان نزدیک ترین مسیر بین دو نقطه عرضه خدمات و تقاضا را بر روی شبکه تعیین کرد و در کوتاه ترین زمان ممکن امکانات و وسایل امدادی را به محل وقوع حادثه رساند. به این ترتیب، پس از انتخاب Find Closest Ruote از زیر مجموعه Network Analyst و انجام تنظیمات مورد نیاز تحلیل فوق را با توجه به موقعیت ایستگاه ها و یک طرفه بودن مسیرها انجام می دهیم. نتیجه تحلیل فوق با رنگ قرمز در نقشه شماره (6) نمایش داده شده است.

محتوای مخفی

    برای مشاهده محتوای مخفی می بایست در انجمن ثبت نام کنید.

نقشه شماره (6)

 

همانطور که در این نقشه مشاهده می کنید از میان ایستگاه های موجود در شهر نزدیکترین ایستگاه به محل وقوع حادثه ایستگاه شماره 1 در منطقه 1 است. طول این مسیر 5. 495 متر و مدت زمان طی این مسیر 7 دقیقه است. حال چنانچه تحلیل Find Closest Ruote را با توجه به موقعیت ایستگاه ها و بدون در نظر گرفتن یک طرفه بودن مسیرها انجام دهیم نزدیکترین ایستگاه به محل وقوع حادثه ایستگاه شماره 3 در منطقه 2 است که مسیر آن با رنگ قرمز در نقشه شماره (7) مشخص شده است. طول این مسیر 5. 125 متر و مدت زمان طی این مسیر 2 دقیقه است.

محتوای مخفی

    برای مشاهده محتوای مخفی می بایست در انجمن ثبت نام کنید.

نقشه شماره (7)

 

به این ترتیب با کمک GIS و انجام تحلیل های شبکه ای شهرداری می تواند شعاع عملکرد هر یک از ایستگاه را با توجه به محدودیت ها و موانعی که در طول مسیرها وجود دارد مشخص کند و در زمان وقوع حادثه از نزدیک ترین ایستگاه و بهترین مسیر برای ارسال خودروها و نیروهای امدادی خود استفاده کند و میزان خسارات ناشی از وقوع حوادث را کاهش دهد.

منبع

لینک ارسال

به گفتگو بپیوندید

هم اکنون می توانید مطلب خود را ارسال نمایید و بعداً ثبت نام کنید. اگر حساب کاربری دارید، برای ارسال با حساب کاربری خود اکنون وارد شوید .

مهمان
ارسال پاسخ به این موضوع ...

×   شما در حال چسباندن محتوایی با قالب بندی هستید.   حذف قالب بندی

  تنها استفاده از 75 اموجی مجاز می باشد.

×   لینک شما به صورت اتوماتیک جای گذاری شد.   نمایش به صورت لینک

×   محتوای قبلی شما بازگردانی شد.   پاک کردن محتوای ویرایشگر

×   شما مستقیما نمی توانید تصویر خود را قرار دهید. یا آن را اینجا بارگذاری کنید یا از یک URL قرار دهید.

×
×
  • اضافه کردن...