بدین ترتیب "جامعه هوشمند" را می توان جامعه ای دانست که به تلاشی آگاهانه برای استفاده از فناوری اطلاعات جهت متحول وضعیت فعلی و بهبود سطح زندگی و کار در منطقه مربوطه، در مقیاسی قابل توجه و بنیادین، مبادرت می ورزد.

"شهر هوشمند" واقعیتی است که باتوجه به گسترش روز افزون تكنولوژي اطلاعات در شهر، و در راستای پاسخگویی به نیازهای جدید شهروندان به اطلاعات و امكانات سخت افزاري و نرم افزاري در زندگی شهری آنان، پا به عرصه حضور می گذارد. شهر هوشمند به معنای گشایش مفاهیمی نو در شهرسازی است. آنچه یک شهر را به سمت هوشمندی پیش می برد، صرفاً استفاده از ابزار الکترونیکی و سیستم ارتباطاتی آن شهر نیست؛ بلکه استفاده از این ابزار جهت ارتقائ سطح کیفی زندگی شهروندان یک شهر است.

شهر هوشمند همراه با 4 اصل تعریف می شود که هر کدام از این اصول در معنا دادن به شهر هوشمند نقشی اساسی را ایفا می کنند :

- دانش و توسعه دانش محور

- توسعه پایدار

- تقویت یکپارچگی شهر

- مشارکت شهروندان

در حال حاضر بسياري از كشورهاي جهان برای حل معضلات شهری خود، به ويژه مشكلاتي كه در نظام علمي- حرفه ا‌ي متعارف موجود قابل حل نيست، به راهكارهاي دنياي مجازي روي آورده‌اند که عموما تحت عناوینی نظیر "شهر دیجیتال" یا "دولت الکترونیک" معرفی می شوند. در چنین رويكردهایی، تولید و ارائه خدمات تنها محدود به اطلاعات دیجیتال بوده و از طریق ارتباطات دیجیتال و الکترونیکی تحت سلسله مراتب بالا به پایین یعنی ارائه اطلاعات از سوی مسئولان مربوطه به شهروندان صورت می پذیرد.

ولی نکته ای که می بایست در شکل گیری "شهر هوشمند" به ان توجه کرد بکار گیری فرایند های خلاقانه در زمینه های مختلف شهری جهت افزایش مشارکت شهروندان می باشد؛ به گونه ای که هریک از افراد جامعه دیدی آینده نگر نسبت به شهر و مسائل و مشکلات آن داشته و همواره خود را تاثیرگذار در جهت هوشمند سازی شهر می دانند. بنابراین یکی از تفاوت های عمده میان شهر هوشمند و شهر دیجیتال، توانایی شهر هوشمند در پاسخگویی و حل مسائل شهری شهروندان تحت سلسله مراتبی پایین به بالا است

براین اساس شهروندان شهر هوشمند به دلیل آگاهی بیشتر در مورد شهر خودشان و مشارکت در اداره آن، از مسئولیت پذیری بالایی در قبال شهر خود برخوردارند و در سطح مشارکتی خود، تولید کننده خدمات خواهند بود. بدین ترتیب است که زندگی شهری در شهرهوشمند سرزنده و پویا می شود.

در شهر هوشمند، در ضمن افزایش مشارکت شهروندان در تصمیم گیری ها، به کمک ساختارهای اطلاعاتی هوشمند و نظام کارامد آموزش شهروندی موارد زیر تحقق می یابند:

• بخش عمده ای از بار مسئولیت و فشار کاری از روی دوش مدیران و دستگاه های دولتی برداشته شده و به خود مردم منتقل می شود.

• از دوباره کاری ها، تصمیم گیری مبتنی برآزمایش و خطا و هدر رفتن زمان و منابع کاسته می شود.

• هزینه های تطبیق شهر با حوادث و رویداد ها به حداقل می رسد و شهر انعطافپذیری و توانایی لازم را در جهت مقابله با حوادث غیرمترقبه را می یابد.

• سرعت جمع آوری اطلاعات به حداکثر می رسد.

• شکل گیری تدریجی یک قشر جدید اجتماعی ”قشر خلاق“ صورت می پذیرد که شهر را در رقابت فشرده برای جذب سرمایه و تولید ارزش افزوده یاری می نماید.

• شهر در جهان بدون مرز یکپارچه خواهد شد. فرصت های اقتصادی و اجتماعی شهر به میزان چشمگیری افزایش خواهد یافت.

• شهر هوشمند می تواند بستری برای شکل گیری فرآیند های پایدار توسعه شهری به شمار آید.

لازم به یاد آوری است که هر کدام از شهر های کشور از نقش و شخصیت غالب خاصی برخوردار است و استراتژی هوشمندسازی خاص خود را نیز طلب می کند. در نتیجه بسیاری از رویکردهای رسیدن به شهر هوشمند ، منتج از مطالعات خاص آن شهر خواهد بود.

فرآیند کلی مطالعات شهر هوشمند

شرکت کاراشار پارسیان با در نظر گرفتن دیدگاه نوین هوشمندی و ارائه روش های خلاقانه در تمامی ابعاد شهر و ایجاد هماهنگی و انعطاف پذیری در اجزای آن، سعی در ارائه الگویی جدیدی از شهر هوشمند به منظور افزایش کارائی و ارتقاء سطح کیفی زندگی ساکنین شهرها می باشد.

با توجه به این که ارائه الگویی جامع برای شهر هوشمند موضوعی است که تا به حال در ایران به آن پرداخته نشده و تلاش های انجام گرفته همواره به صورت پراکنده، غیر تخصصی و جزئی بوده است، همین عامل موجب گردیده است که ساختاری منسجم در قالب چارچوبی مشخص برای معرفی شهر هوشمند حاصل نشود.

بدین ترتیب این شرکت، در راستای ارائه الگویی برای شهر هوشمند، طرح مطالعاتی را راه اندازی کرده است تا در نهایت الگویی اجرایی و کارامد را برای شهرهای مختلف کشور ارائه دهد. جهت تحقق این هدف، شرکت به مطالعه شرایط حاکم بر شهرهای کشور، بررسی نقاط ضعف و قدرت تجربیات انجام گرفته در زمینه هوشمند سازی در شهرهای جهان و تطبیق آنها با شرایط بومی شهرهای ایران پرداخته است.

شرح خدمات

1- فاز مطالعاتی

در مراحل ابتدائی مطالعات، نقطه نظرات صاحب نظران، اندیشمندان، و همچنین کلیه عوامل موثر و تعیین کننده در رشد و پیشرفت شهر تاثیر داشته و یا به دیدگاه شهر هوشمند و وضعیت موجود در شهر پایلوت اشراف دارند، جمع آوری شده و مورد مطالعه قرار می گیرند.

در مرحله بعدی، داده های جمع آوری شده از مطالعات شناخت شهر مورد تحلیل قرار گرفته و از چشم انداز سازی مشارکتی

2- طراحی و برنامه ریزی

نتایج حاصله از مطالعات اولیه شهر، تصویر کاملی از وضعیت موجود ارائه می گردد که بر اساس آن، نقاط ضعف و قدرت موجود مشخص گشته و سپس برای بهبود وضعیت موجود طراحی لازم انجام می پذیرد.

این فاز خود در دو مرحله قابل انجام است:

الف( طراحی نظری یا تئوریک؛ که همان طوفان ذهنی و به معنای شناخت و ایده- پردازی گروهی است. این عمل در جهت طبقه بندی نیازهای پروژه از دیدگاه سرمایه گذار و همچنین استفاده کننده صورت می گیرد .

ب( طراحی عملی؛ در این مرحله براساس نتایج حاصل از مراحل قبلی، طراحی ترسیمی در مقیاس واقعی پروژه آغاز شد. بنابراین، بر اساس اصول و رهنمودهای تعیین شده از طرف شرکت، طرح جامع پروژه ارائه خواهد شد.

3- اجرا

در این مرحله، طرح و برنامه اهداف پیش بینی شده اولیه، حالتی اجرایی به خود گرفته و عملیات لازم جهت تحقق ان صورت میگردد. با توجه به جدید بودن موضوع، ایجاد شهر هوشمند ابتدا به صورت آزمایشی برای یکی از شهرهای کشور در نظر گرفته می شود تا دستاوردها و نتایج حاصل از آن پس از نقد، اصلاح و رفع مشکلات و معایب آن به سایر نقاط کشور تعمیم داده شود.

4- بازرسی و کنترل

پس از اجرای طرح آزمایشی، به منظور تشخیص کارائی سیستم پیاده شده، کلیه عملیات و سرمایه گذاری های صورت گرفته در طی کل فرآیند مورد بازرسی قرار می گیرد. خروجی این مرحله در صورت مثبت بودن نتایج، به نوعی اثبات موفقیت آمیز بودن نسخه آزمایشی طرح تلقی می گردد که قابل تسری به پروژه های آتی خواهد بود.

5- اقدامات اصلاحی

هدف از این مرحله پیاده سازی اقدامات اصلاحی و اِعمال تغییرات مورد نیاز برای کل سیستم به منظور اصلاح ساختار آن و جهت دستیابی به هدف نهایی مورد انتظار می باشد. این مرحله شامل اخذ بازخورد از سیستم، طرح ریزی فرآیند های جدید و یا استاندارد کردن فرایندهای موجود، و همچنین انجام آموزش های لازم برای اجرای فرایند های استاندارد شده می باشد.

احتراماً من به دنبال کتاب سکونتگاههای غیر رسمی و اسطوره حاشیه نشینی آقای کیومرث ایراندوست هستم ایا امکان دارد برام pdf یا هر صورت دیگر کمک کنید آیا

دانلود مقاله

مگالاپلیس یک کلمه یونانی است و استعمال آن سابقه تاریخی دارد. در قرن اخیر این عنوان ابتدا به وسیله پتریک گدس به کار گرفته شد. در سال های گذشته نیز از طرف لوییز مامفورد ـ متخصص معروف شهرهای متروپلیتن ـ و پس از او از طرف ژان گوتمن به منطقه شهری وسیع و گسترده ای اطلاق شد که از بوستون تا واشنگتن ادامه داشت.

بدین سان امروزه مگالاپلیس به منطقه وسیعی گفته می شود که بیش از ده میلیون نفر جمعیت داشته باشد و دارای بیش از یک مادرشهر (متروپلیتن) باشد، به عبارت دیگر حومه ها و شهرک های یک مادرشهر، در نتیجه توسعه وسایل ارتباطی و افزایش سرعت وسایل نقلیه، با حومه ها و شهرک های مادرشهرهای دیگر پیوند می یابد و از پیوند آن ها یک بافت زنجیری از مادرشهرها و شهرها به صورت وسیع ترین شکل شهری تشکیل می شود که در اصطلاح جغرافیایی به آن  “مگالاپلیس” می گویند.

شکل مگالاپلیس از پاره ای حوزه های وسیع مادرشهری و توسعه آن از پیشرفت های اقتصادی، تحولات تکنولوژیک، اوضاع خاص فرهنگی و در نهایت از روند سریع شهرنشینی و شهرگرایی حاصل می شود. در تشکیل بافت زنجیری از حوزه های مادرشهری و ایجاد مگالاپلیس عواملی مانند زمینه های مساعد طبیعی، عوامل اقتصادی، جغرافیای فرهنگی و گذشته تاریخی ناحیه مؤثر است.

شهرهای مرکزی مگالاپلیس های جهان، دارای تراکم جمعیت است و به تدریج که از آن ها فاصله بگیریم، کاهش سریع جمعیت در واحد سطح (تراکم) دیده می شود. میان حوزه های مادرشهری مگالاپلیس، چشم اندازهای جالب طبیعی به سرعت با ساختن واحدهای مسکونی، تأسیسات و سازمان های شهری اشغال می شود و بافت زنجیری حوزه های مادرشهری استحکام می یابد. از طرفی به دلیل وجود زمین های نیمه بایر، املاک وسیع، پارک های طبیعی و پایگاه های نظامی، میان حوزه های مادرشهری در محدوده مگالاپلیس گسیختگی ایجاد می شود.

مشخصات و ویژگی های مگالاپلیس

۱ـ مگالاپلیسها معمولاً شکل خطی یا کریدوری دارد و میسر آن ممکن است در طول سواحل طبیعی و حوزه های منابع معدنی شکل گیرد.

۲ـ در مگالاپلیسها تراکم جمعیت بانک ها، امور تجاری، شرکت های بیمه، عمده فروشی‌، خرده فروشی، مراکز پذیرایی و تفریحی و فعالیت های شدید حمل و نقل با تراکم باور نکردنی وجود دارد.

۳ـ زمین های مگالاپلیس از نظر قیمت بر دیگر زمین های شهری پیشی می گیرد و در هسته های اصلی و فرعی آن قیمت زمین بسیار بالا می رود.

۴ـ بعضی از شهرهای مگالاپلیس با تخصص یابی، فعال ترین و پر تحرک ترین مراکز شهری جهان شناخته می شود.

۵ـ بیشتر حوزه های به هم پیوسته مگالاپلیس، تحت نفوذ یک مرکز بزرگ مانند نیویورک، شیکاگو و لوس آنجلس قرار می گیرد که این مرکز بزرگ، نفوذ و قدرت بسیاری در مگالاپلیس به دست می آورد.

۶ـ مگالاپلیسها از حداکثر درآمد و ثروت برخور دارند.

۷ـ هر مگالاپلیس با استفاده از زمین های کشاورزی حوزه های مادرشهری توسعه می یابد.

منبع: کیمیافکر بزرگ

گردشگران مناظر طبیعی، برای مثال در پارکهای ملی و بیابانها و … با فاصله زیاد از شهرها، روستاها، مناطق رفاهی و مراکز اقامتی، همواره در رفع نیازهای بهداشتی و دفع زباله با موانع و مشکلاتی روبه رو هستند که در صورت پاسخ نادرست به این نیازها، مانند احداث کانکس و سرویس هایی که با منظر فرهنگی و اقلیم منطقه همخوانی و تناسب ندارند، باعث خدشه به مناظر این مناطق می شود. برای حل این مساله با بررسی راه حلها و تجارب جهانی در می یابیم که استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر برای توسعه گردشگری با کمترین آسیب به محیط زیست از اهمیت بالایی برخوردار است. این توسعه باید طبق ویژگیهای اقلیمی و فرهنگی منطقه، با استفاده از مصالح بوم آورد و با استفاده از تجارب و همکاری افراد محلی صورت گیرد و دستاوردهای آن برای مردم محلی خصوصاً در مناطقی که گردشگران بومی دارند، قابل استفاده باشند. از جمله این مناطق، نوار ساحلی جنوبی و جنوب شرقی ایران در استانهای هرمزگان و سیستان و بلوچستان با بار بالای گردشگری در فصول سرد است. لازم به ذکر است که در ایده پردازی و طراحی سرویسهای بهداشتی توجه به آداب و رفتار بهداشتی مردم مانند تطهیر در کشورمان امری ضروری است.

طبق گزارش منتشر شده سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۱۲، اگر ارتقاء وضع سرویسهای بهداشتی با استفاده از روش تجزیه بی هوازی صورت گیرد، همزمان با تولید انرژی و به دست آوردن بیوگاز از فاضلاب انسانی در مخازن حفر شده سر بسته، خاک منطقه از مواد سمی تصفیه می شود و کود تولید شده نیز برای کشاورزی قابل استفاده است. روند ذکر شده، پروژه «تبدیل فاضلاب به سلامت» نام دارد. در این پروژه، با ایجاد فضایی سالم و بهداشتی برای ارتقاء گردشگری و همچنین با تولید انرژی و کود، روند قطع درختان برای سوخت در مناطق توسعه نیافته و در حال توسعه با زیرساختهای ضعیف، کند می شود. روش مدیریت فاضلاب به صورت بی هوازی و ایجاد چرخه تبدیل فاضلاب به سلامت با ایجاد فضاهای بهداشتی و دخالت افراد محلی باعث پیدایش چرخه بهداشت، انرژی، اکوتوریسم، محیط زیست و اقتصاد محلی می شود.

بررسی تجارب جهانی

دستشویی تولیدکننده زیست گاز (Bio Digester toilets)

احداث این دستشویی ها که فاضلاب انسانی را به گاز و کود تبدیل می کنند، تکنولوژی خاصی با بازده صد در صدی است و باکتریهای کلسترودیوم و متانوسارسینای موجود در فضولات انسانی را که در هوای گرم و سرد زیست می کنند، به صورت بی هوازی تجزیه کرده و به تولید و استخراج گاز از مخازن فاضلاب می پردازد و کود آنرا برای مصارف کشاورزی قابل استفاده می کند. این تکنولوژی هیچگونه محدودیت جغرافیایی و دمایی نداشته و در دمای ۴۰ درجه سانتیگراد قابلیت تولید ۲۴۰ وات برق دارد. این نوع سیستم دفع فاضلاب در مناظر راه، ایستگاههای قطار، مناطق جنگلی و روستاها قابل استفاده است.

دستشویی واکنشی قابل نفوذ (Permeable Reactive Barrier)

دستشویی هایی که بر روی گودالهای فاضلاب تاسیس می شوند به طوری که فاضلاب در گودالهایی ساخته شده از شن، خاک رس و بتونیت احداث می شود. در این سیستم، خاک رس به عنوان یک غشای نفوذپذیر عمل می کند و هنگام تماس با آب فاضلاب دچار تورم می شود. با افزایش سرعت فرآیند تجزیه فاضلاب، از ۶۶ ساعت به ۱۲ ساعت، با بازدهی ۹۴ درصدی، باکتریهای مضر از بین می روند و نیترات خاک را به گاز نیتروژن تبدیل می کنند. در مناطقی که خاک مناسب وجود نداشته باشد، کود گاوی تاثیری مشابه در حذف نیتروژن خاک دارد.

دستشویی خورشیدی خود تمیز شونده (Solar-powered, self-cleaning toilet)

دستشویی هایی بسیار شکیل و زیبا، ساخته شده از فولاد ضد زنگ که مناسب نصب در مناطقی هستند که دسترسی به انرژی الکتریسته وجود ندارد، این دستشویی ها هوشمند هستند و از ۰.۱ مصرف معمول آب در هر فلاش، یعنی ۱.۵ لیتر در هر بار استفاده می کنند. کف آنها پس از هر بار استفاده، به صورت خودکار تمیز می شود، چراغهای هوشمند از انرژی پنلهای خورشیدی استفاده می کنند و فاضلاب آنها به روش بی هوازی تجزیه می شود. سنجش میزان آب، برق و حجم مصرف این توالتها توسط سیستم سنجش از راه دور کنترل می شود. این تکنولوژی در سال ۲۰۱۴ توسط مرکز تحقیقاتی RM و موسسه تحقیق و توسعه R&D هند ارائه و به بازار عرضه شد که با وجود امکانات و ویژگیهای بسیار زیاد، قیمت تمام شده نسبتاً بالایی دارد و نصب آن از نظر اقتصادی برای مناطق محروم و دور افتاده مقرون به صرفه نیست.

دستشویی بامبو (Bamboo Toilet)

سرویسهای بهداشتی ساخته شده از بامبو که در کشور ما و مناطق جنوبی و جنوب شرقی با استفاده از چوب و برگهای درختان قابل ساخت هستند، راه حلی بسیار ارزان و سازگار با محیط زیست و منظر بومی محسوب می شوند. این دستشویی ها در تمام مناطقی که به امکانات مدرن دسترسی ندارند قابل احداث هستند.

دستشویی خشک کن فاضلاب (EcoSan toilets / Urine Diverting Dry toilets)

این سرویسهای بهداشتی برای استفاده متناوب ۱۲ ماه با دو مخزن تفکیک فاضلاب جامد و مایع به وسیله آجرهای معمولی و یا بلوکهای بتنی بر روی سطح زمین ساخته می شوند و مناسب مناطقی هستند که حفاری زمین جهت احداث خطوط فاضلاب دشوار است. جداسازی فاضلاب خشک و تر در این سیستم هزینه رسیدگی آن را به صفر می رساند و باعث تجزیه سریع فاضلاب و تبدیل آن به مواد مغذی خاک می شود، چرخه ای که زیست شناسان آن را حلقه مواد مغذی می نامند. سیستم اکوسان با صرفه جویی در مصرف آب، برق و عدم نیاز به تاسیسات و توسعه شبکه فاضلاب برای استفاده در مناطق کوهستانی که دارای زمین سنگی هستند، مناطق بیابانی که نیاز به صرفه جویی در مصرف آب دارند، مناطق سیلابی و مناطق ساحلی که دارای سطح آب بالایی هستند و مناطق زلزله خیز که امکان شکستن و ترک خوردن خطوط فاضلاب وجود دارد، راه حلی بسیار آسان در دسترس و مقرون به صرفه هستند.

پیشنهادات و ایده ها

با توجه به سه اصل مهم در توسعه گردشگری پایدار یعنی اصل کیفیت، حفاظت و تعادل در جهت ایجاد تجربه ای ارزشمند برای گردشگران در عین حفاظت از محیط زیست و برقراری تعادل میان نیازها و روش پاسخگویی به آنها و در پاسخ به پرسشی که در ابتدای گزارش مطرح شد، چندین روش در ادامه پیشنهاد شده است:

• شناساندن منطقه و ویژگیهای آن به گردشگران و برنامه ریزی سفرهایی با مخاطبان ویژه و انتخاب شده (محدودیتهای سنی و …) برای شناساندن و پذیرش شرایط بازدید.
  
• ممنوعیت استفاده از مواد پلاستیکی و استفاده از موادی که دارای سرعت بالای تجزیه هستند مانند الیاف کاغذی و همچنین استفاده از محفظه های وکیوم زباله که گردشگر در انتهای سفر بتواند آنها را در محدوده های دارای خدمات شهری دور بیندازد.
  
• احداث فضاهای کوچک سربسته با مصالح محلی مانند برگ درختان و الیاف گیاهان و قرار دادن بطریهای آب در آن که هر گردشگر وظیفه دارد آنها را تعویض و برای فرد بعدی پر نمایید.
  
• طراحی و ساخت پوششهای سبک استوانه ای تاشو با قطر ۱۲۰ سانتی متر که گردشگر بنا به نیاز خود قادر باشد در صورت نیاز آنرا برپا سازد و پس از استفاده آن را جمع و در اندازه ای کوچک تا کند.
  
• محفظه های مدفوع غیر نایلونی با کاتالیزورهای شیمیایی هوازی که پس از مصرف قابلیت تجزیه سریع دارند و باعث آلودگی و مرگ و میر حیوانات و تغییر در اقلیم و خرد اقلیم نمی شوند.
  
• استفاده از تجارب جهانی متناسب با اقلیم و اقتصاد مناطق مختلف ایران
  

فهرست منابع

• Kate Cave & Bernhard Heikoop, 2015 ,Ecotorism: reinforcing localdemand for “waste to wealth” approach to sanitation ,unitednations university,institute for water ,environment and health (UNU-INWEH)
  
• thebetterindia.com
  

نویسندگان: پریا محمدپور، مهسا بیضا بلخکانلو

منبع: معمار منظر

در ارتباط با تعریف فضا نظرات متفاوتی وجود دارد:

• فضا ، مجموعه‌ای از کالبد و محتواست.
  
• فضا ، طرف مشترک طبیعت ، انسان و فعالیت‌های اوست.
  
• فضا در حقیقت فضای خالی میان کالبدهاست.
  
• فضا را تولیدی اجتماعی تعریف می‌کنند که دارای حدود خاص خویش است. اساساً در این مفهوم ، فضا به محدوده‌ای گفته می‌شود که دارای عنصری اساسی باشد که به کمک آن بتواند بین بخش‌های مختلف ارتباطی برقرار کند.
  

سازمان فضایی (Spatial organization):

عبارت است از ترتیب و نظم واحدهای یک مجموعه مشخص و هدفمند و یا ترتیب و توزیع نظام یافته واحدهای یک مجموعه در فضا ، در راستای عملکردهای عمومی مجموعه است.

هر سازمان فضایی دارای اجزای زیر است:

• نقاط یا گره گاه ها (شامل روستاها ، شهرک‌ها ، نواحی صنعتی و …)
  
• شبکه ها (ارتباطات زمینی و دریایی و هوایی ، خطوط انتقال نیرو و ….)
  
• لکه ها یا سطوح (سطوح زیر کشت ، جنگل و مرتع ، کوهستان ، بیابان ، دریا و …)
  

سازمان فضایی نحوه توزیع و قرارگیری مکانی عناصر کالبدی در یک فضاست.

سیستم اساسی در تحلیل سازمان فضایی :

۱- اکولوژیک

۲- سیاسی

۳- اقتصادی

معمولاً تحرک و جریان ها ، پویایی سازمان فضایی را نمایانگر است.

در اقتصاد فضا از طریق کنش متقابل فضایی به سازمان فضایی پی برده می شود.

ساختار: ساختار عبارت است از مناسبات (ارتباطات) پایدار میان اجزای اصلی.

ساختار فضایی: عبارت است از مناسبات پایدار میان اجزای اصلی فضا .

–ساختار فضایی عبارت است از انطباق سازمان فضایی بر محیط فیزیکی ، در اصل ساختار فضایی تجلی روابط درونی و بیرونی واحدهای یک مجموعه فضایی و جایگاه اجزای آن بر بستر محیط فیزیکی است. یک ساختار فضایی ، روابط عمودی سطح سازمانی اش را به صورت ارتباطات منعکس نموده و روابط افقی واحدها را از طریق حوزه های نفوذ و قلمروها نشان می دهد.

–ساختار فضایی شهر ، نظم و رابطه بین عناصر کالبدی و کاربری ها را در مناطق شهری نشان می دهد.

–ساختار فضایی ، از برآیند نیروهای موثر طی زمان در فضا شکل می گیرد.

ساختار شهر بوسیله‌ این اصطلاحات بیان می گردند:

۱- تراکم (دانه بندی) :

دانه بندی بافت را می توان با استفاده از تراکم انجام داد.

تراکم بر دو نوع است:

• تنک : دوری عناصر از یکدیگر
  
• انبوه: نزدیکی عناصر به یکدیگر
  

۲-پراکنش (الگو):

نحوه قرارگیری عناصر که ممکن است اشکال مختلفی داشته باشد:

۱- خطی

۲- خوشه‌ای

۳-فاصله:

مفاهیم قبلی (تراکم و پراکنش) با این مفهوم قابل تعریف هستند. این مفاهیم ، آسایش ، رفاه و میزان دسترسی یک شهر را تعریف می کند.

۴-اتصال:

اتصال با فاصله و تراکم در ارتباط است و با کاهش فاصله ، اتصال و تراکم بیشتر می شود و کارایی افزایش می یابد. عامل اتصال در ساختار فضایی شهر به وسیله شبکه ارتباطی تأمین می گردد. شهرهای خطی دارای بیشترین اتصال و ارتباطات هستند اما مشکل عمده آن ها دسترسی به مرکز است ، بنابراین شهر شعاعی ، کارآمدتر است.

۵-جهت:

جهت گیری عناصر فضایی می تواند شیوه اتصال و ارتباط آن ها را تغییر دهد. نظم های مختلف مانند قبله ، اقلیم و … در نحوه جهت گیری ساختار فضایی شهر موثرند.

تفاوت ساختار و استخوان بندی فضایی :

ساختار یک مفهوم فضایی (چند بعدی) است در حالیکه استخوان بندی یک مفهوم فیزیکی است.

الگوی فضایی :

نحوه ترکیب و آرایش سازمان فضایی (نحوه چیدمان فضایی)

اگر الگو (آرایش) فضایی پایدار باقی بماند و دوام یابد به آن ساختار گویند

فرایند فضایی :

تغییر و تحول تدریجی و گام به گام ساختار فضایی در طی زمان در جهت انطباق با نیازها را فرایند فضایی گویند. زیرا ساختارها دائماً در حال تغییر هستند و به هیچ عنوان حالت نخستین را حفظ نمی کنند. این تغییر در حالت ناگهانی اتفاق نمی‌افتد ، بلکه روندی را طی می کند که به آن پروسه یا فرایند فضایی گویند.

محور توسعه:

ترکیب فضایی اجزای یک یا چند سازمان فضایی ، به نحوی که ترکیب ، ستون فقرات (سازمان‌دهی اصلی) فضای منطقه گردد. این نوع سازمان دهی عمدتاً خطی و پیوسته است.

محورهای توسعه ، محل جریان های کالا ، انسان ، اطلاعات و انرژی است و انواع زیر را در بر دارد:

۱)مابین ۲ قطب

۲) با یک قطب و کانون های دیگر

۳) با مجموعه ای از کانون ها

واژه های پدافند عامل و غیرعامل که به معنی امکان تامین امنیت دفاعی هستند، اخیرا مورد توجه قرار گرفته اند. پدافند عامل، به معنی دفاع با تجهیزات و امکانات دفاع متقابل و در نتیجه دفع حمله یا تهاجم است. اما پدافند غیرعامل به معنی شرایط یا مجموعه اقدامات و تمهیدات غیرمسلحانه ای است که موجب کاهش آسیب پذیری نیروی انسانی، ساختمان ها و تاسیسات، تجهیزات و شریان های کشور در مقابل عملیات خصمانه و مخرب دشمن می گردد.

در خلال جنگ‌هاي ناحيه‌اي و پس از جنگ جهاني اول، آسيب‌هاي ناشي از جنگ و تخريب شهرها و کارخانه‌ها به موضوع پدافند غيرعامل اهميت ويژه‌اي داد. بررسي‌هاي جهاني در پدافند غيرعامل حاکي از آن است که در جنگ جهاني دوم که استفاده‌از هواپيما و بمباران شهرها و مراکز صنعتي و سرمايه‌گذاري و پس از آن استفاده از موشک توسط آلمان نازي شروع شد، خسارات ناشي از جنگ و به خصوص آسيب‌هايي که به مردم و بخش‌هاي غيرنظامي وارد شد، نسبت به جنگ جهاني اول افزایش چشمگیری داشت و اين موضوع باعث شد تا کشورها به پدافند غيرعامل اهميتي مضاعف بدهند. در کنار کشورهايي مانند آمريکا، شوروي سابق، آلمان، فرانسه، انگلستان و کانادا، حتي کشوري مانند سوئيس که در طول هر دو جنگ جهاني بي‌طرفي خود را حفظ کرده بود، با شتاب فزاينده‌اي به پدافند غيرعامل روي آوردند.

ارتش نازي ‌براي ساخت هواپيماهاي‌بمب‌افکن وموشک‌هاي “وي.دو”که براي نخستين بار درهشتم سپتامبر سال ‪ ۱۹۴۴در ميان بهت و حيرت جهاني، لندن را هدف قرار داد از پناهگاه‌هاي مستحکم و تونل‌هاي ايجاد شده در دل کوه‌ها به صورت گسترده‌اي استفاده کرد و ساختمان‌هاي نظامي و اداري را با مستحکم‌ترين مصالح و با طرح‌هاي معماري ويژه‌اي که اصول پدافند غيرعامل در آن به خوبي رعايت شده بود، بنا کرد. دولت آلمان توسعه پدافند غيرعامل را درراستاي سياست تنش‌زدايي در دستور کار قرار داد و اعلام کرد روش‌هاي پدافند غيرعامل از آنجا که نقشي در تهديد و خسارت ندارند، با سياست تنش زدايي هم راستا بوده و ازسوي ديگر کشورهايي که در امر دفاع ضعيف باشند همواره تمايل ديگر کشورها را براي تصاحب منابع خود برمي‌انگيزند که در اين صورت سياست تنش زدايي دچار مخاطره خواهد شد. بسياري از تاسيسات و ساختمان‌هاي اين کشور به صورت دو منظوره احداث شد و علاوه بر کاربري‌هاي متفاوت در شرايط عادي، در شرايط بحران به پناهگاه تبديل‌شد که از جمله اين مراکز مي‌توان به‌خطوط راه‌آهن زيرزميني، ايستگاه‌هاي مترو و پارکينگ‌هاي بزرگ ساختمان‌ها اشاره کرد.

در شوروي، سازمان دفاع غير عامل در اواسط دهه ‪ ۱۹۶۰ميلادي تاسيس شد و به سرعت توسعه يافت و از سال ‪ ۱۹۶۶ميلادي نيز با تحولي بزرگ تجديد سازمان شد. اگر چه اقدامات شوروي در زمينه پدافند غيرعامل بسيار گسترده‌تر از اين موارد است، اما حفظ اطلاعات از طرف آن‌ها باعث شد که اخبار ناشي از اقدامات به صورت گسترده منتشر نشود.

در آمريکا پس از گذشت بحران‌هاي برلين و کوبا در سال ‪ ۱۹۶۳ميلادي، موضوع ساخت پناهگاه‌هاي خانگي ودسته جمعي مطرح شد و پس از سازمان‌هاي کوچک و فرعي که در اين خصوص فعاليت مي‌کردند، در سال ‪ ۱۹۷۹ميلادي “سازمان مديريت امور اضطراري دولت مرکزي” در شرايط اضطراري مانند شرایط ناشی از حملات هسته‌اي به شهرهاي آمريکا تشکيل شد و نواحي ده گانه خود را در سراسر آمريکا تاسيس کرد. هدف اين سازمان”اطمينان از حيات و حفظ بقا” مطرح شد و پس از مدتي بيش از چهار هزار مرکز محلي و ايالتي به منظور به‌عهده گرفتن حفاظت در مقابل حملات احتمالي ايجاد شد.

در کشور کانادا هم به موضوع پدافند غيرعامل توجه خاصي شد و دولت مرکزي وظيفه تدوين اصول و سازماندهي تنظيم همکاري دولت و نيروهاي مسلح، آموزش مسوولان و مردم، استفاده از همياري در تدوين برنامه‌هاي آموزش محلي، گسترش برنامه‌هاي تحقيقاتي و نمونه‌سازي از طرح‌ها را به عهده داشت.از سال ‪ ۱۹۵۹ميلادي به منظور تامين بيشترين هماهنگي در امور دفاع غيرنظامي، سازمان‌هاي دفاع غيرعامل و اقدامات اضطراري را ادغام کرد که از مهمترين وظايف اين سازمان جديد، تنظيم نظم و امنيت به منظور حفظ حاکميت و تداوم خدمات دولتي است.

دولت سوييس نيز با وجود سياست بي‌طرفي در دو جنگ جهاني و به رغم اينکه ازنظر موقعيت‌هاي ژئوپلتيک و دارا بودن معادن زيرزميني داراي وضعيت حساسي نيست، پدافند غيرعامل را دراين کشور به صورت جدي مورد پيگيري قرار داده و یکی از دلایل وجود امنیت کافی در اين کشور را مي‌توان ناشي از اجراي اين سياست دانست. سازمان دفاع غيرعامل سوييس به‌ساخت پناهگاه‌هاي مقاوم در مقابل انفجارات اتمي به طور گسترده‌اي توجه کرد و براي اقامت مردم، همه امکانات از قبيل آب، غذا، دارو و ساير مايحتاج را پيش بيني کرد.

درکشور يوگسلاوي هم به اين موضوع توجه جدي معطوف شد و در برنامه ريزي‌ها علاوه بر احداث پناهگاه، مستحکم ساختن ابنيه، ايجاد مراکز به صورت دو منظوره و آموزش و تمرين مردم، به اصولي مانند پراکندگي، کوچک‌سازي و فريب توجه شد، به نحوي که در طول جنگ سال ‪ ۱۹۹۹ميلادي نيروهاي مسلح کشورهاي عضو ناتو با وجود بمباران‌هاي گسترده نتوانستند خسارت‌ عمده‌اي به تاسيسات اين کشور وارد کنند.

از کشورهاي همسايه ایران نيز، کشور پاکستان به اين موضوع علاقه خاصي نشان داد و ضمن ايجاد سازماني براي اين امر، به موضوع آموزش عمومي مردم توجه کرد، به‌طوري که جزوات آموزشي با متون ساده و روان در مورد نحوه مقابله با انفجارات هسته‌اي و ديگر تهديدها در بين مردم و مراکز آموزش انتشار يافت.

در کشور کره شمالي، پدافند غيرعامل به صورت گسترده‌اي مورد استفاده قرار مي‌گيرد، معابر مترو و ايستگاه‌هاي زيرزميني شهر پيونگ يانگ در عمق بين ‪ ۹۰تا ‪ ۱۰۵متري زمين احداث شده‌اند و بسياري از کارخانجات صنايع نظامي در تونل‌هاي بزرگ استقرار يافته‌اند و هواپيماهاي نظامي پس از فرود مي‌توانند در تونل‌هاي حفرشده، مخفي شوند.

در ایران نیز پس از جنگ تحمیلی و شدت و وسعت آسیب های وارده، موضوع ایمنی دفاعی و پدافند غیرعامل مورد توجه نظام و سایستگذاران دولت قرار گرفت. تقريبا تا سال 82 موضوع پدافند غير عامل چندين بار به صورت سطحی و گذرا مطرح شد، ولي به دليل عدم وجود نهاد و متولي خاص به نتیجه خاصی نرسید.

در سال 82 براساس فرمان رهبري، نهادي به نام “کميته پدافند غير عامل کشور” شکل گرفت. اولين قدم در اين زمينه، تاثير گذاري در برنامه‌ چهارم توسعه بود، در اين برنامه، يک ماده قانوني گنجانده شد که دولت و ساير دستگاه‌هاي اجرايي را ملزم به اجراي قوانين پدافند غيرعامل مي‌کرد. سپس آئين نامه‌هاي اجرايي متناسب براي انجام کار با همراهي دولت به تصويب‌ نهايي رسيد. دولت در بودجه‌ سال 86، رديف متمرکزي را به همين منظور ايجاد کرد و اعتبار قابل توجهي نيز به بحث پدافند غيرعامل اختصاص داد. در نهايت پدافند غيرعامل در دستور کار مجمع تشخيص مصلحت نظام قرار گرفت و سیاست های کلی نظام در این بخش به تصویب رسید. در حال حاضر طرح جامع پدافند غیرعامل کشور توسط سازمان پدافند غیرعامل کشور در دست تهیه قرار دارد و در 5 استان شورای پدافند غیرعامل زیر نظر استاندار تشکیل شده است.

نهاد مسئول پدافندغیرعامل کشوربراساس آیین نامه اجرایی بند۱۰ ماده ۱۲۱ قانون برنامه چهارم مصوب دولت آقای خاتمی کمیته ایی متشکل از رئیس کمیته است که ازسوی رئیس ستادکل نیروهای مسلح منصوب می شود. قرارگاه پدافند هوایی، وزارت دفاع، نماینده دولت ونماینده یارئیس دستگاه های اجرایی مربوطه نیز اعضا آن هستند. وظیفه کلی این کمیته سطح بندی و طبقه بندی زیرساخت های کشور،تهیه طرح پدافندغیرعامل مناسب با هردستگاه تصویب،ابلاغ وپیگیری واجرای طرح تهیه وتصویب آیین نامه های این حوزه است.

بر اساس مجموعه مفاهیم پدافند غیرعامل، طبقه بندی مراکز بر اساس آسیب پذیری در برابر تهدیدات نظامی به شرح ذیل خواهد بود:

مراکز حياتي (Centers Vital)

مراکزي هستند که در صورت انهدام کل يا قسمتي از آنها موجب بروز بحران، آسيب و صدمات جدي و مخاطره‌آميز در نظام سياسي، هدايت، کنترل و فرماندهي، توليدي و اقتصادي، پشتيباني، ارتباطي و مواصلاتي، اجتماعي، دفاعي با سطح تاثيرگذار سراسري در کشور گردد.

مراکز حساس (Critical Centers )

مراکزي هستند که در صورت انهدام کل يا قسمتي از آنها، موجب بروز بحران، آسيب و صدمات قابل توجه در نظام سياسي، هدايت،‌کنترل و فرماندهي، توليدي و اقتصادي، پشتيباني، ارتباطي و مواصلاتي، دفاعي با سطح تاثيرگذاري منطقه‌اي در کشور گردد.

مراکز مهم (Important Centers)

مراکزي هستند که در صورت انهدام کل يا قسمتي از آنها، موجب بروز آسيب و صدمات محدود در نظام سياسي، هدايت، کنترل و فرماندهي، توليدي و اقتصادي، پشتيباني، ارتباطي و مواصلاتي، اجتماعي، دفاعي با سطح تاثيرگذاري محلي در کشور گردد.

بر اساس تعاریف فوق، مجموعه مراکز قابل شناسایی در محدوده شهرها، که در صورت بروز خطر، در معرض آسیب قرار دارند و درصورت آسیب، بحران و صدمات گسترده به لحاظ مسایل امنیتی به وجود خواهد آمد به شرح زیر خواهد بود:

• تاسیسات زیربنایی مهم، نظیر نیروگاه ها، سدها، تصفیه خانه های آب و فاضلاب، پست های تقلیل و تقویت گاز و برق، مخازن سوخت
  
• تجهیزات زیربنایی مهم، نظیر فرودگاه ها، پایانه قطار و اتوبوس
  
• مراکز پرجمعیت
  
• شبکه های ارتباطی و مواصلاتی اصلی
  
• مراکز و شهرک های صنعتی بزرگ مقیاس
  

منابع:

موحدی نیا، جعفر (1383). “دفاع غیرعامل”، انتشارات دانشکده فرماندهی و ستاد سپاه، چاپ اول.

دیوسالار، عبدالرسول (1386). “محیط شناسی نظامی و جنگ اطلاعات”، پژوهشکده مهندسی دفاع غیرعامل.

کالینز، جان ام (1385). ترجمه محمدرضا آهنی، “مبانی دفاع غیرعامل”، موسسه چاپ و انتشارات دانشگاه امام حسین(ع)، چاپ اول.

قرارگاه دفاع هوایی خاتم الانبیاء (1383)، “دفاع غیرعامل”، انتشارات معاونت دفاع غیرعامل.

سازمان دفاع غیرعامل کشور (1386)، “مبانی، مستندات و الزامات قانونی سازمان دفاع غیرعامل کشور”، انتشارات معاونت دفاع غیرعامل.

مدیریت بازرسی سازمان صنایع دفاع (1386). “کلیاتی پیرامون دفاع غیرعامل”، انتشارات معاونت دفاع غیرعامل چاپ اول.

مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی (1384). “اسناد مربوط به لایحه تشکیل سازمان مدیریت بحران کشور”.

مجمع تشخیص مصلحت نظام (1386). “سیاست های کلی دفاع غیرعامل کشور”.

Department Of Defense (DOD) Minimum Antiterrorism Standards For Building (2002), USA.

FEMA-426. Risk Management Series, Reference Manual to Mitigate Potential Terrorist Attacks against Buildings, (2003).

منبع: پژوهشکده شهرسازی و معماری سپیدار

بنا به نظر بسياري از صاحبنظران و خاصه جغرافيدانان، نحوه زندگي بشر و سكونت او داراي دو تقسيم بزرگ كوچ نشيني و يكجا نشيني است كه ده نشيني و شهر نشيني يكي از اقسام نحوه ي زندگي بشر بر سطح زمين و به عنوان استقرار ثابت بشر در محيط زيست است.

شهر يكي از پديده هاي بشري در محيط زيست به منظور اسكان، تامين معيشت، داشتن روابط اجتماعي و اقتصادي و مانند آنهاست.

احساس لزوم تثبيت در يك نقطه و احتياج به زندگي در كنار يكديگر و لازم و ملزومات آنها، انسان را بر آن داشته است كه هماهنگ با محيط طبيعي و داده هاي ساختماني محيط اطراف خود به ايجاد مسكن دست بزند.

جذب و جلب جمعيت روستايي به طرف شهر به دليل وجود امكانات رفاهي در شهرها و كمبود آن در روستاها صورت گرفته است. مهاجرت از سوي روستاها به طرف شهرها( مخصوصا شهرهاي بزرگ ) باعث پايين رفتن سطح توليدات كشاورزي و دامپروري، مشكلات افزايش جمعيت و تراكم در آن شهرها، مشكلات مربوط به مسكن، توسعه ي ناموزون شهرها، عدم تكافوي (كافي بودن) تاسيسات شهري، مشكلات ترافيك و رفت و آمد و عدم آشنايي روستايي با زندگي شهري و مانند آنها شده است. بنابراين شهرها بايستي بر مبناي نقش و وظيفه و امكان و استعدادي كه در سطح منطقه خود دارند، انجام وظيفه كرده و به نحوي توسعه يابند كه اثرات منفي خود را بر روال زندگي روستاها به حداقل برسانند.

چنانچه براي شهر و روستاها هماهنگ با يكديگر برنامه ريزي شود و شهرها همه گونه امكانات و اعتبارات و احتياجات نواحي روستايي را در اختيار خود نگيرند، ضمن آنكه از شدت مشكلات و مسائل شهري كاسته خواهد شد، روستاها نيز خالي از سكنه نخواهند گرديد.

به طور كلي جمعيت نسبتا متراكم، وجود خيابانها و مراكز كار و تجارت، ساختمانهاي مرتفع كه نسبت به دهات و روستاها متفاوت است، امكانات آموزشي و رفاهي و وجود گسترده ي وسائط نقليه همه علائمي است كه در شهرها وجود دارد.

در تمدن هاي خيلي قديمي مراكز جمعيتي وجود داشته كه به آن نقاط شهر اطلاق مي شده و قطعا به مناسبت نوع شغل و وظايفي كه به عهده داشته اند با مناطق روستايي متفاوت بوده اند .

به عنوان مثال روميان لغتي را به نام urbs استفاده كرده اند كه درست در مقابل روستا استفاده مي شده و زماني اين لغت را به كار مي برده اند كه مثلا به محلي مي رفتند كه فرم زندگي و مشاغل آن، با زندگي روستايي متفاوت بوده است. امروزه معمولا در يك منطقه به نقاطي اسم شهر مي دهند كه داراي جمعيتي بوده و از نظر فعاليت متنوع تر از مناطق روستايي باشند ولي اين حكم قطعي نيز نمي تواند باشد، زيرا چه بسيار مناطق و نقاطي وجود دارند كه در يك فصل از سال داراي جمعيت هستند و در غير آن فصول خالي از آن.

تعاريف مختلف شهر:

تعريف عددي: مركزي از اجتماع نفوس كه در نقطه اي گرد آمده و تراكم و انبوهي جمعيت در آن، از حد معيني پايين تر نباشد.

بر اين اساس در بيشتر ممالك حد جمعيت شهر 2500 نفر است.

تعداد و رقم شاخص براي براي شناخت شهر، هم از نظر زماني و هم از نظر مكاني متفاوت است و مختصر آنكه در هر كشوري بنا به موقعيت خاص آن كشور حد جمعيت شهر تفاوت مي كند.

مثلا در فرانسه، آلمان ، چكسلواكي و تركيه، مقياس شناخت شهر از ده تعداد 2000 نفر ساكن است. در ايالات متحده و مكزيك رقم 2500 نفر و در هلند و يونان و آيران 5000 نفر و در ايرلند رقم 1500 نفر مشخص كننده ي شهري بودن يا روستايي بودن يك نقطه مي باشد.

تعريف آماري و عددي ضمن آنكه تعريف روشن و ساده ايست. ولي از نظر علمي نمي توان آن را تعريف جامعي دانست.

تعريف تاريخي: برخي از علما معتقدند كه مراكزي كه از قديم نام شهر به آنها اطلاق شده است به عنوان شهر شناخته مي شوند و در واقع به افتخار قدمتي كه دارند هميشه شهر باقي مي مانند.

تعريف حقوقي: نوع ديگر تعريف شهر، تعريف حقوقي و اداري است. در دوره هاي گذشته، شهرها داراي امتيازاتي بودند كه در روستاها وجود نداشت. مانند بسياري از شهرهاي قرون وسطايي كه حق داشتند براي خود بازار داشته باشند يا به خدمات نظامي بپردازند؛ درحالي كه روستاها از اين امتيازات برخوردار نبودند.

تعاريف ديگري نيز از شهر شده است كه در زير به مفهوم كلي آنها اشاره ميكنيم:

شهر جايي است كه در آن نوع مسكن، رفتار، درآمد، سيماي شهري و پوشاك مردم آن با روستا متفاوت باشد و شغل سكنه ي آن غير از كشاورزي باشد.

به نظر جغرافيدانان، شهر منظره اي مصنوعي از خيابانها،ساختمانها، دستگاهها و بناهايي است كه زندگي شهري را امكان پذير مي سازد.

جغرافيدانان شهر را به عنوان يك واحد مجزا به حساب نياورده و ارتباط آن را با منطقه و كشور مورد مطالعه قرار ميدهند.

طبق ماده 4 قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری ایران، شهر، محلی (مکانی) است با حدود قانونی که در محدوده جغرافیایی مشخص واقع شده و از نظر بافت ساختمانی، اشتغال و سایر عوامل دارای سیمایی با ویژگی های خاص خود است، به طوری که اکثریت ساکنان دایمی آن در مشاغل کسب، تجارت، صنعت، خدمات و فعالیت های اداری اشتغال داشته و در زمینه خدمات شهری از خودکفایی نسبی برخوردارند. شهر کانون مبادلات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی حوزه نفوذ پیرامون خود بوده و حداقل دارای ده هزار نفر جمعیت است. یا مکان تجمع عده کثیری از مردم با سلایق، افکار، رفتار و... متفاوت می باشد. از نظر کالبدی، شهر جایی است که دارای ساختمان های بلند، خیابان ها، پارک ها، ادارات، زیرساخت ها و تاسیسات شهری و... می باشد. در بعد اقتصادی نیز شهر جایی است دارای وجه غالب اشتغال صنعتی، خدماتی و سبک مصرف و زندگی یا شیوه تولید متفاوت از روستا است. یکی از انواع تعریف های رایج از شهر، تعریف عددی آن است. به نحوی که در ایران تا سال65 شهر را مکانی می گفتند که جمعیت آن بیش از 5 هزار نفر باشد و از آن تاریخ به بعد، شهر به جایی گفته می شد که دارای شهرداری باشد.

شوش کهن ترین شهر جهان

شوش از کهن ترین شهر های جهان و به قولی کهن ترین شهر جهان است که حدود ۴۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح به عنوان کانون مذهبی ساکنان دشت اطراف بنا نهاده شده است و پس از سال ها حیات پر فراز و نشیب و توام با روز های پیروزی و شکست و رونق و رکود و آبادانی و ویرانی ، با سقوط شاهنشاهی هخامنشی در سال ۳۳۲ ق.م به مرور در سراشیب افول افتاد و در قرون میانه ی اسلامی رونق خود را به کل از دست داد و به روستای کوچکی گرداگرد آرامگاه دانیال نبی (ع) بدل شد.

برخی از این گیاهان از شرایط جوی، وضعیت خاک و لگد کوب شدن توسط بچه ها آسیب می­بینند، اما تمام این آسیبها با شروع مرحله دوم ساخت و ساز، ترمیم شده است. تپه ها، منظرهایی هستند که به شهروندان نیویورک، نمایی بی نظیری از مجسمه آزادی، منهتن، نیوجرسی و پل بروکلین را ارائه می ­دهند. توپوگرافی اشکال مختلف تپه ها، نقطه برجسته این پارک جدید است. چیزی که در مکانهای دیگر غیرممکن به نظر می­ رسد در اینجا ممکن شده و شما می توان به بچه ها اجازه داد که آزادانه به اطراف بدوند.

در تابستان می­ توان مستقیماً با کشتی به پارکی رفت که طول آن از پل بروکلین تا خیابان منهتن ادامه دارد. داخل و اطراف اسکله های قدیمی امکانات جدیدی ایجاد شده است. در حال حاضر، اسکله شماره ۶ یک پوشش گیاهی، فضاهای مختلف بازی برای کودکان و همچنین مکانهایی برای بزرگسالان دارد. قسمت شرقی توسط صدای ساخت و سازهای مداوم احاطه شده است، درحالی که در اسکله ۲ و ۵ فضای بازی و ورزش و در اسکله ۳ و ۴ ساحل و تراس گرین وی بسیار معروف هستند و زیاد استفاده می­ شوند.

کشتی پیش از رسیدن به خیابان سی و پنجم منهتن از پارک Hunters Point جنوبی عبور می­ کند. پارک برایانت یکی از فضاهای عمومی پرطرفدار در دنیا است و توسط شرکت اولین (Olin) به عنوان نمونه ای از سقف شبه سبز که بخشی از کتابخانه شهر نیویورک است، مجدداً طراحی شده است. در سال ۱۹۸۰ این مکان وجود نداشت اما اکنون به مکان مشهوری تبدیل شده است که توسط یک شرکت خصوصی اداره و نگهداری می شود.

زمان برای قدم زدن در زنده ترین بخش منهتن، یعنی میدان تایمز است. ژانت سدیک خان (Janette Sadik-Khan) طراح شهری با استفاده از نشانه گذاریهای موقت و مبلمان شهری توانسته است که ترافیک تقاطع برادوی (Broadway) را بهبود بخشد و تا حدی مهار کند. Snohetta در نهایت قرارداد مجددی برای طراحی دوباره میدان تایمز دریافت کرد. از آنجایی که طراحی جدید حتی از طراحی قبلی هم ساده تر بود، عابرین پیاده به ندرت متوجه تغییرات ایجاد شده در میدان می شدند، در نتیجه لازم دانسته شد تا فضاهایی برای تفریح در نظر گرفته شود و همینطور راههایی برای عبور سریع عابرینی که تمایلی به توقف در مسیرهای تفریحی ندارند نیز در نظر گرفته شد.

خط داستانی صحیح به همراه سیستم های بازاریابی درست، پروژه های لاین را به وجود آورده که توجه جهانی را به نیویورک جلب کرده است. تبدیل یک خط اهن قدیمی به یک مسیر با ارزش، موفقیت داستان های لاین را چندین برابر کرده است. نظریه خطوط سریع برای گذر عابرین پیاده بسیار مورد توجه قرار گرفت، در نتیجه می توان مسیری میان فاز دوم و سوم برای قدم زدن میان داربستها ایجاد کرد.

ساختمانهای نزدیک به خطوط سریع عابر پیاده، آدرسهای اصلی هستند. آنها باعث می شوند تا افراد احساس کنند در دره ای با پوشش گیاهی کم پشت در حرکت هستند. این مسیر می تواند به جایگاهی ویژه تبدیل شود. با توجه به رونق ساخت و ساز، جزئیات کوچک اما مهم زمانی به دست آمد که پروژه شروع به ساخت کرد؛ کفپوش ظریف باعث به وجود آمدن کفپوش های متصل با پوشش گیاهی جدید و ایجاد بلوکهای جدید برای بازدیدکنندگان ناخواسته شده است.

برای بهبود هدایت افراد، با استفاده از طنابها و پستهای آهنی افراد از مسیر های ناخواسته طراحی دور می شوند. برای اینکه راحت ترین راهکار بتواند به مسیر هویت بخشد، استفاده از طنابهای ظریف در اولویت قرار داده شدند. این طنابها با ظرافت به رنگ سیاه درآمده و پیچیدگی بیشتری دارند. برنامه ریزان شهر نیویورک به این نتیجه رسیده اند که هیچ چیز بهتری نمی تواند مانند این تغییرات به جای گرانقیمت ترین منطقه در نیویورک ارائه شود.

مترجم: علیرضا کریمی

منبع: معمار منظر

با وجود سه گسل اصلی شمال، شرق و گسل ری در جنوب کمتر قسمتی را مي‌توان یافت که در فاصله‌ای مناسب از سه گسل فوق واقع شده باشد. گسل شمال تهران از لشکرک و سوهانک شروع شده تا فرحزاد و حصارک و از آنجا به سوی غرب امتداد مي‌یابد. این گسل در مسیر خود، نیاوران، تجریش، زعفرانیه، الهیه و فرمانیه را در بر مي‌گیرد.

گسل ری درجنوب تهران نیز که در صورت فعالیت پرتلفات‌ترین گسل کشور و شاید جهان مي‌باشد از جاده خاوران شروع و با گذر از دولت آباد و حرکت روی جاده کمربندی تهران در حد نصاب کوره‌هاي آجرپزی چهار دانگه پایان مي‌یابد. گسل شرق نیز که توانایی قوی ترین زلزله را دارا است از شرق به تهران وارد شده و با گذر از اراضی سرخه حصار و حرکت روی بزرگراه شهید بابایی تا مجیدیه و سید خندان امتداد مي‌یابد. جالب اینجاست که اکثر حریم‌های انتقال نیروی شهر تهران نیز روی همین گسل‌هاي زلزله واقع شده است.

در این میان تک گسل ملاصدرا نیز که از خیابان شریعتی تا شهرک غرب انتقال یافته، محلات ونک، میرداماد، سعادت آباد و شهرک غرب را نا ایمن ساخته است. احداث برج میلاد نیز دقیقا در مجاورت این گسل صورت گرفته است.

از محلات به نسبت امن تر شهر تهران مي‌توان به راه آهن، محور نواب، محور خیابان انقلاب و آزادی، هفت چنار به علاوه ارگ قدیم تهران اشاره کرد. ارگ قدیم تهران حد فاصل خیابان شوش، هفده شهریور، انقلاب و کارگر جنوبی را شامل مي‌شود که بازار تهران، خیابان مولوی، میدان بهارستان، میدان امام خمینی، محله امیریه و خیابان جمهوری اسلامی را شامل مي‌شود.

به نظر مي‌رسد که مکان یابی حاصل از تجربه چند صد ساله مردم ساکن تهران که منجر به تشکیل محدوده ارگ قدیم شهر شده، بسیار قابل اعتمادتر از مکان‌یابی سال‌های کنونی در گسترش و احداث شهرک‌های حاشیه‌ای شهر تهران مي‌باشد.

ساختمان مدرن اسناد ملی ایران دقیقا روی گسل بزرگ سید خندان و در فاصله ۱۰۰ متری محل تقاطع این گسل با گسل داوودیه.

ساختمان عظیم بانک مرکزی که شبیه برج‌های دوقلوی نیویورک است بین فاصله ۲۰۰متری از گسل داوودیه و ۴۰۰ متری گسل سید خندان.

ساختمان بلند مرتبه و سنگین روزنامه اطلاعات در کنار گسل در زیر بزرگراه جهان کودک واقع است و همچنین در پشت آن ساختمان گسل سید خندان قرار دارد.

مجموعه ساختمان‌هاي کتابخانه ملی ایران -که یکی از سازه‌هايي است که مورد بازدید دانشجویان مهندسی عمران قرار مي‌گیرد- بر روی طاقدیس‌های داوودیه قرار دارد.

ساختمان بلند مرتبه بنیاد مستضعفان در کنار گسل تلویزیون واقع شده است.

ساختمان عظیم وزارت راه بین دوگسل تلویزیون باختری و عباس آباد واقع شده است.

ساختمان‌های بلند مرتبه مسکونی و مدرن آتی ساز در کنار هتل اوین، در محل تقاطع گسل محمودیه و گسل عمود بر آن قرار دارند.

تنها پل معلق تهران یعنی پل پارک وی که در تقاطع خیابان ولیعصر و بزرگراه چمران واقع است دقیقا روی گسل محمودیه قرار دارد.

پل بزرگراه صدر روی خیابان دکتر شریعتی گسل قیطریه را قطع کرده است.

نقاطی که در ذیل خواهد آمد در حال حاضر محله‌هايي هستند که در مجاورت یا روی گسل قرار گرفته اند:

از شرق و شمال شرقی منطقه زربند، سوهانک، ازگل،استخر، حکیمیه، هنگام، نارمک و بزرگراه بابایی روی گسل‌هايي به نام‌هاي تلو پایین، کوثر و گسل نارمک که از ده نارمک آغاز و انتهای آن در خیابان استادحسن بنا مي‌باشد.

در منطقه شمال تهران نیز دارآباد، اقدسیه، پاسداران، کاشانک، قیطریه، کلاهدوز، بزرگراه صدر، دزاشیب، میدان تجریش، سعدآباد، زعفرانیه، ولنجک، نمایشگاه بین‌المللی، مقدس اردبیلی، دره پونک، بزرگراه نیایش تا سولقان روی گسل‌هاي شمال تهران، نیاوران و محمودیه قرار دارند.

مناطق میدان ونک، حقانی، ملاصدرا، چمران، ایران زمین در شهرک غرب نیز بر روی گسل داوودیه قرار دارند.

از جنوب نیز مناطق ابن بابویه، میدان بروجردی، بزرگراه آزادگان، میدان معراج، صالح آباد، جنوب بزرگراه آیت‌الله سعیدی، مناطق جنوبی یافت‌آباد، باغ چهاربری بر روی گسل شهر ری قرار دارند که شاید فعال ترین گسل‌هاي جهان مي‌باشد. متاسفانه این گسل در صورت بروز زلزله به منطقه ای باتلاقی تبدیل شده و نشست خواهد داشت.

نقشه گسل‌هاي تهران

در ميان تعداد زيادي گسل در منطقه، گسل‌هاي زير از خطر بالاتري برخوردارند:

1- گسل مشا- فشم به طول 400 کیلومتر:

گسل فشاری مشا، گسل بزرگی است که شامل زیر شاخه‌هاي فراوانی نیز مي‌شود زلزله 1830م به منطقه شرقی فعالیت این گسل نسبت داده مي‌شود علاوه براین زلزله بزرگی هم که در سال 958م با بزرگای گشتاوری 7/7 در 50 کیلومتری تهران رخ داده است.

به قسمت غربی این گسل نسبت داده مي‌شود مساله مهم در مورد این گسل تلاقی آن با گسل شمال تهران در بالادست سد لتیان است به این جهت که فعالیت این گسل مي‌تواند موجب فعال شدن گسل تهران شود گسل فشاری مشا، گسلی است طویل، اساسی و لرزه زا که در راستای آن گستره بلند البرز از شمال روی دامنه‌هاي جنوبی آن رانده شده است. این گسل دارای راستای شرق، جنوب شرقی - غرب، شمال غربی است.

گسل مذکور در روی نقشه‌هاي زمین ساختی شکل سینوسی دارد و در دو قسمت شرقی و غربی راستای تقریبا شرقی - غربی دارد. شیب گسل فشاری مشا همیشه به سمت شمال و بین 35 تا 70 درجه تغییر مي‌کند. این گسل با طولی حدود 400 کیلومتر از جنوب غربی شاهرود و در شرق، تا آبیک در غرب ادامه دارد. دریاچه آب شیرین تار در 15 کیلومتری شرق شهرستان دماوند در راستای این گسل تشکیل شده است.

پهنه گسلی مشا در دره مشا بیش از 10 متر عرض داشته و به شدت بریده، خرده و پودر شده است.

2 - گسل شمال تهران به طول 75 کیلومتر:

گسل شمال تهران بین شاخه غربی گسل مشا و شهر قرار دارد اگر گسل شمال تهران فعال شود میزان خسارت به مراتب خیلی حادتر از زلزله‌ای است که در سال 1968 م رخ داده است گسل شمال تهران از این لحاظ مي‌تواند یک چشمه لرزه زا، باشد گسل شمال تهران در فاصله بین کوه‌های شمال تهران و شهر و در روی پهنه‌هاي جنوبی کوه‌های شمال تهران به طول 75 کیلومتر قرار گرفته است

راندگی شمال تهران با درازای بیش از 75 کیلومتر در کوهپایه شمال تهران از شرق دره لشکرک ده سبو در شمال شرقی تهران، تا آبادی کاظم آ‎باد 2 کیلومتری شرقی کلار و شمال بزرگراه تهران - کرج و شهر کرج در غرب ادامه یافته و نزدیک‌ترین گسل زلزله زا به شهر تهران است، به نظر مي‌رسد که این گسل شاخه‌اي از گسل فشاری مشا است در شمال تهران و در کوهپایه‌ها، در اکثر مناطق این گسل سبب راندگی سازند دوران سوم کرج بر روی آبرفت‌های هزار دره و آبرفت‌های ناهمگن شمال تهران بخش کوهپایه ایران مرکزی در شمال تهران شده است در برخی نقاط مانند باغ اناری در غرب کن و شمال چیتگر راندگی شمال تهران، در داخل سازند کرج دیده مي‌شود.

3- گسل جنوب ری به طول 20 کیلومتر:

گسل جنوب ری - ایوانکی در جنوب تهران به طول 20 کیلومتر قرار گرفته است تمامی این گسل مي‌تواند به عنوان یک چشمه لرزه زا برای تهران باشد گسل جنوب ری در قسمت جنوبی خود دچار انشعابی است که در شمال آن قرار دارد و گسل شمال ری نامیده مي‌شود و فاصله بین این دو گسل فقط 3 تا 5 کیلومتر است، به نظر مي‌رسد ریشه این دو گسل یکی باشد و آنها نشانه‌هاي سطحی یک گسل باشند.

4 - گسل شمال ری:

در حوالی عظیم آباد در کناره جنوبی بزرگراه ری ـ بهشت زهرا قرار دارد و دیواره‌اي به ارتفاع 2 متر را به‌وجود آورده است امتداد آن شرقی ـ غربی بوده و طولی حدود 16/5 کیلومتر دارد.

5- گسل معکوس آهار:

این گسل قسمتی از گسل معروف مشا-فشم را تشکیل داده است که باطولی در حدود 400 کیلومتر از جنوب غربی شاهرود در شرق تا آبیک در غرب ادامه دارد و شیبی در حدود 35 تا 70 درجه به سمت شمال دارد قسمتی از این گسل در ناحیه آهار که یکی از سه شاخه فرعی آن است گسل آهار نامیده مي‌شود.

6- گسل معکوس امامزاده داوود:

راستای شمال غرب ـ جنوب غرب دارد و از حوالی امامزاده داوود عبور مي‌کند این گسل معکوس دارای شیبی معادل 80 درجه به سمت شمال شرق است در حوالی ولنجک این گسل به گسل شمال تهران مي‌پیوندد.

7- راندگی پورکان ـ وردیج:

از حوالی پورکان در مسیر جاده کرج چالوس تا وردیج و سپس شمال کن و فرحزاد ادامه مي‌یابد ودارای راستای شمال غرب جنوب شرق است.

8- گسل کهریزک:

از شمال سلطان آباد در غرب تا کهریزک و سپس شمال شمس آباد در شرق امتداد یافته و راستایش شرقی غربی و طولش بیش از 40 کیلومتر است این گسل دیواره‌اي به ارتفاع 1- 10 متر در آبرفت‌هاي جنوب تهران ایجاد کرده است.

9- راندگی نیاوران:

با راستای شمال شرقی ـ جنوب غربی وبا طولی حدود 13 کیلومتر از سعادت آباد تا نیاوران و شمال اقدسیه امتداد مي‌یابد.

10- گسل محمودیه:

گسلی با سازوکار کششی با راستای شرقی ـ غربی است.

11- گسل شبان کوثر:

در شمال تهرانپارس با طول 3 کیلومتر و راستای شرقی ـ غربی واقع است.

12- گسل شرق:

گسل شرق نیز که توانایی قوی‌ترین زلزله را دارا است از شرق به تهران وارد شده و با گذر از اراضی سرخه حصار و حرکت روی بزرگراه شهید بابایی تا مجیدیه و سیدخندان امتداد می‌یابد.

13- گسل ملاصدرا:

گسل ملاصدرا نیز که از خیابان شریعتی تا شهرک غرب امتداد یافته، محلات ونک، میرداماد، سعادت آباد و شهرک غرب را ناایمن ساخته است احداث برج میلاد نیز دقیقا در مجاورت این گسل صورت مي‌گیرد.

منبع: دنیای اقتصاد

قرنی که سرعت زندگی , انسان را ورای تصور انسانهای قرون گذشته قرارداده است باید مورد متضادی را نیز تجربه کند.تولد انقلابی که طی آن مردم ارزش های در مغرض خطر قرار گرفته ناشی از اصرار بر انجام سریع کارها را حفظ کرده و توسعه می بخشند: انقلاب شهر های آهسته که در ایتالیا ،کشور مولد آن سیتاسلو نامیده می شود و زاده انقلابی دیگر به نام slow food ( در مقایسه با fast food ) است.

انجمن ایتالیایی slow food در سال 1987 در شهر بارولو از استان سونیو توسط کارلوپترینی ، نویسنده ای که تاخت و تاز فروشگاههای زنجیره ای fast food به سبک آمریکایی در رم به خشم آمده بود ، تاسیس شد . بیانیه او که به همراه نوشته هایش منبع الهامی برای انقلاب جهانی است از حقیقتی عجیب در دوران ما می نالد: همه ما برده سرعت شده ایم و همگی با ویروس پنهانی مشابهی از پا در آمده ایم :زندگی پرشتاب ، که ما را مجبور به خوردن fast food می کند . فرصت گفتگو ، ارتباط ، تفکر و تفریح لذت بخش را از ما می گیرد و در نتیجه روح را مغبون می سازد. زندگی پرشتاب تحت عنوان پرطمطراق بهره وری بالاتر، شیوه زندگی ، چشم انداز و محیط ما را تهدید می کند . تحت این شرایط دفاع ما باید با غذای آهسته آغاز شود . بیایید دوباره مزه طعم پخت خانگی را بچشیم.

جنبش بین المللی شهر آهسته (ISFM ) در سال 1989 در فرانسه آغاز شد و از آن زمان به بیش از 100 منطقه با 80000 عضو گسترش یافت. در سال 1999 در اورویتوی ایتالیا ، اولین گردهمایی آن برگزار شد . اساسنامه این گردهمایی مقوله جهانی شدن را به عنوان پدیده ای می شناسد که در عین ایجاد فرصت های عالی برای توسعه قصد دارد که تفاوت ها را از بین برده و ویژگی ها مفید و منحصر به فرد واقعیت های متفاوت را نابود کند . این جنبش به طور خلاصه تعلق خاصی نداشته میانه روی و اعتدال را رواج می دهد.

شهر های آهسته تجارب مشترکی را رهبری خواهند کرد که بر پایه سنت های ملموس و مثبت بوده و شامل همه چیز از خوب غذا خوردن گرفته تا کیفیت مهمان نوازی و خدمات و حتی ساختار شهری می شوند . به ویژه این شهر ها در زمینه خوارک و آشامیدنی از شایستگی هاس منحصر به فرد غذای آهسته بهره خواهند برد.

هفت هدف عمده شهر های عضو ISFM عبارت است از:

1. تاکید بر روشهای بازیافت موار زائد غذایی و استفاده مجدد از آن ها

2. حفاظت از محصولات محلی ، که ریشه در فرهنگ و سنت دارند .

3. طبقه بندی مناطق شهری بر اساس محصولات غذایی آن

4. حفظ آداب و رسوم و سبک ها

5. ایجاد روش هایی برای ارتباط مستقیم بین مشتری و تولید کننده محصولات غذایی

6. اوتقا فرصت ها و موقعیت های مناسب برای ارتباط تولید کنند گان و مصرف کنندگان محصولات غذایی

7. بهبود کیفیت مهمان نوازی

شهر های عضو ISFM باید جمعیتی کمتر از 50000 نفر داشته باشند. آن ها حق دارند در راستای تحقق اهداف جنبش ؛ از نام و آرم شهر های آهسته استفاده نموده و مجوز استفاده از آرم را به کلیه محافل عمومی و خصوصی که در حصول اهداف جنبش دخیل هستند ، بدهند. آنها همچنین حق دارند در فعالیت هایی که داخل جنبش ارائه می شو د مشارکت نموره و الگوها و ساختار های آن را با توجه به رویه های مورد توافق به کار گیرند.

سالانه و در شهر های مختلف سمینارهایی در زمینه شهر های آهسته برگزار می شود که در آنها اهداف سالیانه ، هزینه ها و فعالیت های قابل انجام در آن شهر ها مشخص می گردند . کمیته برگزار کننده این سمینار ها متشکل از نمایندگان شهر های آهسته ، نمایندگان شهر برگزار کننده و سمینار و دیگر شهر ها می باشد . این ترکیب امکان حضور همه کشور ها را تضمین می کند.

یکی از راهبر های به کار رفته توسط بعضی از شهرهای آهسته در ایتالیا ، مجاز ندانستن استفاده از خودرو در بیشتر اوقات می باشد.از آنجاییکه این جنبش صنعت گردشگری را تقویت می کند . چنین راهبردهای باید به روشی ارائه شوند که گردشگران نیز از نتایج مثبت آن بهره مند میگردند. سیستم های فاضلاب کم سرو صدا تر و از نظر زیست محیطی پیشرفته تر ، از دیگر روش های ارائه شده توسط این جنبش می باشد . شهر های آهسته مرتبا از سوی بازرسان بررسی می شوند تا از دستیابی آنان به استاندارد هایی که به آن متعهد هستند اطمینان حاصل گردد.

شهر دوچرخه ها، شهرهای بسیار مردم پسند هستند و برنامه ریزی شهری که عابران پیاده و دوچرخه سواران را در کانون توجه خود قرار می دهد، اثر تعیین کننده ای بر شهر انسان گرا در آینده خواهد داشت.

این مطلب درباره شهرهای مردم پسند از شماره 1 نشریه رصد می باشد که به صورت pdf از پیوست می تونید دانلود کنید.

تا حال فكر كرديد كجا مي توينديد كار پيدا كنيد؟

بعضي ها دوست دارن دنبال كارهاي دولتي برن. بعضي ها دوس دارن دنبال شركت هاي خصوصي برن.

شركت هاي زيادي در زمينه هاي مختلف شهري وجود داره. در اين تاپيك سعي مي كنم كه ليستي از شركت هاي خصوصي در گروههاي شهرسازي ، ساختمانهاي مسكوني تجاري اداري صنعتي ، ساختمانهاي آموزشي درماني ، ساماندهي بافتهاي فرسوده و سكونتگاههاي غير رسمي ، gis ، پدافند غير عامل ، مديريت جغرافيايي و برنامه ريزي فضايي و طراحي شهري در اختيار دوستان قرار بدم.

اين تاپيك مي تونه به كساني كه دنبال كار در شركت هاي خصوصي هستن كمك فراوان كنه. چون ليستي از شركتهاي كه تازه درجه از سازمان مديريت و برنامه ريزي در اختيارتون ميده كه با توجه به اينكه تازه درجه از معاونت برنامه ريزي و مديريت گرفتن، احتمالاً نياز به نيروي كار دارن.

زمانش نیز خوب است، چرا که تازه بررسی ضوابط را بروز رسانی کرده‌ایم؛ ارزیابی زندگی واقعی در مکان هایی است که مردم در آنجا به تغییر تعامل شهرها با یکدیگر می پردازند و آن اولویت قراردادن پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری نسبت به سواری می باشد. این شهرها ترکیبی از کاربری‌های سازگار را مجاز می‌شمارند، چیزی که بصورت کلی در دو نسل گذشته برای ساخت‌وساز غیرقانونی بوده است. مجاز شدن این کاربری‌های مختلط، شکلی از ساخت‌وساز را فراهم آورده است که با ویژگی‌های بلوک شهری هماهنگ است. به این دلیل است که آنها را به جای ضوابط مبتنی بر کاربری، ضوابط مبتنی بر فرم می‌نامیم.

همه‌ ضوابط مبتنی بر فرم در بررسی ضوابط، یکسان ایجاد نشده‌اند. برخی کوتاه و مطلوب هستند، سایر آنها طولانی و جامع. برخی شفاف و مستقیم، درحالی که سایرین پیچیده هستند. اما همه ی آن ها چیزی برای آموزش در مورد قابل سکونت و انعطاف پذیر ساختن مکان های ما دارند.

پس اگر مایل هستید که در دنبال کردن 584 شهری که بازی خود را ترفیع می دهند به ما بپیوندید، مطالعه ضوابط را آغاز کنید. در 12 سال گذشته این همکاری توسط افراد زیادی صورت گرفته و همیشه کاری رو به پیشرفت بوده است. پس اگر شهر یا شهرستان شما به طور مناسب بازتاب نشده بود ما را در جریان بگذارید.

در عین ‌حال، با استفاده از بازی SimCityبه عنوان نمونه، چیزهایی در رابطه با این قوانین جدید منطقه‌بندی که انجام می‌دهند و یا نمی‌دهند، وجود دارد.

قسمت جلویی ساختمان، برای مردم است

مکان هایی در پیاده‌رو که دوست دارید آنجا تأملی داشته باشید، یا شاید بخواهید قهوه‌ای بنوشید و یا کتابی بخوانید را می شناسید؟ آنها برخی از مکان هایی هستند که برای تداوم بیشتر زیست پذیری شهرتان ایجاد شده اند. در بازی SimCityدرست مثل بسیاری از منطقه بندی های قدیمی تر، درصورتی که ساختمانتان را به منظور ایجاد یک خیابان اصلی پیاده مدار جابجا کنید، این بازی باز‌ هم نمایی خالی از پشت ساختمانتان به شما ارائه می‌دهد.

شیوه‌ی بازی در SimCity منعکس کننده‌ ضوابط مبتنی بر کاربری است، به طوری که پارکینگ را بین قسمت جلویی ساختمان و پیاده رو قرار می‌دهد. در این مکان ها، شهرها باید سرمایه خود را حفظ کرده و پیاده‌رو نسازند، چراکه امنیت ندارد و به ندرت استفاده می‌شوند. یا بهتر اینکه مکان را به جایی دیگر منتقل می کردند. این نوع محیط خودکار-محور یکی از دلایلی است که در SimCity هیچ دوچرخه سوار و نیز عابر پیاده زیادی نمی‌بینید.

همه مردم با همین شدت پیشرفت نمی‌کنند

انجام دادن خوب و کامل یک کار، نسبت به انجام دادن مناسب شش کار ساده تر است(ضرب امثل به معنی اینکه کارهای کمتر، راحت تر انجام می شوند!).

در بازی SimCity آسمان خراش ها به خوبی در نظر گرفته شده اند. در حالی که در اکثر ایالات آمریکای شمالی، خانه های تک خانواری(تک واحدی) ایجاد شده اند(منظور این است که نوع عرضه با نوع تقاضا تفاوت دارد). با این حال، مکان هایی که خاطراتشان(تصویر ذهنی از آن ها) با هدف شاخص شدن و ارزش یافتن در گستره وسیع هویت-طیف روستا تا شهر – و همینطور در طیف وسیعی از انواع مسکن مناسب اینگونه هویت، آسیب دیده اند ، اکنون آنقدر محبوبیت یافته اند که اکثر ما توانایی زندگی در آنجا را نداریم. با جلب شدن سطح عرضه و رسیدن آن به سطح تقاضا از طریق ضوابط مبتنی بر فرم، انتظار می رود که در این وضعیت تغییری ایجاد شود.

خیابان‌ها نیز مکان هستند

خوب SimCity، ما میزان ترافیک خود را اجرا کرده و مطمئن هستیم که نیازی به ارتقاء به جاده 6 لاینی نداریم. به هرصورت، درست است که بدون امکانات عابر پیاده و دوچرخه سواری قوی، خیابان‌های اطراف آسمان خراش‌ها باید سریعا بزرگ شوند. آنچه مایلیم شما در نظر داشته باشید این است که خیابان‌ها، پروتئین هایی هستند که DNA مکان را فشرده و سازماندهی می‌کنند همچنان که ساخت جاده های بزرگتر، ترافیک بدتری را ایجاد می کنند، اما مسیرهای دوچرخه سواری، تأخیرهای ترافیکی را کاهش می‌دهند.

مردم در کنار چیزهایی که به آن علاقه دارند، شادترین هستند

یکی از مواردی که بازی SimCity به خوبی انجام می دهد، درک این موضوع است : با قرار دادن افراد در نزدیکی چیزهایی که دوست دارند مثل پارک‌ها، فروشگاه‌ها، مدارس و دسترسی آسان به سیستم های حمل و نقل تمایل بیشتری نشان می دهند و بدون وجود خدمات اولیه پلیس، آتش‌نشانی و بیمارستان در مجاورت خود، اصلا رغبتی نشان نمی دهند. چرا هنوز در دنیای واقعی مدام سعی بر زیاد بزرگ کردن این خدمات در مقیاس منطقه‌ای داریم، و شهرک‌های مسکونی را دور از هرچیزی که ساکنان به آن اهمیت می‌دهند قرار می‌دهیم؟ ضوابط مبتنی بر فرم به قانون کمک می‌کند تا به این عناصر کلیدی که اکنون بازی‌کنندگان پس از چند دهه درک کرده‌اند، سرعت ببخشد.

منبع: سایت اقای شهردار

1. مردم: تفاوت بین یک مکان که احساس “زنده بودن” دارد و یک مکان “مرده”، به دلیل حضور مردمی است که در آن مشغول فعالیت هستند.
   
2. مکان: که به ندرت در طول تاریخ دارای “فرم کالبدی مناسب” بوده (وشاید هیچ وقت نبوده)، تنها نقش جدی در احیای یک جامعه موفق را دارا بوده است.
   

متأسفانه جامعه برنامه ریزی، طراحی و توسعه، در واژه “فرم” غرق شده اند. از آن جایی که دلیل اصلی وجود یک مکان موفق، “مردم” هستند، بنابراین برنامه ریزان، طراحان و توسعه دهندگان نیاز دارند در ابتدای کارشان با “مردم” شروع کنند. فرم بایستی به عنوان یک ظرف حمایت کننده برای زندگی شهری در نظر گرفته شود که نیازمند تطبیق یافتن با فعالیت های مطلوب، و دارا بودن یک شخصیت جذاب خیالی برای گروه فعالیتی مرتبط و اصلی باشد (اضافه مترجم: فرم کالبد بایستی نشان از کارکرد و عملکرد مرتبط داشته باشد).

مردم با یکدیگر فرق دارند و لذا اینکه بر جذب و علاقه مند نمودن و حضور مردم تأکید داشته باشیم، به چه معنا است؟ و اصولأ منظورمان کدام مردم هستند؟

جذابیت های شهری بر “خرده فرهنگ های فعالیت گرا” متمرکز هستند، یعنی گروه های کوچکی که در علاقمندی به یک نوع فعالیت خاص سهیم می باشند و دوست دارند در فعالیت های مشابه با آن به صورت عمومی و یا نیمه عمومی تعامل داشته باشند، مثل:

• “علاقمندان به غذا” که عاشق گردهمایی برای وقایع مربوط به غذا هستند.
  
• مشتاقان موتورسیکلت که برای وقایعی که به نمایش موتور سیکلت ها می پردازند، گرد هم می آیند.
  
• کوهنوردان درکنار هم جمع می شوند تا در اتفاقات مربوط به کوهنوردی شرکت نمایند.
  
• اسکیت بورد سواران برای رویدادها و مسابقات مرتبط جمع می شوند.
  
• هواداران از راههای دور و نزدیک می آیند تا در “گردهمایی نمایش و درخشش خودروها” شرکت کنند.
  
• و …..
  

وقتی این گروه ها جمع می شوند تا آنچه را که دوست دارند به صورت نمایشی انجام دهند، ما در اطراف آنها جمع می شویم و آنها را تماشا می کنیم و پس از آن شاید دوست داشته باشیم که به جمع آنها وارد شویم. زیرا از نگاه کردن به زندگی واقعی که در جلوی چشمانمان جریان دارد، احساس زنده بودن بیشتری می کنیم و خود را با شهرمان، مرتبط تر احساس می نماییم.

شما به کدامیک از فعالیت های خرده فرهنگ ها تعلق دارید؟

آیا شما می توانید مکان خاصی را در شهرتان تصور کنید که بطور کامل مربوط به فعالیت خرده فرهنگی شما باشد؟

نمونه هایی از جذابیت های شهری

جزیره گرانویل بهترین نمونه اخیر در رابطه با موفقیت حوزه های مختلف در غرب کاناداست، زیرا دارای سه حوزه در یک مکان می باشد:

بخش غذایی:

جزیره گرانویل امکان خرید انواع مواد غذایی را فراهم می کند، غذاهایی که در آنجا تولید یا پخته می شوند؛ کلاس های آشپزی در جزیره وجود دارند، مواد غذایی همیشه در عرصه های عمومی آن ارائه می شود، بطوریکه بازار عمومی آن بصورت یک نماد درآمده است، و بسیاری از وقایع مربوط به مواد غذایی در این جزیره اتفاق می افتند ( بازار آن شبیه یک نمایشگاه دائمی مواد غذایی است).

بخش دریایی:

جزیره گرانویل امکان خرید تمام لوازم مربوط به قایق ها را دارد، قایق ها در محدوده های مختلف جزیره ساخته می شوند، بسیاری از دوره های آموزشی مربوط به قایقرانی یا ساخت قایق درآن ارائه می گردد، طراحی شهری آن تا حد زیادی در رابطه با معماری و فرم های دریایی است. وقایع مربوط به قایقرانی نیز درتمام طول سال در این جزیره اتفاق می افتند.

بخش هنری و نمایشی:

جزیره گرانویل بسیاری از خرده فروشی های آثار هنری را ارائه می کند و بهترین فروشگاه های لوازم هنری را داراست، استودیو های هنری در آن فراوانند و بازدید کنندگان می توانند آثار هنری را در حالیکه ساخته می شوند ببینند، مدرسه هنری “امیلی کار” و مدرسه “چتر هنرها” به ارائه دوره های بسیار قوی آموزشی در هنر و نمایش می پردازند، هنر در همه جا قابل مشاهده است- در ساختمان ها و مناظر. همچنین نمایشگاه های منظم و نمایش های هنری در تمام طول سال برگزار می شوند.

یکی از نقاط قوت این جزیره، حضور تمام این حوزه ها و بخش ها در یک مکان است. این موفقیت نمی توانست بدون حضور این سه بخش و بدون نقاط قوت ها آنها بدست آید.

منبع: سایت آقای شهردار

از طراحی کردن خیابان ها گرفته تا مهیا کردن حمل و نقل عمومی، شهرها می توانند کارهای زیادی انجام دهند تا فعال بودن روزانه ی ما را تحت تأثیر قرار دهند. مثلآ اگر شهرها، خودروها را تنها راه رفت و آمد به اطراف محل زندگی در نظر بگیرند، این احتمال وجود دارد که ما کمتر دوچرخه سواری و پیاده روی کنیم و حداقل تعدادی از ما سلامتی مان کاهش پیدا نماید.

گزارش جدیدی از جنبش طراحی تا حرکت- ائتلافی که توسط شرکت نایک ایجاد شد و حالا شامل بیش از 80 شرکت ورزشی و بهداشتی است – این نکته را قاطعانه اعلام می کند که توجه به جریانات بدیهی بین “محیط های فعال” و جمعیت های سالم تر چیست. و در واقع این جریان، یک ادعای اقتصادی را مطرح می کند: وقتی شهرها خودشان را “فعال تر” نمایند، حالت سازنده تر و رقابت پذیرتری دارند. زیرا مسیرهای جدید دوچرخه سواری و پیاده روی، نشان داده اند که باعث فعال تر شدن تجارت خرده فروش ها می شوند؛ همچنین وقتی مراکز شهرها شلوغ باشند، درآمدهای مالیاتی بیشتری نسبت به مراکز خلوت تر تولید می کنند. در مجموع، گزارشات شهرهای مختلف در رابطه با 521 تحقیق دانشگاهی (که اکثر آنها مقالات چاپ شده هستند) بوده و از 17 کشور گرفته شده اند. همچنین این گزارش یک منبع مفید اطلاعاتی برای هرگونه نیاز برای ارتقای توسعه فعال است.

این گزارش همچنین حاوی ایده های عملی برای شهرها و از جمله، موارد زیر می باشد:

1- پارکها را تا دیر وقت باز نگه دارید:

شهر فونیکس شاهد کاهش 55 درصدی در رابطه با جرائم جوانان در زمانی بود که زمین های بسکتبال و ورزش های دیگر را تا ساعت 2 پس از نیمه شب باز گذاشت. در زمستان، وقتی ساعات استفاده از این اماکن ورزشی به حالت معمول خود برگشت، دوباره میزان جرائم افزایش پیدا نمود.

2- درهای مدارس را به روی عموم باز کنید:

این گزارش می گوید که “اگر این اماکن که با مالیات مردم اداره می شوند را برای عموم، قابل استفاده نماییم، فرصت های بیشتری برای شهروندان فراهم می شود که فعالیت نمایند (فعال شوند).

3– محدودیت های سرعت را بیشتر نمایید:

تحقیقات نشان می دهند که کاهش سرعت وسایل نقلیه از 30 مایل در ساعت به 20 مایل در ساعت، همان طور که نیویورک این کار را انجام داده است، منجر به ایجاد محیط زندگی امن تر و امکان پیاده روی بیشتر می شود.

4- راه پله ها را باز کنید (بگشایید):

وقتی وارد اکثر ساختمان های جدید می شوید، آسانسور، تنها راه برای رفتن به طبقه پنجم است. گزارش اعلام می کند “راه پله ها چیزی بیشتر از یک مسیر فرار از آتش هستند. آن ها یک راه خوب و سالم برای رفتن از یک طبقه به طبقه دیگر می باشند ولی بسیاری از ساختمان ها، پله ها را برای استفاده روزانه باز نگه نمی دارند.

5- بستن خیابان ها را آسان تر کنید:

اجازه دادن به همسایه ها برای برگزاری بازی ها و مهمانی ها در بلوک مسکونی خود، به امر پرورش کمک می کند و خانواده ها را به هم نزدیک تر می نماید. مثلآ شهر بریتانیایی بریستول به شهروندان اجازه می دهد که “تقاضاها برای برگزاری مهمانی های خیابانی” را به صورت آنلاین سازماندهی کنند. گزارش می گوید که خانواده ها این روش را خیلی دوست دارند و این کار، به شهرت این شهر به عنوان یک شهر توانمند برای برگزاری اینگونه بازی ها (مهمانی ها) کمک کرده است.

علاوه بر این، جنبش طراحی برای حرکت، به شهرها توصیه می کند که وسایل ورزشی در پارک ها نصب نمایند، به یکپارچه نمودن مسیر دوچرخه سواری و مسیر حمل و نقل عمومی بپردازند (مثلآ اجازه دهند که شهروندان، دوچرخه هایشان را به داخل قطارهای شهری ببرند)، “پارک های محلی کوچک” ایجاد کنند (یعنی قطعات کوچک فضای شهری که تبدیل به محل تفریح و سرگرمی می شوند)، و خیابان های بدون خودرو بیشتری داشته باشند. به عبارت ساده، این تحقیق نشان می دهد که “شهرهای فعال؛ سالم تر، ثروتمندتر، امن تر، سبزتر و منسجم تر هستند. تعجب آور نیست شهروندانی که در اینگونه شهرها زندگی می کنند، شادتر و بانشاط تر باشند”.

منبع: سایت آقای شهرها

اما روش انجام این کار، آنچنان ساده نیست. برند جدید می‌تواند به روش‌های گوناگون ایجاد شود: از طریق مداخلات فضایی مثل ساختمان‌های شاخص، طراحی شهری، و اتفاقات، یا از طریق بازاریابی غیرفضایی مثل تبلیغات، شعارها، افسانه‌ها و غیره. نمودار زیر توضیح می‌دهد که چگونه این جنبه‌های فراوان با یکدیگر همکاری می‌کنند تا به ایجاد تصویر جدیدی از شهر منجر شوند.

به عنوان یک طراح شهری، یک جنبه خاص از تجاری سازی شهر توجه مرا جلب نمود، وقتی که این جریان تبدیل به مبلمان شهری می‌شود. نمادهای مناسب واقع شده در مناطق راهبردی می‌توانند نحوه درک بازدیدکنندگان و ساکنین از محله، منطقه یا شهر را تحت تأثیر قرار دهد. مبلمان شهری استاندارد، نقش مهمی را در نوسازی‌ها ایفا می‌نماید، بدون آنکه نیازی به صرف هزینه‌های زیاد برای مدیریت عمومی ایجاد نماید.

آتلانتا یک نمونه موفق است زمانی که به منطقه مرکزی شهر توجه می‌کنیم. جنبش اتحاد مرکزی شهر که عضوی از یک سازمان غیرانتفاعی است، به ایجاد یک اتحادیه از رهبران پیشگام تجاری و اجتماعی می‌پردازد که مربوط به مرکز شهر است و به عنوان هدف اصلی برای تجارت، فرهنگ، تحصیل و زندگی تلقی می‌شود. این اتحادیه در سال 1978 با هدف هدایت تجدید حیات منطقه مرکزی شهر به وجود آمد و از آن زمان تاکنون، به طور فعالانه ای به اقدامات خود ادامه داده است. آن‌ها به ایجاد یک چشم انداز برای منطقه پرداخته و آن را در پانل‌های گوناگون ترجمه کرده‌اند که به شکل مناظری در مهم‌ترین خیابان‌های شهر مشاهده می‌شوند.

مرحله مهم دیگر تجاری سازی شهر، استانداردسازی مبلمان شهری است. دارا بودن یک هویت جالب و منحصر به فرد برای نمادها، نیمکت‌ها، سطل‌های زباله و چراغ‌های روشنایی، به طور غیرمستقیم منجر به ایجاد یک تصویر مثبت در ذهن تماشاگران شده و موجب سازماندهی، پاکیزگی و مراقبت از آن‌ها می‌شود.

تجاری سازی شهر، ثابت کرده است که بیشتر از یک “آرایش” ساده فضاهای شهری می‌باشد. احساس هویت و حس مکانی که این جریان به وجود می‌آورد، زمینه‌هایی برای پیشرفت در آینده و موفقیت اقتصادی است. تجاری سازی دارای قدرت ساخت جامعه ای است که آن را تضمین و از محیط‌های اطراف آن مراقبت و حمایت می‌کند.

منبع: سایت آقای شهردار

عمده ترين مشكلات آلودگي هوا در شهرها ناشي از ذرات ماده و گازها مي باشد. اين آلاينده ها كه از طريق تنفس جذب مي شوند نه تنها بروز مشكلات تنفسي، حملات قلبي و سكته مغزي را به همراه دارند بلكه با آسم، شيزوفرني، جنون زودرس نيز مرتبط هستند. تركيبي از اين عوامل به هزينه هاي سرسام آور اقتصادي و سلامتي مي افزايد. اما جاي نا اميدي و اندوه نيست. خبر خوب اين است كه چاره اي براي اين كار وجود دارد و شهرها مي توانند با چند راه حل ساده، عوارض ناشي از آلودگي هوا را كاهش دهند. در اينجا به پنج راهكار ساده اشاره شده است كه مديران شهري مي توانند با ارائه اين راهكارها در جهت كاهش آلودگي هواي شهر گام هاي مؤثري بردارند.

1- كاهش ترافيك با ترويج پياده روي و دوچرخه سواري

2- ايجاد صنايع ساختماني سازگار با محيط زيست

3- ممانعت از ساخت خيابان هاي جديد

4- بهبود و ارتقاء وسايل نقليه آلاينده

5- ايجاد شهرهاي سبز

دانلود مقاله

دانلود مقاله

الف) گسترش شهر نشینی

گسترش شهر نشینی از علل مهم شكل گیری جهانگردی قلمداد می­گردد تكامل وتراكم شهرها تنگناها و محدودیتها خاصی را برای ساكنانش به وجود آورده است و ادامه چنین روندی باعث می­گردد كه انسان ها به دنبال گریزگاهایی باشند كه خود را برای مدتی از انقیاد دست و پاگیر زندگی شهری رها سازند و زمانی را به تفریح و تفرج و ترمیم قوای تحلیل رفته اختصاص دهند. ساكنان شهر ها به دلایل مختلف از جمله یكنواختی فیزیكی و فضای شهرها با بافت نا متجانس و نامانوس طبیعی آنها ونیز انواع افسا رگسیختگی ها و فشارهای روحی و روانی و الودگیهای صوتی و زیست محیطی به اتخاذ تصمیماتی درزمینه گذران اوقات فراغت وادار می­گردند.

ب) توسعه روز افزون راهها و شبكه حمل ونقل و سهولت دسترسی

حمل ونقل از اجزا اصلی توسعه توریسم قلمداد می گردد هر یك از وسایل حمل و نقل اعم از كشتی و راه آهن به نوبه خود نقش ویژهای در توسعه توریسم ایفاء میكند. توسعه راه آهن به عنوان اولین حركت در جهت گسترش این صنعت محسوب می­شود. پیشرفتهای حاصله در صنایع لوكوموتیو و اتومبیل سازی و گسترش حمل ونقل آبی در اروپا موجب جابجایی تعداد كثیری از جهانگردان گردید.

انقلاب و دگرگونی در سیستم تكنولوژی وسایل حمل ونقل و شبكه ارتباطی همراه با سازمان های جدید نه تنها سیاحت و جهانگردی را با هزینه ها كم امكان پذیر می­سازد بلكه طول زمان مسافرت را از مبدا تا مقصد به حداقل رسانید این دو عامل باعث گردید تا توده های از جماعات در مواقع تعطیل و اوقات فراغت امكان مسافرت و سیاحت رابه نقاط تاریخی و خوش آب وهوا به دست آورند. علاوه بر این ظهور وتاسیس آ‍‍ژانسهای جدید مسافرتی و رقابت بین آنها به تثبیت وحتی پایین آمدن هزینه و كرایه ها در سیر و سفر منجر شد این مساله خود بیش از پیش امكانات سیر و سفر (توریسم )را توسعه داد.

پ) ارتقاء سطح فرهنگ عمومی

بررسی آمار وارقام در دهه های اخیر نشانگر آن است كه به موازات رشد فرهنگی و ارتقاء سطح فرهنگی مردم روند جریان های جهانگردی شتاب بیشتری گرفته است. افزایش اگاهی انسان ها از جمله عواملی است كه بر حجم جریان های جهانگردی تاثیر گذارده وآنرا متحول نموده است. همچنین در اینجا می توان به ارضاء حس كنجكاوی آدمی اشاره نمود كه اورا به دنبال دستیابی به سرزمین­های تازه و آشنایی با فرهنگ و سنن اقوام مختلف وملل دیگر به همگامی با جریآنهای مسافرتی واداشته است و محركی در پیدایش اینگونه جریانات جهانگردی بوده است.

ت) اصلاح قوانین و مقررات وبهبود شرایط كار

بر اساس منشور جهانی حقوق بشر سازمان ملل متحد در سال 1945 (هر فرد كارگر دارای حقوق و استراحت و تفریح است كه باید در محدوده های منطقی و متناسب ساعات كار از ایام مرخصی با استفاده از دست مزد برخوردار باشد). برقرار ساختن رسم مرخصی با استفاده از حقوق تا حدود زیادی در افزایش شمار استفاده كنندگان از تعطیلات كه آن را در دیگر كشورهای بزرگ اروپای غربی وسایر كشورهای پیشرفته نیز باز می یابیم موثر افتاده است زیرا كه برخوردار شدن از امتیاز تعطیلات خود نتیجه توسعه اقتصادی به شمار می اید با تعمیم رشد اقتصادی بر میزان تعطیلات به تدریج افزوده شده است.

از جمله قوانین موضوعه در كشور ما كه موجبات تسهیل كار را برای كارگران بخش های مهم اقتصادی فراهم اورد میتوان به ماده 214 قانون كار اشاره كرد. این ماده به مرخصی استحقاقی سالانه كارگران با استفاده از مزد و احتساب چهار روز جمعا یك ماه است. سایر روزهای تعطیلی جزء ایام مرخصی محسوب نخواهد شد.

ث) رسانه ها تبلیغات و تكنولوژی

اصولا تبلیغات در توریسم از مهمترین وظایف هر سازمان جهانگردی می باشد تبلیغات مثبت باعث جذب جهانگردان می­شود و تبلیغات منفی تاثیرات نا مطلوبی برصنعت توریسم بر جای می­گذارد. انواع تبلیغات جهانگردی به طور كلی شامل دو بخش زیر می­گردد.

1- تبلیغات خارجی به منظور دستیابی به بازارهای كشورهای صادر كننده جهانگرد و ترغیب جهانگردان به بازدید از كشور تبلیغ كننده،

2- معرفی جاذبه های جهانگردی مهیا ونا مهیا كشور به افراد و ترغیب آنان به سفرهای داخلی.

ج) مراكز و تسهیلات اقامتی برای گردشگر ها

هر جهانگرد و توریسم بر اساس توان و تمایلش در مراكز اقامتی خاص سكونت می­گزیند گردشگرهایی كه از توان مالی بالاتری بر خوردار می­باشند از مراكزی جهت سكونت استفاده می نمایند كه از تسهیلات ویژهای بر خوردار می­باشد مراكز اقامتی از اشكال متنوعی بر خوردار است انواع مختلف هتل ها پانسیون ها تسهیلات اردویی و كمپ ها چادرها و ویلا ها و كلبه ها و واحد های آپارتمانی.

چ) عوامل و شرایط محیط طبیعی

مطالعات انجام شده گویای این مطلب است كه عوامل و شرایط محیط طبیعی سهم بر جسته ای را در توسعه توریسم وجهانگردی ایفا می­نماید این عوامل كه در شكل­گیری و در توسعه جهانگردی (توریسم) نقش اساسی را بر عهده دارند عبارتند از: آب و هوای مطلوب مناطق كوهستانی غارهای طبیعی تنوع ناهمواریها و نواحی ییلاقی سواحل دریاها گرم دریاچه­ها و جزایر توریسم رودخانه­های بزرگ چشمه­های آبهای معدنی ومنابع لجن درمانی مناطق بیابانی و نواحی جنگلی و پارك های حفاظت شده حیات وحش زیبایی پوشش گیاهی و …

هر یك از عوامل یاد شده از جمله عواملی هستند كه در توسعه توریسم نقش به سزایی را داشته و استفاده منطقی و مطلوب و بهینه از جاذبه های مذكور علاوه بر جذب جهانگردان وره آوردهای اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی كشورهای میزبان منجر شود.

منبع: پژوهشکده شهرسازی و معماری سپیدار

ایران یکی از کشورهایی است که به دلیل شرایط جغرافیایی در برابر زلزله و سایر فجایع طبیعی آسیب پذیر است و زلزله های شدید دهه گذشته در شهرها و روستاهای بزرگ و کوچک ایران شاهدی بر این مدعا بوده است. برپایه اطلاعات موجود در صنعت مقاوم سازی و بهسازی و تحقیقات مراکز علمی کشور، ایران از نظر میانگین سالانه بیشترین تعداد مطلق جمعیت در معرض خطر زمین لرزه، در جایگاه هفتم آسیا و در جایگاه سیزدهم جهان قرار دارد.

تهران، پایتخت ایران بیش از ١٣.۶ میلیون جمعیت دارد و گفته می شود در فهرست ۱۰ شهر اول جهان است که در معرض بیشترین خط وقوع زلزله قرار دارد. با وجود اینکه آمار و ارقام دقیق و رسمی در مورد شیوه ساخت و ساز در مناطق روستایی و حومه شهرهای بزرگ و مقاومت احتمالی آن ها در برابر زلزله وجود ندارد اما بسیاری از کارشناسان در مورد پیامدهای بی توجهی به مقاوم سازی این مناطق در برابر فجایع طبیعی هشدار داده اند. کارشناسان و محققان می گویند سکونتگاه های پرجمعیت روستایی و شهری در دامنه های البرز و زاگرس در برابر زلزله و سیل و سایر تحولات زیست محیطی و اقلیمی بسیار آسیب پذیر هستند.

نتایج برخی تحقیقات کارشناسی و دانشگاهی حاکی از آن است که ظرفیت های اقتصادی، اجتماعی و ساختارهای منسجم ناکافی و اندک مناطق روستایی و حومه شهرهای بزرگ ایران را در برابر زلزله آسیب پذیر می کند. موسسات بین المللی و به ویژه یکی از مراکز تحقیقاتی سوئیس اخیراً نسبت به وقوع زلزله در تهران و آسیب پذیری شهرهای حومه پایتخت و پیامدهای ویرانگر آن هشدار داده اند. کارشناسان هشدار داده اند که با توجه به زلزله خیز بودن برخی از شهرهای بزرگ ایران و به ویژه تهران، مقامات باید از تراکم جمعیت روی پهنه های گسل های خطرناک ممانعت به عمل آورند و جمعیت ها را به مناطق دیگری منتقل کنند.

مروری بر سرنوشت مردم مناطق زلزله زده مناطق روستایی آذربایجان، خراسان و بم نشان می دهد که خانه های روستایی ساخته شده از مصالح ضعیف و کم دوام، فرسودگی ساختمان ها، عدم رعایت استانداردها و نکات ایمنی به هنگام ساخت سبب آسیب پذیری شدید این خانه ها در برابر زلزله بوده است. کارشناسان آگاه به مسائل مربوط به مقاوم سازی خانه ها در برابر زلزله پیشنهاد می کنند که برای پیشگیری از چنین آسیب های مخربی باید سازه های محکمی برای ساخت خانه ها استفاده شود، ساختمان های فرسوده بازسازی شوند و همه این عوامل به آشنایی مقامات دست اندر کار ساخت و ساز با شیوه های جدید ساختمان سازی و اختصاص بودجه کافی به این امر بستگی دارند.

مناطق روستایی گیلان و قرار گرفتن این استان روی چندین گسل کوچک و بزرگ نیز از جمله مسائلی بوده که کارشناسان و رسانه های منطقه در مورد آسیب پذیر بودن خانه های مناطق روستایی آن هشدار داده اند. استان سیستان و بلوچستان نیز نسبت به آسیب پذیر بودن خانه های مناطق روستایی و ساختارهای زیربنایی، بیمارستان ها و اداره های دولتی آن در برابر زلزله در معرض آسیب پذیری زیاد قرار دارد. بافت فرسوده شهرها و مناطق روستایی، بهره گیری از شیوه های سنتی ساخت و ساز خانه ها، کم بودن ضخامت دیوارها و عدم اختصاص بودجه به بازسازی و بهسازی این مناطق سبب شده است که شهرها و روستاهای حومه استان های بزرگ و زلزله خیز کشور در صورت وقوع سوانح طبیعی در معرض آسیب های جدی قرار داشته باشند.

منابع:

منبع: پژوهشکده شهرسازی و معماری سپیدار

این ارزیابی به هدف شناسایی ویژگی های رفتارهای اعتیادآوری همچون درون گرایی بیش از حد، کلافگی ناشی از عدم دسترسی به اینترنت، بی صبری، پیامدهای منفی بر زندگی فردی و خواست بسیار فرد برای دسترسی به اینترنت تنظیم و طراحی شده بود. در این نظرسنجی همچنین بر روند انزوا و دوری گزینی، از دست دادن کنترل و کمبود وقت برای فعالیت های روزمره کاربران اینترنتی نیز تمرکز کرده است. پژوهشگران همچنین استفاده دانشجویان شرکت کننده از اینترنت در خوابگاه دانشگاه را به مدت دو ماه زیر نظر گرفتند. آن ها دریافتند که نمره های دانشجویان شرکت کننده در این پژوهش در یک دوره دو ماهه از مقیاس ٢٠٠ رقمی بین ٣٠ تا ١٣٤ نوسان دارد. معدل نمره این دانشجویان ٧٥ بود.

استفاده کلی شرکت کنندگان در این پروژه از ١٤٠ مگابایت تا ٥١ گیگابایت اینترنت بود و میانگین کلی مصرف پهنای باند در حدود ٧ گیگابایت بود. استفاده اینترنت در چندین مقوله از بازی های اینترنتی گرفته تا گپ اینترنتی، دانلود فایل، ایمیل، گشت و گذار در اینترنت و شبکه های اجتماعی (فیس بوک و توئیتر) تقسیم بندی شدند. گپ اینترنتی، بازی و گشت و گذار در اینترنت بیشترین زمان کاربران را به خود اختصاص داده بود. این افراد کمترین زمان را در شبکه های اجتماعی و ایمیل صرف می کردند. بنا به گفته محققان، رفتارهای اعتیادآور کلاسیک با فعالیت های اینترنتی این افراد مرتبط بودند. آن ها دریافتند که در مقام نمونه، بازی ها و گپ های اینترنتی ارتباط نزدیک و مستقیمی با درون گرایی این افراد دارد.

یکی از پژوهشگران می گوید «ما اغلب اعتیادهای مرتبط با مواد مخدر را بیشتر جدی از ناهنجاری های رفتاری ناشی از استفاده بیش از حد از اینترنت و استفاده از آن به عنوان یک ماده مخدر تلقی می کنیم. پیامدهای منفی اینترنت اغلب به طور کامل کم اهمیت جلوه داده می شوند». بنا به گفته پژوهشگران، ضرورت وجود کمک حرفه ای به افرادی که به «سم زدایی دیجیتالی» نیاز دارند، رو به افزایش است اما داده های چندان قابل توجهی برای تشخیص و یا شیوه کمک به این افراد وجود ندارد. آن ها معتقدند که نتایج این پژوهش و سایر تحقیقاتی که در این زمینه انجام شده اند می توانند بر تاثیر احتمالی اینترنت بر صحت و سلامت رفتاری و احساسی افراد نور بتاباند. آن ها در ضمن بر ضرورت تعیین معیارهایی برای استفاده عادی و استفاده مشکل آفرین از اینترنت در گروه های سنی مختلف تاکید ورزیده اند.

گروه پژوهشگران خاطرنشان کرده اند که تحقیق اخیر فقط نمونه آزمایشی بوده و نباید به ارتباط علت و معلولی بین استفاده از اینترنت و رفتارهای اعتیادآور بدل شود. از سویی دیگر، بنا به گفته محققان احتمال دارد دانشجویانی که بیش از حد از اینترنت استفاده می کنند به اختلالات روانی مبتلا شوند اما این جنبه از پیامدهای اینترنت در این تحقیق گنجانده نشده بود. نتایج این تحقیق روز ١٨ دسامبر در «کنفرانس بین المللی شبکه های پیشرفته و سیستم های مخابراتی» در هند ارائه شدند.

منابع: سایت خبرگزاری فارسی آمریکا

منبع: پژوهشکده شهرسازی و معماری سپیدار

• تعداد جمعیت
  
• توان اقتصادی شهر ( درآمد کل شهر ، یا درآمد سرانه یا متوسط درآمد خانوار)
  
• اندازه فیزیکی شهر ( وسعت شهر )
  
• تراکم ( منظور از آن رابطه بین تعداد جمعیت و مساحت شهر یا به عبارت دیگر شدت استفاده از زمین است)
  

در مطالعات مربوط به اندازه شهر ، اغلب عامل جمعیت به دلایلی که در زیر ارائه خواهد شد به عنوان عامل نشان دهنده اندازه شهر مورد استفاده قرار می گیرد:

• دسترسی به اطلاعات مربوط به جمعیت سهل الوصول تر از بقیه عوامل است،
  
• با توجه به اینکه توان اقتصادی شهرهای پرجمعیت و بزرگ در کشورهای با درآمد سرانه پایین، کمتر از توان اقتصادی شهرهای متوسط کشورهای با درآمد سرانه بالاتر می باشد توان اقتصادی را نمی توان ملاک مناسبی برای اندازه شهر در نظر گرفت. چرا که نمی توان از آن به عنوان یک معیار عام استفاده نمود.
  
• تراکم ، تنها شدت انباشت در یک محل خاص را نشان می دهد و جنبه های مهم توسعه را در نظر نمی گیرد.
  
• از طرف دیگر صرف اندازه فیزیکی شهر با اینکه در نمایش بزرگی شهر موثر است اما اگر همراه با سایر عوامل نیاید نمی تواند عامل موثری باشد ، زیرا بسیاری از حومه های کم جمعیت و گسترده که فعالیت اقتصادی چندانی در آن ها صورت نمی گیرد. نمی توانند به صرف مساحت شان در سلسله مراتب ،مرتبه اندازه جایگاه واقعی خود را بیابند.
  

کوین لینچ با تأئید تعداد جمعیت به عنوان شاخص اصلی در این باره چنین می گوید: «در این مورد توافق کلی وجود دارد که متغیر کلیدی تعداد جمعیت ساکن است و نه مثلاً تعداد کارگران و یا وسعت جغرافیایی سکونتگاه و یا اندازه زیربنا و یا ارزش پولی تولید». سازمان ملل متحد نیز در دسته بندی اندازه شهرها صرفاً به ملاک جمعیتی تکیه دارد.

شهرهای کوچک ، میانی و بزرگ

تعریف دقیقی برای شهرهای کوچک ، میانی و بزرگ وجود ندارد. به همین دلیل معمولاً آستانه های حداقل و حداکثر برای تعیین و تشخیص شهرهای کوچک، میانی و بزرگ به کار گرفته می شود. هاروی و ساترتوایت شهرهای کوچک را شهرهایی با جمعیت بین ۵ تا ۲۰ هزار نفر و شهرهای میانی را با جمعیت ۲۰ هزار نفر و بیشتر تعریف کرده اند.در سمینار «نقش شهرهای کوچک و میانی در توسعه ملی» که در مرکز توسعه منطقه ای ملل متحد (UNCRD) در ژاپن در سال ۱۹۸۲ برگزار گردید، شهرهای با جمعیت ۲۰ هزار نفر تا ۱۰۰ هزار نفر، شهرهای کوچک و میانی تعریف شده اند. بنابراین می شود استنباط کرد که شهرهای با جمعیت بیش از ۱۰۰ هزار نفر به عنوان شهرهای بزرگ تلقی شده اند. در دهه ۱۹۷۰ داتار شهرهای فرانسه رابا جمعیت بین ۲۰ تا ۱۰۰ هزار نفر تعریف کرده است که با تعریف UNCRD هماهنگ شده است. البته این طبقه بندی شهرها از کشوری به کشور دیگر متفاوت است. به عنوان مثال در چین شهرهای با جمعیت ۲۰۰ هزار نفر و کمتر شهرهای کوچک، ۵۰۰-۲۰۰ هزار نفر شهرهای میانی و بیش از ۵۰۰ هزار نفر شهرهای بزرگ طبقه بندی شده اند. در آلمان شهرهای با جمعیت ۲۰ هزار تا ۱۰۰ هزار نفر، در شوروی سابق شهرهای بین ۵۰ تا ۱۰۰ هزار نفر در آفریقا شهرهای بین ۲۰ هزار تا ۵۰ هزار نفر و در آسیا شهرهای بین ۲۰ تا ۲۵۰ هزار نفر شهرهای میانی خوانده می شود.در ایران بحث از شهرهای متوسط (میانه) اولین بار و به طور رسمی در گزارش های آمایش سرزمین (ستیران) به میان آمده و طبقه بندی ۲۵۰۰۰ تا ۲۵۰۰۰۰ نفر جمعیت را برای این شهرها برگزیده اند. در مطالعات طرح یا آمایش سرزمین ( مرحله اول ۱۳۶۴ ) طبقه بندی شهرهای کوچک ، میانی و بزرگ به شرح زیر ارائه شده است:

• شهرهای کوچک (کمتر از ۵۰ هزار نفر)
  
• شهرهای متوسط کوچک (۵۰ تا ۱۰۰ هزار نفر)
  
• شهرهای متوسط بزرگ ( ۱۰۰ تا ۲۵۰ هزار نفر)
  
• شهرهای بزرگ میانی ( ۲۵۰ تا ۵۰۰ هزار نفر)
  
• شهرهای بزرگ و بسیار بزرگ ( ۵۰۰ هزار تا ۲ میلیون نفر)
  

منابع:

• زبردست،اسفندیار،”اندازه شهر”،مرکز مطالعاتی وتحقیقاتی شهرسازی ومعماری،زمستان ۱۳۸۲
  

منبع: پژوهشکده شهرسازی و معماری سپیدار

استعمارگران برای ایجاد سلطه اقتصادی و سیاسی ابتدا با اعزام مسیونرها زمینه فرهنگی مناسب را در میان اقوام و ملت های دور دست فراهم آوردند و سپس قرن ها منابع و سرزمین های آنان را چپاول کردند. از همین طریق قدرت های بزرگ تجاری آداب و قواعد بازی را در مناسبات خود با دیگر سرزمین ها تدوین کردند، به تدریج قوانین، ارزش ها، هنجارها، نمادها و ساختارهای خود را برای عرصه های مختلف زندگی و فرهنگ به دیگران القا و تحمیل کردند. در یک مرور اجمالی به فراگرد تاریخی این مبادلات از قرون قبل تاکنون به آسانی می توان دریافت که مسیر داد و ستد خارجی تابعی از قدرت و خلاقیت علمی و فرهنگی ملت ها بوده است. به این معنی که قبل از تحول علمی و فکری رنسانس، کشورهای پیشرفته صنعتی امروزی در قاره اروپا تابع و وام دار دانش و فرهنگ مشرق زمین و مقهور قابلیت های علمی آنان در عرصه های مختلف ریاضیات، نجوم و فلسفه بوده اند. اما زمانی که انقلاب صنعتی، خلاقیت علمی و فنی را وارد عرصه تجارت و سیاست کرد، مسیر و ابزارهای برقراری ارتباط فرهنگی نیز تغییر یافت. این بار سرزمین های مشرق، میدان رقابت برای دستیابی به بازار برای صدور مازاد تولید صنعتی شد. تغییر بازار مستلزم تغییر فرهنگ و باورهای دیگر ملت ها بود و از همین جا مفهوم صدور ارزش مازاد در تولید مبادلات فرهنگی شکل گرفت.

نکته دیگری که امروزه در تبادلات فرهنگی اهمیتی بسیار مهم یافته است، نقش اینترنت و ماهواره می باشد. این ساخته های دست بشر امروزه چنان جای خود را باز کرده اند که در هر منطقه دور افتاده ای از جهان به چشم می خورند و به تبادلات فرهنگی در بین جوامع مختلف با کمترین هزینه و آسان ترین راه می پردازند. امروزه نیز پیشرفت های نوین در فناوری های ارتباطی و اطلاعاتی، شیشه ای شدن مرزهای سیاسی، کوچک نمایی و دهکده ای شدن جهان، جریان آزاد اطلاعات و اندیشه ها را آسان کرده است و کوتاه کردن زمان انتقال نمادها و پیام های فرهنگی، پدیده انتشار فرهنگ را به سرعت پیش می برد. به طوری که امروزه مباحث از قالب تبادل فرهنگ ها فراتر رفته و بر اجتناب ناپذیری آن متمرکز است.

هر ملتی فرهنگ خاص خود را دارد که جوهره آن را تشکیل می دهد، جوهره ای که درحدی گسترده از طبقات اجتماعی و سطوح مختلف زندگی طبعیت نمی کند، هر چند که بین ملت ها پدیده های نفوذ متقابل و مبادلات و از نظر فردی تماس، جدایی و تشابه بین فرهنگ ها در جریان باشند. با این همه یک ملت نمی تواند زمانی طولانی از ریشه های خود جدا بماند. فرهنگ ثمره میراثی در هم آمیخته از زبان، مذهب، ادبیات، تاریخ، میراث معماری، هنری، موسیقایی، سنت ها و عادت هاست که نوع تغذیه و آشپزی را هم دربرمی گیرد. فرهنگ هم چنین به صورت های مختلف در سیمای شهر متجلی می شود، با سبک های معماری، شیوه تزئینات، نوع مصالح ساختمانی، شکل ها و رنگ ها، بوها و صداها، چهره ها، جامعه و نوشته ها، در مسکن از طریق نوع لوازم و آراستگی و نیز به وسیله رفتارها و کردارها در برابر دیگران و زندگی، خلاصه از راه فضایی که شهرها را از یکدیگر متفاوت می سازد.

تبادل فرهنگی امری اجتناب ناپذیر است. اقتضای درونی و ذاتی فرهنگ ها، بالیدن و رشد یافتن (کارایی درونی)، به همراه میل به اشاعه و گسترش ( کارایی بیرونی ) آن است. کارایی بیرونی فرهنگ ها نیرومند ترین عامل محرک تاریخ آینده خواهد بود که به صورت تبادل یا تعارض، آینده ملت ها را رقم خواهد زد.

منابع:

• باستیه، ژان: شهر، ترجمه دکتر علی اشرفی، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ اول، 1377
  
• هاشمی، مجید: تحولات فضاهای عمومی شهری در ایران تحت تأثیر تبادلات فرهنگی ایران و غرب، مطالعه موردی میادین شهر تهران در 200 سال اخیر، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته شهرسازی، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم انسانی، 1381
  

منبع: پژوهشکده شهرسازی و معماری نواندیشان

1. خرده نظام فرهنگی که وظیفه نگهدای و حفظ الگوهای فرهنگی را بعهده دارد.
   
2. خرده نظام اجتماعی که وظیفه و خدمت و انسجام بخشیدن جامعه را به عهده دارد.
   
3. خرده نظام شخصیتی که وظیفه وصول به اهداف جامعه را به عهده دارد.
   
4. خرده نظام ارگانیکی که وظیفه سازگاری و انطباق با محیط را به عهده دارد.
   

این خرده نظام ها در یک سلسله مراتب سایبرنتیکی (علم فرمانشی) با یکدیگر و با جهان فیزیکی و مادی بر کنش متقابل داشته، که در پایین ترین سطح جهان فیزیکی قرار دارد و جنبه اثرگذاری بر سایر سیستمها را دارد و در بالاترین سطح آن نظام فرهنگی قرار دارد. پارسونز ارزش ها را براساس پارادیم چهار کارکردی خود تعریف می‏کند، بدین ترتیب که بر اساس هریک از کارکردهای ضروری سیستم (جامعه) یک ارزش متناظر وجود دارد. حال به تبع الگوهای ارزش مسلط، یک سری پایگاهها و مشاغل، مستعد دریافت پاداشی بیشتر از مشاغل و پایگاههای دیگر هستند. جدول زیر کارکردها و ارزشهای متناظر آنها را نشان می‏دهد:

هر جامعه‏ای به یکی از الگوهای ارزشی تاکید دارد. به عنوان مثال آمریکا به طور کلی بر سازگاری و انطباق تاکید دارد که متضمن تسلط فرد بر محیط مادی و اشیاء است و ابزار سلطه، علم و تکنولوژی است. در صورتی که در جوامع توسعه نیافته بر تجانس یا بر حفظ الگوها تاکید می شود.

دانشمندان علوم اجتماعی گاهی فهرست منظمی از آنچه آنها در شهر ارزشمند می‏دانند، تهیه کرده‏اند. مارگارت مید در مقاله مختصر خود تحت عنوان “ما چه شهری را خوب می‏خوانیم؟” عواملی چون همسایگان سازگار، حس محله و حس تداوم، آگاهی از بیوسفر و احساس از سرنوشت مشترک را ذکر می‏کند که حفاظت اکولوژیکی دارای اهمیت می‏باشد. علاوه بر ‏این وی خصوصیاتی چون تنوع، گمنامی، تحرک، انتخاب محل سکونت، اجتناب از جدایی اجتماعی و امکان گسسته شدن پیوندهای اجتماعی را نیز ذکر کرده است.

بارباراوارد و همکارانش گزارشی از اصول مربوط به خصوصیات اصلی یک شهر خوب را برای هریک نقطه از جهان سوم به کنفرانس هابیتات سازمان ملل ارایه داده‏اند، آنها از حق تصرف مطمئن، خودیاری، محافظت (منابع طبیعی)، آب پاک، خدمات اساسی، اقتصاد فعال، کشاورزی کارآ، کنترلهای اجتماعی موثر، تصمیمات مشارکتی و فقدان جدایی اجتماعی نام برده‏اند.

اف.ام.کارپ و دیگران از طریق یک مصاحبه باز که با بزرگسالان امریکایی انجام داده‏اند به تعدادی ارزشهای محیطی معمول دست یافته‏اند. آنها دریافتند که ظاهر خوب، تمیزی، نگهداری دقیق، آزادی از سرو صدا و آلودگی هوا، احساس باز بودن، گرم بودن و فارغ بال، همسایگان خوب، عدم احساس بیگانگی، ‏ایمنی در مقابل ترافیک، خرابکاری و دزدی، رفت و آمد راحت، امنیت در مقابل وجود حیوانات موذی از مهمترین عوامل بشمار می‏روند.

هاگراستراتد در تجویزی که برای “شهر فقیر سرمایه داری” ارایه می‏دهد، بر خودیاری مسکن کم تراکم، دسترسی خوب، مدارس خوب و خدمات محلی دیگر، توسعه اقتصادی در تمام سطوح سرمایه و ترغیب تغییرات تدریجی تاکید می‏کند.

برنامه ریزان و طراحان نیز معمولاً دارای نقطه نظرات خاص خود در مورد شهرها بوده و مجموعه‏ای مشخص از ارزشها را درباره شهر و به ویژه شکل شهر ارایه داده‏اند. از مطالعه ادبیات، یک یا چند مجموعه زیر که مانع الجمع نیستند، به دست می آیند:

• شهر خوب باید دارای شهریت باشد. تنوع، بداعت، خوش منظری و سطح آزادی از ارتباط متقابل از خصوصیات آن است.
  
• شهر باید بیانگر جامعه و ماهیت جهان بوده و آن را تقویت کند. عناصر مهم ‏این هدف عبارتند از: نمادگرایی، معانی فرهنگی، غنای تاریخی، شکلهای سنتی
  
• نظارت محلی، جمع گرایی، حمایت موثر، زمینه روانی خوب و تسلط گروههای اجتماعی کوچک و… از مسایلی است که برنامه ریزان و طراحان به آن علاقه مند می‏باشند.
  

آنچنان که از بیان پیشنهادات فوق الذکر در خصوص منشأ ارزشهای شهری بر می آید، مجموعه‏ای از کارکردها و عناصر ملموس و غیر ملموس منشاء ارزشهای شهر خوب بیان شده است. بنابراین کارکرد و فرم به صورت متداخل و بر‏آیند آن سیما و چشم انداز منشاء ارزشهای شهری می‏باشند. توجه به تاریخ، ارتباط متقابل اجتماعی، انسجام اجتماعی، آسایش، ارتباط با طبیعت، تعادل، کارایی، نظم، زیبایی و مطبوعیت وتنوع در انتخاب شاخصهای ارزشهای شهری در بعد کالبدی و کارکردی، در شناخت ارزشهای شهری مفید می‏باشند.

منبع: پژوهشکده شهرسازی و معماری سپیدار

آنچه مسلم است در شهرسازی مدرن و فن گرا “بحث ارزشها و هویت” بر معیارهای کارکردی (شعاع دسترسی به مراکز آمورشی و سلسله مراتب فضایی آن) قرار داشته و کمتر به ویژگیهای فرهنگی- اجتماعی و میراثی توجه شده است. لذا احتمال اضافه نمودن ارزشها به برنامه ریزی و طراحی شهری، دغدغه متخصصان و مسئولین اجرایی در بسیاری از کشورهاست؛ در همین راستا در بسیاری از کشورها سعی شد تا عناصر ارزش هویتی بومی و محلی، به نظام برنامه ریزی و طراحی شهری وارد گردد که می تواند کمک ارزشمندی به سوق مباحث نظری و علمی به سوی راهکارهای عملی نماید.

هویت مجموعه ای از صفات و مشخصاتی است که باعث تشخیص یک فرد از افراد دیگر و یا یک شیء از اشیاء دیگر می شود. مراد از تعیین هویت، شناسایی و کشف تفاوت اشخاص و اشیاء از یکدیگر است. تشخیص هویت در واقع نوعی ارزش گذاری و یا تعیین کیفیت است. به گفته کوین لینچ برای داشتن تصویر ذهنی مطلوب می بایستی در وهله اول بتوان آن شیء را از دیگر اشیاء بازشناخت و استقلال آن را در مقابل دیگران احساس نمود که نام آن را تشخیص هویت می گذاریم.

گرین (1992,180) هویت را به عنوان «تصویر بصری از محیط که کیفیت های بی مانند یا معینی را منعکس می سازد» تعریف می نماید. وی هویت را به عنوان یکی از مفاهیم چهارگانه طراحی اجتماع همراه با کارکرد، نظم و جاذبه تعریف می نماید و تمایز را به عنوان جزء اصلی تشکیل دهنده هویت مکان می نگرد.

ارزش ها عمدتاً ممکن است جنبه نظری و تئوریکی داشته و به صورتی بصری قابل مشاهده نباشد. از این رو تبدیل ارزش های نظری به صورت تصاویری بصری که هویت نامیده می شود، می تواند نقش عمده ای در ابقا و آشکارسازی آن داشته باشد.

به دلایل مختلفی گرایش به هویت محله ای وجود دارد. چادیرجی پدیده های اجتماعی این گرایش را بصورت زیر شناسایی کرده است:

1- انگیزه های سیاسی و ایدئولوژیکی

2- نیاز به احساس تعلق

3- واکنش در برابر تغییر که با پیوستگی مخالفت دارد

4- نیاز به تنوع فرهنگی در جهانی که فرهنگ عمدتاً یکنواخت شده است

5- افتخار به ملیت، نژاد، قومیت یا دیگر مشخصه های اجتماعی

ایجاد هویت اجتماعی با انتخاب مکان و بهره برداری آن در طراحی، شروع می شود. مکان شامل تاریخ جغرافیایی، آب و هوا، جغرافیای طبیعی، خاکها و گیاهان است. این تأکید بر مباحث محیطی توسعه پایدار، تمرکز بیشتر بر حفظ منابع طبیعی و بدین طریق نزدیکتر کردن جوامع به طبیعت را مطرح می نماید. هنگامی که شهرها بر روی مکانهای زیبا، چشمگیر و غنی ساخته شوند، برتری آنها اغلب به جای پاک سازی استعداد مکانی، از حفاظت، بهره برداری و تقویت آن استعدادها نتیجه می شود.

روش های مختلفی برای ایجاد هویت اجتماعی مورد استفاده قرار می گیرد. این روش ها می تواند بصورت مجزا یا با هم کاربرد داشته باشند. از جمله:

1- حفظ آثار باستانی

2- اجتناب از روند یکنواخت سازی و یک شکل نمودن توسعه های جدید

3- استقرار هویت فرهنگی در کاربرد طراحی، مصالح و تزئینات

4- فشار بر تمرکز جاده ها، سیستم های حمل و نقل و ساختمانهای عمومی

منابع:

[*=left]Steele, Fritz: The sense of place. Author, Fritz Steele. Edition, illustrated. Publisher, CBI Pub. Co., 1981.
[*=left]McHarg, Ian L. : Design with Nature, 1969, Wiley, New York, 1969.

• عباسزاده، غلامرضا: شناسایی ارزشهای شهری، پایان نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما دکتر رهنما، دانشگاه فردوسی مشهد.
  

منبع: پژوشکده شهرسازی و معماری سپیدار

بنابراین ارزش‌ها به مرور زمان هویت (Identity) یک ملت، قوم و یک گروه را تشکیل می‌دهند. زیرا مفهوم هویت به چیستی و شخصیت اشیاء اشاره دارد و با طبیعت و ماهیت اشیاء آشکار می‌شود. هر شیء دارای صفات و ویژگیهای منحصر به فردی است که آنرا از دیگر اشیاء متمایز می‌کند و براین اساس در فرهنگ وبستر کلمه “هویت” به مفهوم “مشابهت” آمده است و به مفهوم تشابه با خودی و تمایز با غیر است. همچنین هویت به معنی صفات، باورها، احساسات و اعتقاداتی است که مردم را از یکدیگر متمایز می‌کند.

پیشرفتهای فرهنگی جوامع گوناگون و انتشار آثار تمدن‌های مختلف و بر خورد آن‌ها با یکدیگر، مانند تمدن غرب و شرق در مقاطعی باعث غلبه مظاهر تمدنی بر تمدن دیگر و تحت شعاع قرار گرفتن مظاهر تمدن و هویت تمدنی دیگر شده است. خواسته و ناخواسته در اردوگاه تمدن ظاهراً مغلوب نیز عده‌ای به عناوین مختلف نوگرایی و غیره به زدودن آثار باارزش معنوی و مادی جامعه به ویژه در شهرها پرداختند و حتی تا آنجا پیش رفتند که سنت را در ابعاد مختلف مانع پیشرفت قلمداد نمودند و به بهانه ناسازگاری کالبد قدیمی با نیازهای جدید و یا مباحث نفع طلبانه مقطعی، بناها و آثار با ارزش تاریخی و فرهنگی که داری منافع دایمی‌جاودانه (پایدار) برای جامعه و بیانگر هویت و تاریخ آن سرزمین بودند، را تخریب نمودند و شهرها را از این سرمایه‌های جاودانه و ارزشمند خالی نمودند (تخریب حداقل عناصر با ارزش کالبدی، فرهنگی و غیره).

ترس از بی هویت شدن و انقطاع تاریخی بین گذشته و حال و آینده در نتیجه تخریب عناصر با ارزش میراثی و فرهنگی زمینه تلاش مستمری را به منظور حفظ ارزش‌ها در ابعاد معنوی و مادی در بین جوامع و حکومت‌ها پدید آورده است. هریک با توجه به هر درجه‌ای توسعه یافتگی درصدد حفظ عناصر باارزش در ابعاد مختلف مادی و معنوی هستند.

ارزش‌ها منشاءهای مختلفی دارند (نیازها، هنجارها، کمیابی و…). هنجار آن قاعده، رفتار یا خصوصیتی است که اکثریت جامعه به آن عمل می‌کنند یا آن را می‌پذیرند و عدم پیروی از آن مجازات و توبیخ (بیشتر غیر رسمی) در پی دارد. بنابراین هنجارها یکی از علل پیدایش ارزش‌ها هستند. اما ارزش‌ها از منشاءهای دیگری مانند “نیاز” و”کمیابی” نیز پدید می‌آیند. مثلاً گرسنگی، غذا را با ارزش می‌کند و کمیابی، طلا و جواهرات را. ولی گاهی مواقع، نیروی هنجاری در پیدایش ارزش‌ها مؤثر می‌باشند. مثلاً انسان‌ها در صورت فشار هنجاری از پوشش طلا و جواهر و یا خوردن یک نوع غذا و یا رفتن و بازدید از یک بنای قدیمی مربوط به فرقه یا تاریخ خاصی در تباین با رژیم موجود صرف نظر می‌کنند (سوسیالیست‌ها در دوره حکومت سوسیالیستی در کشورهای آسیای میانه درب بسیاری از مساجد، کلیساها و بناهای تاریخی را بسته و مردم را از توجه به آثار باستانی باز می‌داشتند و کاخ‌ها و بناهای تاریخی، مظهر قدرت- ثروت تلقی می‌شدند و از نظر سلسله مراتب ارزشی در رده‌های بسیار پایین قرار داشتند.

ثروت و ثروتمندی ارزش تلقی نمی‌شد و فقر و کار و کارگری ارزش تلقی می‌شد). به عبارت دیگر زمانی که یک ارزش به هنجار تبدیل شد، یعنی وقتی اکثریت یک جامعه یک پدیده را با ارزش تلقی کردند، آن پدیده به ارزش اجتماعی یا ارزش هنجار شده تبدیل می‌شود. اما هرچه که ماهیتاً با ارزش باشد (استنشاق هوای خوب) الزاماً به ارزش اجتماعی تبدیل نمی‌شود. یا در جامعه‌ای که تعداد زیادی سیگار می‌کشند، یعنی درست برعکس این ارزش عمل می‌کنند، چون سیگار ماهیتاً ارزش منفی دارد ولی از طریق هنجار فراگیر شده است.

لذا پدیده‌هایی که ماهیتاً ارزش واقعی دارند، نیز زمانی به ارزش اجتماعی تبدیل می‌شوند که رهبران آن جامعه بتوانند آن ارزش را در جامعه اشاعه دهند و به هنجار (عرف) تبدیل کنند. به طوری که عدم پذیرش درونی و عدم رعایت آن توبیخ‌های درونی و غیر رسمی از جانب بقیه اعضاء جامعه را در پی داشته باشد. اما آنچه که هنجار شد چه ماهیتاً باارزش باشد و یا بی ارزش، از نظر اکثریت اعضاء جامعه با ارزش (یعنی ارزش اجتماعی) تلقی می‌شود. خواه هنجارها برای جامعه مفید باشند مانند ایثار، احترام به بناهای تاریخی و یا مضر باشند مانند سیگار کشیدن و خال کوبی و غیره.

بنابراین با توجه به مطالب فوق ارزش‌های سازنده اخلاقیات در یک جامعه شهری اعم از مادی و غیر مادی و به ویژه ارزش‌های مادی اعم از شهر، مجموعه‌های شهری، بناها و بالاخص نقاط شهری در دو حالت، با ارزش تلقی می‌شوند:

اولاً: ذاتاً دارای ارزش باشند و به هنجار اجتماعی تبدیل شده باشند.

ثانیاً: به هنجار اجتماعی تبدیل شده باشند، حتی اگر داری ارزش ذاتی نباشند.

ارزش‌های شهری یا پایه‌های شکل دهنده به اخلاقیات جامعه شهرنشین، اعتقاداتی هستند که اکثریت جامعه شهری در پی آن می‌باشند و صفت مشترکی دارد که شهروندان و گروه‌های مختلف شهری بر آن تاکید می‌نمایند. همچنین به لحاظ زمانی، هنری، طرح، مصالح، سیما، چشم انداز و منظر و معماری، خاصیت کمیابی دارند. براین اساس نقاط باارزش شهری طیف وسیعی از نقاط و پدیده‌ها را شامل می‌شود. با توجه به سطح فرهنگی جوامع و هنجارهای اجتماعی سلسله مراتب ارزش‌های فیزیکی بویژه پدیده‌های شهری ممکن است، متفاوت باشد. تصاویر زیر که از بناها و نقاط دیدنی و تاریخی کشورهای مختلف تهیه شده، جزء ارزش‌های کالبدی و ملموس و محسوس تلقی می‌شوند و ترکیبی از ارزش‌های اقتصادی- تاریخی، فرهنگی، هویتی و مذهبی را دارا می‌باشند.

[h=3] منابع: [/h]

[*=left]-Al-Hathloul, S., Mughal, M.A (1999), Creating identity in new communities: case studies from Saudi Arabia, Landscape and Urban Planning, 44(1).

[*=left]-Steel, F (1981), The Sense of place, CBI, Boston, MA.
[*=left]-Tweed, Ch., Sutherland, M (2007), Built cultural heritage and sustainable urban development, Landscape and Urban planning. 83(1).
[*=left]-Wehmeier, Sally (2005), Oxford Advanced Learner’s Dictionary, Oxford university press.

• عباسزاده، غلامرضا: شناسایی ارزشهای شهری، پایان نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما دکتر رهنما، دانشگاه فردوسی مشهد.
  

منبع: پژوهشکده شهرسازی و معماری سپیدار

فلسفه کجاست؟ این یک غلط تایپی نیست. فلسفه چیست پرسش رایجی است. اما به ندرت برای ما این پرسش پیش می آید که فلسفه از نظر فیزیکی کجاست. فیلسوفی را در حال کار کردن تصور کنید. این صحنه کجا اتفاق می‌افتد؟

فلسفه اغلب به صورت فعالیتی مجرد، در فضایی طبیعی و دورافتاده تلقی می‌شود – کلبه‌ای نزدیک رودخانه، فضایی باز در وسطِ جنگل، غاری در شیب کوه، یا این روزها، روی صندلی‌ای توی بالکن، در شهری زیبا و دانشگاهی. قطعاً برخی از متفکران بسیار بزرگ (از جمله ویتگنشتاین، هایدگر و نیچه) در به‌وجودآمدن این روحیۀ روستایی نقش داشته‌اند. اما حتی آشنایی سطحی با تاریخ فلسفۀ غرب، این حقیقت را آشکار می‌کند که شهرها شرایطِ حیاتیِ امکان‌یافتنِ کارهای نظری را فراهم کرده‌اند، پروژه‌هایی که چه بسا بعدها، به مکان‌هایی آرام‌تر منتقل شده‌اند. شاید کافی باشد که به اهمیت حیاتی آتن در تولد فلسفۀ باستان به دستِ سقراط و افلاطون و ارسطو اشاره کنیم؛ یا به اینکه فلسفۀ مدرن، چطور آغاز خود را در لندنِ بیکن، پاریسِ دکارت، و آمستردامِ اسپینوزا یافت، بنگریم؛ یا ریشه‌های عمیق پراگماتیسمِ آمریکایی را در نیویورک بجوییم، جایی که ویلیام جیمز سال‌های آغازین زندگی خود را به‌عنوان کودکی کنجکاو و جان دیویی سال‌های پایانی زندگی خود را به‌عنوان استادی محترم گذراند.

این اشارات زندگی‌نامه‌ های بی‌ربط نیستند، به‌خصوص اگر ما یکی از پایه‌ای‌ترین باورهای پراگماتیستی را قبول کنیم: ایده‌ها در خلأ عملی نمی‌شوند. آن‌ها پاسخی به موجودیت انسان در وضعیتی بخصوص‌ و به این وضعیت‌ها وابسته‌ هستند. ایده‌ها نه به خاطر استدلال‌های استوارشان، بلکه بدلیل تجسم‌یافتن در محیطِ اجتماعیِ منسجم [قانونمند] رواج می‌یابند. بنابراین صحبت از «فلسفه شهری» کمی گمراه‌کننده، یا زائد است. آیا فلسفه همواره شهری نبوده است؟ آیا شهریت به فلسفه کمک می‌کند؟ فلسفۀ شهری متضمن این معناست که گونه‌هایی از فلسفه وجود دارند که شهری نیستند، یا فلسفۀ شهری شاخه‌ای درون بستری بزرگتر است.

وقتی باید به دو چیز طوری اشاره کنیم که انگار یکی هستند، اغلب کلمات ترکیبی می‌سازیم؛ کلماتی مانند فرنمیز‍ (frenemies ترکیب دوست Friend و دشمن Enemy) یا برانجیلینا (Brangelina ترکیب نام برد پیت Brad Pitt و آنجلینا جولی Angelia Jolie). احتمالآً ترکیب متروسوفی پیوند بین تجربه کلانشهری و فلسفی را بهتر بیان می‌کند. این ترکیب به ما کمک می‌کند تا شهرها را علاوه بر مرکز فعالیت‌های اقتصادی، به‌عنوان سرچشمه‌های اندیشه مجرد نیز ببینیم.اما جالب اینجاست که فلسفۀ مدرن، علاقۀ چندانی به ظهور شهرهای جدید نداشته است.

در قرن هجدهم وقتی پاریس در حال تبدیل‌شدن به پایتخت جهان بود، فردی را در خود پرورش داد که عنوانِ پرحرارت‌ترین منتقد دوران را به خود اختصاص داده بود. ژان ژاک روسو وقتی مرد جوانی بدون پول، جایگاه، تحصیلات، و شهرت قابل‌توجه بود، وارد این شهر شد. اما در مدت کمی موفق شد دعوت‌نامه ورود به مشهورترین سالن‌های مد فرانسه را به دست آورد و با معروف‌ترین روشنفکران نسل خود دوست شود. در همان سال‌های محدود زندگی در پاریس بود که ستاره فلسفیِ او درخشیدن گرفت. همراه با شهرت، تنفر عمیق روسو از شهر نیز آغاز شد: «شیوۀ زندگیِ رایج بینِ مردمان متظاهرِ پاریس، ذره‌ای باب میل من نبود. دسیسه‌های مردم و حرف‌هایشان، صداقت اندکِ نوشته‌هایشان، و اهمیتی که برای خود در جهان قائلند، برای من بسیار نفرت‌انگیز است. من ملایمت، گشودگی قلب، و صراحت و صداقت بسیار کمی را در اطرافیانم، حتی میان دوستانم دیدم. تنفر از این زندگی جنجالی و پر هیاهو بود که باعث شد آرزوی اقامت در حومۀ شهر مصرانه در سرم شکل بگیرد.» وی در نامه‌ای به دنی دیدرو، که پایان‌بخشِ دوستی آن‌ها نیز بود، این‌گونه نتیجه می‌گیرد که: «در حومه شهر است که آدم‌ها یاد می‌گیرند چگونه دوست داشته باشند و به انسانیت خدمت کنند؛ درحالی که هر آنچه در شهر می‌آموزند، عکس این است.»

همه می‌دانستند که دیدرو به چه کسی اشاره می‌کرد وقتی بعدها نوشت: «تنها بدکارانند که تنها زندگی می‌کنند.» اما در نهایت روسو بود که مدت‌ها بعد از مرگ هر دو حرف نهایی را زد. دیدرو و فیلسوفان فرانسوی همراهِ او که دلشان می‌خواست به این شهرهای در حال شکوفایی عشق و احترام بورزند، نزاع فکری را به رومانتیسم آلمانی باختند. رومانتیسم، به سرکردگی یوهان گوتفرید هردر، فیلسوف و شاعر، میراث روسو را در رابطه با حومه، به‌عنوان بهشتی که بشریت را از جهنمِ شهر نجات می‌دهد، ادامه داد. نبوغ فردی به‌منزلۀ منجیِ توده‌ها دیده می‌شد. «آیا انسان بهتر از شهر نیست؟» پرسشی بود که رالف والدو امرسون، بعدها برای خوانندگان آمریکایی آثار خود در سراسر ناحیه آتلانتیک طرح کرد. به نظر می‌رسد او بر سر پرسش خود ایستاده بود، در حالی که از دیدگاه متروسوفی این پرسش پوچ است.

چیزی که در این خط فکری در معرض خطر بود، چیزی فراتر از انتخاب زیبایی‌شناختی مربوط به مجموعه‌ای از کتاب‌ها و آثار هنری قرن نوزدهمی، و یا حتی انتخاب اخلاقی مربوط به ترجیح برخی از روشنفکران ممتاز برای زندگی در مناطق ویژه بود. دغدغه اصلی سیاسی بود. در میان طیفی از متفکران از روسو تا هگل، نقد شهر در شیفتگی نسبت به زندگی سادۀ روستایی خلاصه نمی شد. اکثر اوقات ایده‌ای که در مخالفت با شهری‌شدن طرح می‌شد، ناسیونالیستی و ملی‌گرایانه بود. کشور مستقل مدرن، تمام آن‌چیزی بود که موجب خشم فلسفی شده بود، در حالی که کلان‌شهر از نظر آنها اغلب چیزی بیشتر از خسارت‌های ناخواستۀ انقلاب صنعتی نبود. دولت-ملت ایده‌ای جدید بود که روسو، هگل، و همقطارانشان وجود آن را توجیه و اوج‌گیری آن را پیش‌بینی می‌کردند. از نظر آنها، اکنون کل زمین بر اساس ایدئولوژیِ آنها قطعه‌بندی شده بود. اما این تغییر و تحول گسترده از تئوری به واقعیت اتفاق خوشحال‌کننده‌ای به حساب نمی‌آید. فقط جوی خون‌هایی را به یاد آورید که هر زمانی یک مرز و یا یک فرد، جلوی راه این پروژه سیاسی توقف‌ناپذیر قرار می‌گرفت، جاری شده است. جالب است که توجه کنید که چگونه دو رویۀ شخصیتیِ روسو – یکی علیه شهر و هرچیزی که آن را نمایندگی می‌کند – و دیگری اقتدارگرایی که قرارداد اجتماعی و اراده عمومی را که در حاکمیت قدرتمند تجسم می‌یابد – به آگاه‌سازیِ شیوه‌ای ادامه داده‌اند که جامعۀ مدرن طبقِ آن فکر و عمل می‌کند. همچنین اینکه راهی برای ارزیابی مجدد این دو مجموعه ارزشِ متفاوت از هم پیدا کنیم مهم است.

پرداختن به تفاوتِ منطق شهر و منطق کشور دشوار است. هر چند از لحاظ جغرافیایی، شهر معمولاً فقط لکه‌ای روی نقشۀ کشور است، از نظر فلسفی این دو مفهوم دو دنیای مجزا هستند. به عنوان مثال، توجه کنید که چگونه دولت-ملت مدرن به عنوان پوسته و سپر عمل می‌کند. طوری که نه تنها فقط عناصر درون مرزهای خود (شهروندان) را در بر می‌گیرد و از آنها حمایت می‌کند، بلکه سایرین (پناهندگان) را مستثنی و طرد می‌کند. در مقابل، شهر تمایل دارد تا به عنوان بستر انجمن‌ها و تعاملات بین عناصر متعدد (ایده‌ها، کالاها، مهارت‌ها، افراد، منافع، بخت و اقبال، خواسته‌ها، احساسات، ایدئولوژی‌ها، حماقت‌ها) را تسهیل کند. حداقل در تئوری، شهر نقطۀ تلاقی است نه ظرفی برای زندگی که مثلِ یک کورۀ ذوب مردم را هم شکل کند (نقطه تلاقی به طرف‌های درگیر اجازه متفاوت‌بودن می‌دهد، در حالی که کورۀ ذوب همه‌شان را تبدیل به معجونِ واحدی می‌کند).

بسیاری از فلاسفه شهر را نادیده می‌گیرند، البته نه فقط به دلایل سیاسی. دلیل مستحکم‌تر آن‌ها معرفت‌شناختی است. به پیروی از کانت، آنها ترجیح می‌دهند به جای محلی فکر کردن، جامع‌ تر و یا جهانی تر فکر کنند. آنها فرض می‌ کنند که کارشان رمزگشایی از اصولِ علیت انسانی است، که قرار نیست با تغییر از یک مکان به مکان دیگر تغییر کند. برخی از فیلسوفان مدرن، حتی بر این باورند که پس از دکارت، فکر از ملحقات آن جدا شده است، و ذهن دیگر جایِ خاصی در فضا ندارد. هر چند دکارت آمد که به «آنچه» که فکر می‌کرد اعتماد کند، «جایی» که در آن فکر می‌کرد همچنان موضوعی با عدم قطعیتبالا باقی ماند. بنابراین تفکر فلسفی ترجیح می‌دهد ریسک نکند و مجرد از مکانی که در آن قرار دارد باقی بماند. بنابراین دکارت در نامۀ خود به سال ۱۶۳۱ می‌توانست بنویسد: «در این شهر بزرگ همه به غیر از من مشغول تجارتند، و آن‌چنان مراقب سود خود که من می‌توانم تمام عمر خود را در اینجا بگذرانم، بدون آنکه احدی متوجه من شود.» اما آیا این واقعیت که محیطِ اطراف متوجه شما نمی‌شود، به شما این مجوز را می‌دهد که به پیرامون خود توجه نکنید؟

در اواخر دهه ۱۹۷۰، هانا آرنت می‌تواند در آپارتمان خود در منطقۀ شمال غرب منهتن بنشیند و بپرسد: «ما کجا هستیم هنگامی که فکر می‌کنیم؟» سپس پاسخ می‌دهد: «هیچ‌کجا.» و این متن پس از آثار درخشانی در انسان‌شناسی و نظریه انتقادی (از جمله آثار دوست خوب او والتر بنیامین) نوشته شده است که اهمیت و ضرورت تفکر مبتنی بر محل را نشان داده‌اند. هرچند عملِ فکرکردن و هدفِ فکرکردن از ایدۀ محل منفک بوده‌اند، وصلت میان فلسفۀ سنتی و شهر بسیار عمیق است، و آرنت اولین کسی بوده است که در مطالعاتش دربارۀ یونان باستان به آن اذعان داشته است. پیش از این، در «فایدروس» افلاطون، یکی از اشراف سقراط را سرزنش می‌کند که آن‌سویِ دیوارهای آتن را ندیده است، آیا خوب نیست توشه‌ای جمع کند و به راه بزند؟ به جای پاسخ سنجیده، فیلسوف معروف به او عتاب می‌کند: «مناظر و درختان چیزی ندارند که به من یاد دهند! تنها مردمانِ ساکن در شهرند که می‌توانند این کار را انجام دهند!»

این یکی از راه‌های درکِ نزاع تلخ قدرت بین سقراط با سوفسطاییان است. برای شهروندان، زندگی در دولت‌شهر یونانی مانند یک درس طولانی بود که تمام طول عمر را باید صرف به‌پایان‌رساندن آن می‌کردند. در واقع هیچکس، هیچ‌وقت، از دانشگاهِ خیابان فارغ‌التحصیل نمی‌شود. سوفسطاییان فیلسوفان را عصبانی می‌کردند: این معلمان خصوصی و یا فروشندگان دوره‌گردی که آنچنان به عقلِ خود غره بودند که به دانش‌آموزان‌شان وعده می‌دادند که آشفتگیِ پیچیدۀ زندگی شهری را در هفت مرحله آسان می‌آموزند. خیلی طول نکشید که افلاطون برخوردهای تصادفیِ معلم خود در بازار آتن را بر صفحات کتاب‌ها حک و میراث او را با ایجاد آکادمی احترام‌برانگیزی نهادینه کرد. از آن به بعد تاکنون، فلسفه در اغلب موارد به تدریج به محافلِ سلطنتی، صومعه‌های رهبانی، و برج‌های عاج عقب‌نشینی کرده است.

تا امروز جداییِ فلسفه از شهر، اندیشه‌های ما دربارۀ شهر را تسخیر کرده است. اما فلسفه تمایل دارد در غیرمنتظره‌ترین جاها، دور از مجموعه‌های دانشگاهی و حرفه‌ای دوباره سر بر آورد. یکی از نمونه‌هایش، در اوایل قرن بیستم توسط هنری میلر در بازگویه‌هایی از دوران کودکی‌اش در بروکلین نمایان شد: «در خیابان یاد می‌گیرید انسان‌ها واقعا چه هستند؛ در غیر این صورت، یا پس از آن، شما آنها را [در ذهن خود] ابداعمی‌کنید. نباید به چیزی که در کوچه و خیابان یافت نمی‌شود ادبیات گفت.» حتی امروز، شهری مانند نیویورک نیازی به سقراط پاستوریزه شدۀ افلاطون ندارد. زیرا شهر، به خودی خود، یک دستگاه سقراطی بسیار کارآمد است: یک ماشینِ بی‌رحم، کنایه‌آمیز، و در عین حال خیرخواه که حس قطعیت، اهمیت فردی، و ادعای دانش غایی را از ساکنان خود می‌ستاند.

منابع:

Kishik, David: Metrosophy: Philosophy and the City, The New York Times, 6 Jul 2015, Accessed on 19 Oct 2015:

کیشیک، دیوید: دشمنی فلسفه با کلانشهر، ترجمه علی طیبی، ۲۶ مهر ۱۳۹۴، دسترسی در تاریخ ۲۷ مهر ۱۳۹۴:

منبع: پژوهشکده شهرسازی و معماری سپیدار

دانلود مقاله

صحبت از نارسائی لایه‌ها و پیچیدگی‌های شهری به ادبیات رایجی تبدیل شده است که شاید در ظاهر کسل کننده و تکراری به نظر برسد؛ اما چند بعدی بودن شهر و فرد – به عنوان مخاطب و تغذیه کننده اصلی فضای شهری – لزوم نگرش‌های چندباره به این موضوع را کاملا توجیه می‌کند. بدون دانش ویژگی‌های روانی فردی و روند مشاهده، ادراک و تصمیم سازی او مبنی بر استفاده از محیط نمی‌توان مدعی رویکردی انسان‌ریخت و شایسته بود. پیشرفت علوم و تکنولوژی هماره دریچه‌های جدیدی از این موجود استثنائی می‌گشاید که بعضاً دانش‌ پیشین ما در مورد چگونگی رفتار و استفاده را تحت تاثیر قرار می‌دهد. سالهاست که توجه به بعد پنهان و درونی انسان نیز مانند فیزیک جسمانی او در تمامی طراحی‌ها و جانمایی‌ها مورد بحث و پژوهش است.

از طرف دیگر دنیای فوق مدرنیته معاصر با سرعتی غیر قابل تصور، رویکردها و تصورات خود را بر زندگی انسان‌ها تحمیل می‌کند و او نیز با تبحر ذاتی خود در تعامل با این اتفاقات، نیازها و رفتارهای خود را تغییر داده و یا مدیریت می‌کند. مقیاس‌ها در‌ زندگی امروز بیش از هر زمانی خرد شده‌اند و ساختارهای متفاوتی را نسبت به قبل تقاضا می‌کنند. جزئیات، موضوع مورد علاقه عصر ماست و همه چیز به سمت یک دنیای "کوتاه و بجا" خیز برداشته است.

حال در این گستردگی دایره اطلاعاتی و لایه‌های وجودی، شهر به مثابه ظرف اتفاقات زیستی، خسته‌تر از همیشه بدنبال چاره‌ای می‌گردد تا فرزندانش را به آرامی در آغوش کشد و مهر و آرامش خود را به آن‌ها ارزانی کند. چهره پیری که با صبر و حوصله زخم‌های این فرزندان کنجکاو و ناآرام را مرهم می‌خواهد و در عین حال می‌بایست وظایف پدرانه‌اش را به واسطه ابزارها و امکانات موجود برای آینده‌ای بهتر به انجام رساند.

کلید واژگان: فرد، نامکان، مصرف، شهر، فضای زیسته، فوق مدرنیته، مبلمان و گرافیک شهری

منبع: سایت انسان شناسی و فرهنگ

ریشه‌یابی بیشتر چالش های اقتصادی موضوعی محلی و منطقه ای است. برای مثال بسیاری از شهر‌ها در دام سنت‌گرایی و گذشته صنعت‌زده خود گرفتار شده و برخلاف هزینه گزافی که صرف توسعه می‌کنند، نسبت به جذب سرمایه‌ها و پیشرفت ناتوان و ضعیف ظاهر می‌شوند. یکی از اقتصاد‌دانان معاصر به نام «مانکر اولسون»^[۱] سال‌ها پیش از این خاطر‌نشان کرده است که افزایش سطح رفاه ملت‌ها و مردم موجب استحکام فرهنگی و سازمانی کشور است و آن را استحکام گروهی می‌نامد. تحلیل نظریه «اولسون» روشن می‌سازد که چرا برخی از ملّت‌ها در دام اقتصاد ناکارآمد و قدیمی‌خود باقی مانده و در نتیجه نسبت به هماهنگ شدن با پیشرفت در جهان امروز ناامید و ناتوان می‌شوند. بسیاری از مدیران، محققان و متخصصان کشورهای در حال توسعه هنوز هم رویکرد دانش بنیان را مناسب نمی‌دانند و به جای آن به مدل‌سازی برای «دهکده جهانی»^[۲] به عنوان نماد و نشانه پیشرفت گرایش دارند.اقتصاددانان پیشرو برای سنجش بهتر توانمندی اقتصادی در شهرهای معاصر چهار شاخص اساسی را معرفی کرده اند که عبارتند از:

1. قابلیت ترکیب شدن دستاوردهای نظری با نوآوری‌های عملی،
   
2. وجود صنایع فوق پیشرفته و استفاده شرکت‌ها و صنایع مختلف از آن،
   
3. میزان نوآوری به ازای هر شهروند،
   
4. تنوع فعالیتی که با حضور گروه‌های مختلف در مشاغل گوناگون مورد سنجش قرار می‌گیرد.
   

جهت دستیابی به راهکارهای بهینه در راستای مواجهه هوشمندانه با چالش‌های اقتصادی، استفاده از تجارب جهانی می‌تواند راهگشا باشد. از این رو در ادامه سه مورد از این تجارب مورد بررسی قرار می‌گیرند:

الف) شهر کتاب، هایان‌وای، بریتانیا

تا سال ۱۹۶۱ شهر «هایان‌وای»^[۳] به‌طور کامل توسط محدوده‌های مصوب در استان «ولز»^[۴] مشخص نشده بود و به شدت وابسته به بازارهای رو به نزول کشاورزی و صنایع غذایی برای گرداندن اقتصاد شهر بود. در این شرایط «ریچارد بوث»^[۵]وارث یک ساختمان بزرگ نیمه خراب بود که کار خرید و فروش کتب دست دوم را در آن شروع کرد و این فعالیت به سرعت رونق گرفت، به‌طوری‌که تمام ساختمان به آن تخصیص یافت و هنگامی که ساختمان‌های اطراف نیز جهت گسترش فعالیت به این فضای خرید و فروش کتاب افزوده شدند، رونق این فعالیت صد چندان شد. این ایده که شهر پر از کتابفروشی باشد می‌توانست شهر را به یک جاذبه بین‌المللی تبدیل کند که در نوع خود یک کار بدیع محسوب می‌شد. به همین خاطر کتابفروشی و مجموعه اطراف آن به سرعت به بزرگ‌ترین مرکز خرید و فروش کتاب‌های دست دوم در سرتاسر جهان تبدیل شد و ایده خلّاق ایجاد این مجموعه تنها به یک شهروند خلّاق تعلق داشت. در اوایل سال ۱۹۷۰ در این شهر یک کنفرانس بین‌المللی با موضوع کتاب برگزار شد، در آن زمان در شهر ۴۲ کتابفروشی بین‌المللی وجود داشت. این کتابفروشی‌ها تخصص‌های گوناگون را همچون سینما، هنر، تاریخ، علوم نظامی، شعر و ادبیات، کودکان، حقایق آمریکا، فلسفه و اقتصاد پوشش می‌دهند. عموم مردم و بازدیدکنندگانی که برای خرید کتاب و دیدار از جاذبه های تجاری- گردشگری به این شهر سفر می‌کنند، رونق‌بخش فعالیت‌های کوچک و بزرگ اقتصادی در شهر هستند.

ب) بازآرایی مدیریت شهری و اعتلای اقتصاد شهری، تیلبرگ، هلند

«تیلبرگ»^[۶] با دارا بودن حدود ۲۰۰ هزار نفر جمعیت ششمین شهر بزرگ کشور هلند محسوب می‌شود. در دهه ۱۹۹۰ این شهر یک شکل کاملا جدید از مدیریت شهری را پذیرا شد، به‌طوری‌که این مدل مدیریتی به نام مدل «تیلبرگ» مشهور شد. این شهر به عنوان مکان مشارکت شهروندان، با لایه‌های مدیریتی گوناگون و با تاکید بر همکاری واحد‌های همسایگی در ایجاد یک شهر پیشرو، شناخته شد و نتیجه آن صرفه‌جویی عظیم در هزینه‌ها بود. این سیستم با یک ساز‌و‌کار مدیریت خصوصی قابل قیاس است و مانند مراکز تولید ارزش افزوده عمل می‌کند که خدمات و محصولات آن کاملا تعریف شده است. سیستم سیاسی (اطلاع رسانی شهر و شورا) نسبت به اهداف و نتایج تصمیم‌گیری می‌کند و تعیین می‌نماید که مقدار این محصولات یا کیفیت آنها باید چگونه باشد. سیستم عمرانی شهر (سیستم عمرانی و اجرایی) حتی در قبال کمترین هزینه‌های ممکن، با توجه به تعاریف، قوانین و شاخص‌های تعریف شده در مقابل سیستم مدیریتی شهر پاسخگوست. دپارتمان‌های گوناگون نیز با مدیران شهر و اعضای شورا از طریق یک سیستم اطلاع‌رسانی شفاف ارتباط داشته و درباره پیشبرد اهداف و انحرافات احتمالی در اجرای طرح‌ها اخطار می‌دهند.

پ) کنترل مخارج شهر توسط شهروندان، پورتو آلگرو، برزیل

جایگاه مشارکت شهروندان در تصمیم‌گیری‌های مدیریت شهری در «پورتو‌آلگرو»^[۷] ریشه‌ای عمیق دارد. «تارسو جنرو»^[۸] در دوره مسئولیتش که از سال ۱۹۹۳ تا ۱۹۹۷ به عنوان شهردار این شهر فعالیت می‌کرد با چالش ارتباط سنتی بین مردم و مسئولین مواجه بود . وی تلاش می‌کرد تا آگاهی عمومی را در این زمینه بالا برده و مشارکت در تصمیم‌گیری برای تخصیص بودجه را در فرهنگ شهروندی نهادینه سازد. یکی از مؤلفه‌های بارز مدیریت آقای «جنرو» در نظر داشتن این ایده بود که شهروندان بایستی در کنترل شهر مشارکت داشته‌باشند و با عملی شدن این ایده به مردم اجازه داده می‌شد تا در اداره امور شهرشان دخیل شده و با تصمیم‌سازی بر حسب نیازهای واقعی شهر به اتخاذ تصمیمات مناسب در شورای شهر به عنوان نهاد اصلی تصمیم‌گیرنده در مدیریت شهری یاری رسانند. در این فرآیند گروه‌های وکلای محلات و نمایندگان مناطق نیز به شورای شهر می‌پیوندند تا در جهت حرکت به سمت پیشرفت و توسعه شهر، سیاست‌های بلند‌مدت و راهبردی را مورد بررسی قرار دهند. تغییر ایجاد‌شده در ساختار سازمانی مدیریت شهر «پورتو‌آلگرو» تغییر در شکل رابطه بین دولتمردان و شهروندان بوده‌است و آقای جنرو در این رابطه می‌گوید: «هدف از این تغییر، ایجاد کنترل مستقیم مردم و به‌وجود آوردن دموکراسی از طریق مشارکت در فرآیند تصمیم‌سازی^[۹] و تصمیم‌گیری می‌باشد».

جمع بندی

اصلی‌ترین چالش در سرمایه‌گذاری و توسعه اقتصاد دانش بنیان در شهرهای معاصر، نبود تضمین کافی برای بازگشت سرمایه از سوی دولت‌هاست و رفع این مشکل از طریق افزایش آگاهی عمومی درباره اقتصاد شهری و حمایت گسترده دولتی از استعدادها و سرمایه‌های نو امکان‌پذیر می‌باشد. با توجه به گسترش و پیشرفت روزافزون علم و فناوری لازم است مبحثی به نام راهکارهای نوین اقتصادی در طرح‌ها و برنامه‌های شهری گنجانده شود تا از این طریق توجه به آن در سیستم مدیریت شهری نهادینه گردد. همچنین استفاده از تجارب جهانی در اجرای طرح‌های اقتصاد شهری هدر رفت منابع را به حداقل می‌رساند.

منابع

• گیلبرت، آلن و گاگلر، جوزف(۱۳۷۵): شهر‌ها، فقر و توسعه. ترجمه پرویز کریمی ناصری، انتشارات شهرداری تهران.
  
• هاروی، دیوید(۱۳۷۶): عدالت اجتماعی و شهر. ترجمه فرخ حسامیان، انتشارات شرکت پردازش و برنامه ریزی شهری.
  [*=left]Bagwell, Susan (2008): Creative clusters and city growth. Creative Industries Journal, Vol. 1, 31–۴۶.
  [*=left]Florida, Richard (2008): Discovering How Technology Talent and Tolerance Affect the New Economy.
  برای مشاهده این محتوا لطفاً ثبت نام کنید یا وارد شوید.

  • ورود
  • یا
  • ثبت نام
  
  [*=left]J.Scott, Allen (2000): The Cultural Economy of Cities. London, Sage.
  

[۲] Global Village (closely associated with Marshall McLuhan)

[۳] Hay-on-Wye

[۴] Welsh

[۵] Richard Booth

[۶] Tilburg

[۷] Porto Alegre

[۸] Tarso Genro

[۹] Decision Making

منبع: پژوهشکده شهرسازی و معماری سپیدار

نوشته حاصر به معرفی اجزا و عناصر ساختاری مقالات علمی و پژوهشی می پردازد و ویژگی های مطلوب هریک از این اجزا را به اختصار تبیین می کند. در اینجا به بیست عنصر یا مولفه اصلی تشکیل دهنده مقالات و کارکرد هریک اشاره شده و در ادامه برای هریک از این مولفه ها پنج ویژگی آمده است که در مجموع شامل یکصد ویژگی می شود. از بیست مولفه موجود، فقط نخستین مورد، یعنی اصالت موضوع مربوط به محتوای مقالات است و 19 مولفه دیگر به ساختار مقالات و چگونگی ارائه مطالب می پردازند. بدیهی است که به دلیل تنوع رشته های علمی امکان تدوین ساختاری واحد که بتواند برای همه رشته ها مفید باشد، میسر نیست. با این حال در اثر مختصر تلاش شده است فارغ از جنبه موضوعی مقالات، عناصری از ساختار آنها مطرح شود که بیشترین عمومیت را در رشته های مختلف دارند.

کلیدواژه: مهارت های نگارشی، نگارش علمی، مقاله نویسی و انتشارات علمی

20 مولفه عبارتند از:

1. اصالت موضوع: اهمیت موضوع پژوهش و نو بودن آن را که در متن منعکس شده است، نشان می دهد.
   
2. عنوان: معمولاً منعکس کنندۀ مندرجات مقاله و حاوی کلیدواژه هاست.
   
3. چکیده: حاوی مهم ترین اجزای متن اصلی است که به اختصار بیان شده اند.
   
4. کلیدواژه ها: برای افزایش دسترس پذیری مقاله توسط مؤلف یا نشریه انتخاب می شوند.
   
5. مقدمه: زمینه ساز بحث اصلی است و به معرفی مقدماتی پژوهش می پردازد.
   
6. بیان مسئله: به مشکلی که زمینه ساز اجرای پژوهش شده است، اشاره می کند.
   
7. تبیین هدف: به هدفی كه مقاله دنبال می كند یا پژوهش دنبال کرده است، می پردازد.
   
8. پرسش های پژوهش: پرسش/ پرسش های پژوهش است و گاهی همراه با فرضیه/ فرضیه ها ارائه می شود.
   
9. پیشینه پژوهش: مرور نوشتارها و تشریح مبانی نظری مرتبط با موضوع را دربرمی گیرد.
   
10. معرفی پروژه: ویژگی های اصلی پژوهش و آنچه آن را از موارد مشابه مجزا می كند، مشخص می سازد.
    
11. روش شناسی: روش تحقیق به كارگرفته شده در پژوهش و دلایل انتخاب آن را توضیح می دهد.
    
12. ابزار پژوهش: به معرفی ابزار گردآوری و روش تحلیل داده ها می پردازد.
    
13. جامعه پژوهش: به معرفی جامعۀ موردمطالعه و ویژگی های آن اختصاص دارد.
    
14. محدوده و محدودیت ها: آنچه پژوهشگر را محدود كرده یا او در پژوهش اعمال کرده است، نشان می دهد.
    
15. یافته ها: نتایج توصیفی و تحلیلی ناشی از پژوهش را تبیین می کند.
    
16. بحث و نتیجه: تحلیل نهایی پژوهشگر از كار خود و تفسیر او از نتایج به دست آمده را نشان می دهد.
    
17. پیشنهادها: پیشنهادهایی برای حل مسئلۀ اولیه و برای پژوهش های بعدی ارائه می کند.
    
18. تقدیر و تشکر: به ذكر نام كسانی كه در اجرای پژوهش به نحوی نقش داشته اند، اختصاص دارد.
    
19. منابع: به ذكر منابع مورداستفاده براساس یکی از شیوه نامه های استاندارد می پردازد.
    
20. پیوست ها: آنچه را كه ذکر آن برای خواننده به عنوان اطلاعات تكمیلی مفید است، ارائه می کند.
    

دانلود مقاله

نقشه های ساختمانی زبان بین المللی طراحان در سراسر جهان است و بدون داشتن نیاز به توضیحات اضافی از طراح کلیه نقشه ها خوانا و قابل اجرا هستند.

در این فایل پاورپوینت با انواع نقشه ها، مقیاس و انواع آن و نمونه نقشه های مختلف شهری و سرانه های شهری در مقیاس های مختلف آورده شده است.

شهر فشرده شهری با تراکم جمعیتی بالا، چند کاربردی و با مرزهای مشخص است. با افزایش تراکم در یک محله، امکان خرید، کار و عبور و مرور بهتر فراهم می شود. با این حال تکامل و افزایش تراکم نیازمند به کارگیری سوابق تاریخی و ویژگی های هر محله نیز می باشد.

دانلود مقاله

https://www.noandishaan.com/forums/attachments/21404d1533059342-jpg

LED های کروی خورشیدی شناور در رودخانه سومیدا منظره پر زرق و برق از نور را در پایتخت ژاپن تشکیل داده اند. جشنواره هوتارو در توکیو هر ساله در ماه مه(می) برگزار می شود، امسال 100.000 گلوله ی درخشان نوری آبی رنگ جمع شده اند تا محیط شهر را هر چه بیشتر به طبیعت نزدیک تر کنند.این مجموعه ی LED های شناور در رودخانه ،یادآور گروهی از کرم های شب تاب است. این یک راه طبیعی برای روشن کردن محیط اطراف ما را تداعی می کند همانند زمانی که اصلا الکتریسیته وجود نداشت. این جشنواره در مقیاس عظیم برگزار و بلیط های اولین ردیف تماشاگران در امتداد رودخانه به میزان هزار ین فروخته می شود.

ترجمه شده توسط کارگاه ترجمه نواندیشان