رفتن به مطلب

پلیمرهای زیست تخریب پذیر و تخریب آن ها


ارسال های توصیه شده

پليمرها و مواد زيست تخريب پذير در مقايسه با پلاستيك هاي موجود نه تنها در فرآيند توليد،انرژي كمتري مصرف مي نمايند بلكه به دليل مواد مصرفي تجديدپذير از اهميت ويژه اي برخوردارند. ساده ترين تعريف پليمر عبارت است از ماده اي كه از تعداد متنابهي واحديكسان ساخته شده. پليمر را مانند يك زنجير در نظر بگيريد كه هرحلقه زنجير( مر) ناميده مي شود كه عنصر اصلي كربن و عناصر ديگرنظير هيدروژن، اكسيژن، نيتروژن و يا سيليكون به آن متصل مي باشند. از بهم پيوستن مرها، پليمر توليد مي شود. پليمرهايي نظير قير، پوسته لاك پشت، شيره درختان از شروع زمان وجود داشته اند كه انسا نهاي اوليه با اعمال حرارت و فشار از آن ها وسايل تزئيني و جواهرآلات مي ساخته اند. ساخت اولين پليمر نيمه سنتزي كه به ولكانيزاسيون لاستيك انجام شد به سال 1909 توسط باکلیت بر مي گردد و پس از آن و در سال 1911 ابريشم مصنوعي توليد می گردد.

 

 

از سال 1970 و با وخيم شدن مشكل دفن زباله در سطح جهان، موضوع استفاده از پليمرهاي زيست تخريب پذير مطرح گرديد كه اولين موضوع در خصوص كيسه هاي زباله و مواد يك بار مصرف بود طوري كه 30 درصد از پلاستيك هاي توليدي براي مصارف يك بار مصرف مي باشد وتنها 2 درصد از آن بازيابي مي گردد لذا پليمرهاي زيست تخريب پذيربه عنوان جايگزين مناسب پلاستيكهاي رايج مطرح گرديد.

به طور كلي مي توان پليمرها را به دو گروه عمده زيست تخريب پذيرو غير تخريب پذير تقسيم بندي نمود و پليمرهاي زيست تخريب پذيررا براساس اجزاي تشكيل دهنده، روش تهيه، روش ساخت و يا كاربرد آن ها نيز تقسيم بندي نمود.

پليمرهاي سنتزي غيرتخريب پذير

منومر اين پليمرها از منابع نفتي بوده و به وسيله الياف كربن و شيشه مقاوم مي شوند كه سعي گرديده در مقابل عوامل محيطي مقاوم باشند كه خود باعث آلودگي محيط زيست به دليل عدم تخريب پذيري آن ها توسط محيط زيست مي شود كه از آن جمله مي توان به: پلي اتيلن، پلي پروپيلن، پلي يورتان، پلي استايرن و غیره اشاره کرد.

 

پليمرهاي زيست تخريب پذير

پليمرهاي زيست تخريب پذير براسا س اجزاي تشكيل دهنده از نظر خاستگاه طبيعي و غيرطبيعي تقسيم بندي مي گردد که به شرح زیر است.

الف)پليمرهاي زيست تخريب پذير با خاستگاه طبيعي

1- پلي ساكاريدها مانند نشاسته و سلولز

2- پروتئين ها مانند ژلاتين، پروتئين موجود در شير، ابريشم، پشم

3- ليپيدها نظير روغن كرچك و چربي اشباع شده حيواني

4- پلي استرهاي توليد شده از ميكرو ارگانيسم ها يا گياهان مانند پلي هيدروكسي آلكانوآت ها يا پلي هيدروكسي بوتيرات

5- پلي استرهاي ساخته شده برپايه منومر طبيعي نظير پلي لاكتيك اسيد

6- يك گروه از پليمرهاي گوناگون نظير لاستيك طبيعي

ب).پليمرهاي زيست تخريب پذير سنتزي

پليمرهاي زيست تخريب پذير زيادي وجود دارد كه از مواد اوليه پتروشيمي توليد مي شوند و بعضي وقت ها تعدادي از آن ها در محيط اطراف ما يافت مي شوند نظير نخ هاي بخيه كه در پزشكي مصرف مي شوند.

1- پلي استرهاي آليفاتيك نظير پلي گلايكوليك اسيد

2- پلي استرهاي آروماتيك يا تركيب با پلي استرهاي آليفاتيك

3- پلي اولفين هاي اصلاح شده

4- پلي وينيل الكل ها

هر كدام از نمونه هاي بالا داراي خواص ويژه و كاربردهاي بالقوه اي هستند.

 

روش هاي تخريب پليمرهاي زيست تخريب پذير

پليمرها به روش هاي ميكروبي، نوري و شميایي تخريب مي شوند. هر سه روش تحت عنوان زيست تخريب پذيري تقسيم بندي مي شوند كه محصولات نهایي حاصل از تخريب در طبيعت يافت مي شوند.

الف)تخريب از طريق نور

در اين روش با تابش نور خورشيد پليمر به قطعات كوچك تر تبديل مي گردد. بيشتر تخريب ميكروبي بعد از تخريب نوري شروع مي شود. پلي اولفين ها از آن دسته پليمرهایي هستند كه توسط نور تخريب مي شوند.

روش هاي پيشنهادي جهت تخريب نوري عبارتند از:

1-اضافه كردن افزودني نظير بنزوفنون به داخل ساختار پليمر.

2-اصالح ساختار پليمر با اضافه كردن جاذب اشعه فرابنفش نظير

3-ساخت پليمرهاي حساس به نور

 

ب)تخريب از طريق ميكروبي

پليمرهایي كه از مواد طبيعي ساخته مي شوند نظير الياف كتان يا نشاسته مستعد به تخريب شدن از طريق مواد بيولوژيك هستند. سرعت تخريب پليمرها در سيستم تخريب بيولوژيكي بستگي به نوع فرمولاسيون و ميكروب مورد نياز براي تخريب دارد. در اين روش با وارد كردن نشاسته به ساختار پليمر و بعد از آن كه در تماس خاك يا آب قرار مي گيرند به وسيله ميكروب ها حمله مي ود كه در ابتدا نشاسته تجزيه شده و پليمر به اختار اسفنجي تبديل مي شود كه بسيار ضعيف مي گردد. بعد از آن كه نشاسته تجزيه مي شود بافت پليمر به وسيله حمله آنزيمي شروع به تخريب مي كند. هر واكنش آنزيمي باعث قيچي شدن مولكول و كوچكتر شدن پليمر شده تا اين كه كل پليمر تخريب شود.

روش ديگر جهت تخريب ميكروبيولوژيكي پليمرها استفاده از ميكرو ارگانيسم ها در پليمرهاست كه براي هدفي خاص به منظور تخريب مواد پليمري انجام مي گيرد. اين روش بسيار پر هزينه بوده و باعث توقف استفاده از منابع تجديدپذير مي شود. ميكروارگانيسم هاي مورد نظر به منظور تخريب پلاستيك هاي برپايه نفت طراحي شده اند. البته اين روش كمكي به حفظ منابع تجديد ناپذير نمي نمايد تنها از آلودگي محيط زيست جلوگيري مي كند.

ج)تخريب شيميایي

بعضي از پليمرها وقتي در محلول هاي آبي قرار مي گيرند به سرعت تخريب مي شوند. نمونه اي از اين نوع، دیپارت 1 است )نام تجاري دانه هاي پلي وينيل الكل است كه در قالب گيري تزريقي به عنوان فداشونده عمل مي نمايد اين ماده توسط يك شركت انگليسي توليد مي شود( كه به سرعت در آب گرم حل شده و به پلي وينيل الكل و گليسرين تبديل مي ود. مشابه بسياري از پلاستيك هاي تخريب پذير به وسيله نور، در اين پليمر نيز تخريب عامل پليمر بعد و از طريق ميكروبي اتفاق مي افتد. ميكروارگانيسم هاي مناسب به راحتي در مكان هاي تصفيه آب يافت مي شوند. از جمله پليمرهاي زيست تخريب پذير ديگري كه مي توان به آن اشاره كرد نوداکس 2 است. نوداکس قابل تخريب در محيط قليایي بوده و به سرعت تخريب مي شود.

 

منبع : وب سایت کامپوزیت دانشگاه سمنان

لینک به دیدگاه
  • 6 ماه بعد...

پلاستيك هاي موجود نه تنها در فرآيند توليد،انرژي كمتري مصرف مي نمايند بلكه به دليل مواد مصرفي تجديدپذير از اهميت ويژه اي برخوردارند. ساده ترين تعريف پليمر عبارت است از ماده اي كه از تعداد متنابهي واحديكسان ساخته شده. پليمر را مانند يك زنجير در نظر بگيريد كه هرحلقه زنجير( مر) ناميده مي شود كه عنصر اصلي كربن و عناصر ديگرنظير هيدروژن، اكسيژن، نيتروژن و يا سيليكون به آن متصل مي باشند. از بهم پيوستن مرها، پليمر توليد مي شود. پليمرهايي نظير قير، پوسته لاك پشت، شيره درختان از شروع زمان وجود داشته اند كه انسا نهاي اوليه با اعمال حرارت و فشار از آن ها وسايل تزئيني و جواهرآلات مي ساخته اند. ساخت اولين پليمر نيمه سنتزي كه به ولكانيزاسيون لاستيك انجام شد به سال 1909 توسط باکلیت بر مي گردد و پس از آن و در سال 1911 ابريشم مصنوعي توليد می گردد.

 

 

از سال 1970 و با وخيم شدن مشكل دفن زباله در سطح جهان، موضوع استفاده از پليمرهاي زيست تخريب پذير مطرح گرديد كه اولين موضوع در خصوص كيسه هاي زباله و مواد يك بار مصرف بود طوري كه 30 درصد از پلاستيك هاي توليدي براي مصارف يك بار مصرف مي باشد وتنها 2 درصد از آن بازيابي مي گردد لذا پليمرهاي زيست تخريب پذيربه عنوان جايگزين مناسب پلاستيكهاي رايج مطرح گرديد.

به طور كلي مي توان پليمرها را به دو گروه عمده زيست تخريب پذيرو غير تخريب پذير تقسيم بندي نمود و پليمرهاي زيست تخريب پذيررا براساس اجزاي تشكيل دهنده، روش تهيه، روش ساخت و يا كاربرد آن ها نيز تقسيم بندي نمود.

 

پليمرهاي سنتزي غيرتخريب پذير

منومر اين پليمرها از منابع نفتي بوده و به وسيله الياف كربن و شيشه مقاوم مي شوند كه سعي گرديده در مقابل عوامل محيطي مقاوم باشند كه خود باعث آلودگي محيط زيست به دليل عدم تخريب پذيري آن ها توسط محيط زيست مي شود كه از آن جمله مي توان به: پلي اتيلن، پلي پروپيلن، پلي يورتان، پلي استايرن و غیره اشاره کرد.

 

پليمرهاي زيست تخريب پذير

پليمرهاي زيست تخريب پذير براسا س اجزاي تشكيل دهنده از نظر خاستگاه طبيعي و غيرطبيعي تقسيم بندي مي گردد که به شرح زیر است.

الف)پليمرهاي زيست تخريب پذير با خاستگاه طبيعي

1- پلي ساكاريدها مانند نشاسته و سلولز

2- پروتئين ها مانند ژلاتين، پروتئين موجود در شير، ابريشم، پشم

3- ليپيدها نظير روغن كرچك و چربي اشباع شده حيواني

4- پلي استرهاي توليد شده از ميكرو ارگانيسم ها يا گياهان مانند پلي هيدروكسي آلكانوآت ها يا پلي هيدروكسي بوتيرات

5- پلي استرهاي ساخته شده برپايه منومر طبيعي نظير پلي لاكتيك اسيد

6- يك گروه از پليمرهاي گوناگون نظير لاستيك طبيعي

ب).پليمرهاي زيست تخريب پذير سنتزي

پليمرهاي زيست تخريب پذير زيادي وجود دارد كه از مواد اوليه پتروشيمي توليد مي شوند و بعضي وقت ها تعدادي از آن ها در محيط اطراف ما يافت مي شوند نظير نخ هاي بخيه كه در پزشكي مصرف مي شوند.

1- پلي استرهاي آليفاتيك نظير پلي گلايكوليك اسيد

2- پلي استرهاي آروماتيك يا تركيب با پلي استرهاي آليفاتيك

3- پلي اولفين هاي اصلاح شده

4- پلي وينيل الكل ها

هر كدام از نمونه هاي بالا داراي خواص ويژه و كاربردهاي بالقوه اي هستند.

 

روش هاي تخريب پليمرهاي زيست تخريب پذير

پليمرها به روش هاي ميكروبي، نوري و شميایي تخريب مي شوند. هر سه روش تحت عنوان زيست تخريب پذيري تقسيم بندي مي شوند كه محصولات نهایي حاصل از تخريب در طبيعت يافت مي شوند.

الف)تخريب از طريق نور

در اين روش با تابش نور خورشيد پليمر به قطعات كوچك تر تبديل مي گردد. بيشتر تخريب ميكروبي بعد از تخريب نوري شروع مي شود. پلي اولفين ها از آن دسته پليمرهایي هستند كه توسط نور تخريب مي شوند.

روش هاي پيشنهادي جهت تخريب نوري عبارتند از:

1-اضافه كردن افزودني نظير بنزوفنون به داخل ساختار پليمر.

2-اصالح ساختار پليمر با اضافه كردن جاذب اشعه فرابنفش نظير

3-ساخت پليمرهاي حساس به نور

 

ب)تخريب از طريق ميكروبي

پليمرهایي كه از مواد طبيعي ساخته مي شوند نظير الياف كتان يا نشاسته مستعد به تخريب شدن از طريق مواد بيولوژيك هستند. سرعت تخريب پليمرها در سيستم تخريب بيولوژيكي بستگي به نوع فرمولاسيون و ميكروب مورد نياز براي تخريب دارد. در اين روش با وارد كردن نشاسته به ساختار پليمر و بعد از آن كه در تماس خاك يا آب قرار مي گيرند به وسيله ميكروب ها حمله مي ود كه در ابتدا نشاسته تجزيه شده و پليمر به اختار اسفنجي تبديل مي شود كه بسيار ضعيف مي گردد. بعد از آن كه نشاسته تجزيه مي شود بافت پليمر به وسيله حمله آنزيمي شروع به تخريب مي كند. هر واكنش آنزيمي باعث قيچي شدن مولكول و كوچكتر شدن پليمر شده تا اين كه كل پليمر تخريب شود.

روش ديگر جهت تخريب ميكروبيولوژيكي پليمرها استفاده از ميكرو ارگانيسم ها در پليمرهاست كه براي هدفي خاص به منظور تخريب مواد پليمري انجام مي گيرد. اين روش بسيار پر هزينه بوده و باعث توقف استفاده از منابع تجديدپذير مي شود. ميكروارگانيسم هاي مورد نظر به منظور تخريب پلاستيك هاي برپايه نفت طراحي شده اند. البته اين روش كمكي به حفظ منابع تجديد ناپذير نمي نمايد تنها از آلودگي محيط زيست جلوگيري مي كند.

ج)تخريب شيميایي

بعضي از پليمرها وقتي در محلول هاي آبي قرار مي گيرند به سرعت تخريب مي شوند. نمونه اي از اين نوع، دیپارت 1 است )نام تجاري دانه هاي پلي وينيل الكل است كه در قالب گيري تزريقي به عنوان فداشونده عمل مي نمايد اين ماده توسط يك شركت انگليسي توليد مي شود( كه به سرعت در آب گرم حل شده و به پلي وينيل الكل و گليسرين تبديل مي ود. مشابه بسياري از پلاستيك هاي تخريب پذير به وسيله نور، در اين پليمر نيز تخريب عامل پليمر بعد و از طريق ميكروبي اتفاق مي افتد. ميكروارگانيسم هاي مناسب به راحتي در مكان هاي تصفيه آب يافت مي شوند. از جمله پليمرهاي زيست تخريب پذير ديگري كه مي توان به آن اشاره كرد نوداکس 2 است. نوداکس قابل تخريب در محيط قليایي بوده و به سرعت تخريب مي شود.

 

منبع : وب سایت کامپوزیت دانشگاه سمنان

لینک به دیدگاه

به گفتگو بپیوندید

هم اکنون می توانید مطلب خود را ارسال نمایید و بعداً ثبت نام کنید. اگر حساب کاربری دارید، برای ارسال با حساب کاربری خود اکنون وارد شوید .

مهمان
ارسال پاسخ به این موضوع ...

×   شما در حال چسباندن محتوایی با قالب بندی هستید.   حذف قالب بندی

  تنها استفاده از 75 اموجی مجاز می باشد.

×   لینک شما به صورت اتوماتیک جای گذاری شد.   نمایش به صورت لینک

×   محتوای قبلی شما بازگردانی شد.   پاک کردن محتوای ویرایشگر

×   شما مستقیما نمی توانید تصویر خود را قرار دهید. یا آن را اینجا بارگذاری کنید یا از یک URL قرار دهید.

×
×
  • اضافه کردن...