آیا مهریه در سال ۱۴۰۵ زندان دارد؟ آیا کل مهریه قابل وصول است؟

در سال های اخیر یکی از پرتکرارترین سوالاتی که در پرونده های خانواده مطرح می شود، موضوع زندان برای مهریه است. بسیاری از مردان تصور می کنند به محض ناتوانی در پرداخت مهریه راهی زندان خواهند شد و در مقابل، برخی زنان نیز فکر می کنند صرف صدور حکم مهریه به معنای وصول کامل آن است. واقعیت اما کمی پیچیده تر از باورهای رایج فضای مجازی است.

قوانین مربوط به مهریه در سال های گذشته بارها دستخوش تغییر و تفسیر شده و همین موضوع باعث شده افراد زیادی اطلاعات ناقص یا اشتباه داشته باشند.  موضوع مهم این است که قانون میان «ناتوانی واقعی در پرداخت» و «فرار از پرداخت مهریه» تفاوت قائل می شود. به همین دلیل نمی توان برای همه پرونده ها یک نسخه ثابت پیچید. شرایط مالی زوج، میزان مهریه، نوع اموال و حتی رفتار طرفین در روند رسیدگی تاثیر مستقیم دارد.

با ما در ادامه این مقاله همره باشید تا به بررسی تغییرات قانون جدید مهریه در سال 1405 بپردازیم. همچنین ب با سرچ کلمه {وکیل ترجمان} در گوگل می توانید به بهترین وکیل خانواده در شهر خود دسترسی پیدا کنید.

آیا قانون مهریه در سال ۱۴۰۵ تغییر کرده است؟

در ماه های اخیر بحث های زیادی درباره تغییر قوانین مهریه مطرح شده است. هر بار نیز شایعات متعددی در فضای مجازی منتشر می شود؛ از حذف کامل زندان مهریه گرفته تا محدود شدن امکان مطالبه.

اما بر اساس آخرین تغییرات قانون مهریه در سال 1405 در مجازات حبس مردان باید عنوان کنیم امروزه در صورتی که مرد نتواند مهریه زن را پرداخت کند، به زندان نمی‌رود و یا اگر حبس باشد آزاد می‌گردد. همچنین پرداخت مطالبه زن به صورت عندالاستطاعه صورت می‌گیرد.

قانون جدید مهریه ۱۴ سکه، در مجلس تصویب شد. این قانون اعلام می کند که اگر مرد معادل ۱۴ سکه را پرداخت کند، دیگر به دلیل نپرداختن باقی مهریه بازداشت نمی شود. تصویب این قانون، گامی در جهت کاهش زندانیان مهریه می دانند و مخالفانش آن را امتیازی یک طرفه برای مردان میدانند.

با وجود این تغییر مهم، این موضوع را در نظر بگیرید که قانون گذار تصریح کرده است که تمامی مهریه های تعیین شده در عقدهای قبلی همچنان معتبر هستند و زوجه حق دارد تمام مهریه درج شده در عقدنامه را مطالبه کند. تنها تفاوت این است که بازداشت مرد پس از پرداخت ۱۴ سکه در صورت نداشتن تمکن مالی منتفی می شود، اما مطالبه باقی مهریه در صورت توانایی مالی شوهر همچنان امکان پذیر است و می تواند از مسیر قضایی پیگیری شود.

آیا ندادن مهریه زندان دارد؟

در پاسخ کوتاه به سوال آیا مهریه زندان دارد می توان گفت: خیر، اما نه در همه شرایط.

برخلاف تصور بسیاری از افراد، صرف ناتوانی مالی به معنای زندانی شدن نیست. طبق قانون جدید مهریه در سال 1405، زمانی که مرد مهریه زن را در صورت نداشتن تمکن مالی پرداخت نکند، زندان نمی رود. قانون زمانی امکان بازداشت را مطرح می کند که مرد توانایی پرداخت داشته باشد اما از اجرای حکم خودداری کند یا اموال خود را پنهان نماید. 

در عمل، دادگاه ابتدا وضعیت مالی زوج را بررسی می کند. اگر شخص بتواند ثابت کند که در شرایط فعلی امکان پرداخت یکجای مهریه را ندارد، امکان ارائه دادخواست اعسار از پرداخت مهریه وجود دارد. در صورت پذیرش اعسار، مهریه معمولا قسط بندی می شود و تا زمانی که اقساط پرداخت شود، موضوع زندان مطرح نخواهد بود.

نکته حقوقی مهم: برای تنظیم دادخواست اعسار، به علت حساسیت موضوع، حتما قبل از هرگونه اقدامی با یک وکیل خانواده مجرب مشاوره حقوقی داشته باشید. تیم حقوقی وکیل ترجمان با 25 سال تجربه در امور خانواده یا وکلای خانواده مجرب دیگر می تواند پیشنهاد خوبی برای پیگیری روند قضایی شما باشد.

اما اگر مشخص شود فرد با وجود داشتن توان مالی از پرداخت خودداری می کند یا اموال خود را به نام دیگران منتقل کرده است، شرایط متفاوت می شود. در چنین وضعیتی امکان صدور حکم جلب وجود دارد.

همین تفاوت ظریف باعث شده بسیاری از پرونده های مهریه پیچیده شود. برخی افراد تصور می کنند انتقال صوری اموال یا مخفی کردن دارایی ها می تواند مانع اجرای حکم شود، در حالی که این اقدامات در بسیاری از موارد نتیجه معکوس دارد.

آیا کل مهریه قابل وصول است؟

در پاسخ به سوال آیا کل مهریه قابل وصول است می توان گفت: به عوامل مختلفی بستگی دارد و نمی توان یک جواب ثابت برای همه پرونده ها ارائه داد. اگر مهریه عندالمطالبه باشد، زوجه از نظر قانونی حق مطالبه آن را دارد. اما وصول کامل مهریه وابسته به وضعیت مالی زوج و وجود اموال قابل توقیف است. طبق قانون جدید مهریه در سال 1405 مهریه تا ۱۱۰ سکه قابل وصول است و اگر مرد ثابت کند توانایی مالی برای پرداخت بیش از آن ندارد، قانون او را مجاب به پرداخت بیش از ۱۱۰ سکه نمی کند.  در واقع صدور حکم به معنای وصول قطعی تمام مهریه نیست. 

در بسیاری از پرونده ها، بخشی از مهریه از طریق توقیف اموال، حساب بانکی، خودرو یا ملک وصول می شود. اما اگر مرد فاقد مال باشد یا توانایی مالی کافی نداشته باشد، موضوع قسط بندی مطرح می شود. از سوی دیگر، در مهریه عندالاستطاعه شرایط متفاوت است. در این نوع مهریه، ابتدا باید توانایی مالی مرد اثبات شود. همین موضوع باعث می شود روند وصول طولانی تر و پیچیده تر شود.

جدول زیر تفاوت کلی این دو وضعیت را نشان می دهد:

در سال های اخیر، بسیاری از پرونده های مهریه به دلیل نبود آگاهی کافی از همین تفاوت ها وارد روندهای طولانی قضایی شده است.

ندادن مهریه چقدر زندان دارد؟

یکی از باورهای اشتباه رایج این است که برای هر مقدار مهریه، مدت مشخصی زندان تعیین می شود. در حالی که قانون چنین فرمول ثابتی ندارد. اگر مرد دادخواست اعسار از پرداخت مهریه بدهد و دادگاه آن را بپذیرد، معمولا موضوع زندان منتفی می شود. اما در صورتی که شخص از پرداخت اقساط تعیین شده در صورت داشتن تمکن مالی نیز خودداری کند، امکان بازداشت وجود دارد.

در برخی پرونده ها دیده می شود که افراد بدون آگاهی حقوقی کافی، اقدامات اشتباهی انجام می دهند؛ مثلا اموال را صوری منتقل می کنند یا از حضور در جلسات دادگاه خودداری می نمایند. همین رفتارها می تواند شرایط پرونده را پیچیده تر کند. در نتیجه براساس نوع عمل مجرمانه مدت زمان زندان متغیر خواهد بود.

نقش وکیل در پرونده های مهریه

پرونده های خانواده برخلاف تصور عمومی، صرفا اختلافات احساسی نیست. جزئیات حقوقی در این پرونده ها نقش بسیار مهمی دارد و یک اقدام اشتباه می تواند روند رسیدگی را ماه ها طولانی تر کند. برای مثال، نحوه تنظیم دادخواست اعسار، زمان معرفی اموال، شیوه دفاع در جلسات رسیدگی و حتی متن برخی لوایح می تواند نتیجه پرونده را تغییر دهد.

از سوی دیگر، در برخی پرونده های پیچیده، دریافت مشاوره تخصصی و ارتباط با بهترین وکیل حقوقی در تهران می تواند باعث شود روند رسیدگی با دقت بیشتری دنبال شود و احتمال بروز اشتباه کاهش پیدا کند.

جمع بندی

مهریه در سال ۱۴۰۵ همچنان یکی از مهم ترین موضوعات پرونده های خانواده است، اما برخلاف تصور رایج، موضوع زندان برای همه پرونده ها به شکل یکسان اجرا نمی شود. قانون میان ناتوانی واقعی مالی و خودداری عمدی از پرداخت تفاوت قائل می شود و همین موضوع نقش مهمی در تصمیم دادگاه دارد.

از سوی دیگر، وصول کامل مهریه نیز وابسته به شرایط مالی، نوع مهریه و وجود اموال قابل توقیف است. به همین دلیل نمی توان صرفا بر اساس شنیده ها یا مطالب فضای مجازی درباره چنین پرونده هایی تصمیم گرفت. آگاهی حقوقی، بررسی دقیق شرایط پرونده و انتخاب مسیر درست از همان ابتدا، مهم ترین عامل جلوگیری از پیچیده شدن اختلافات مهریه است.

سوالات متداول

منابع:

1-https://vakiltarjoman.ir/family-lawyer/

2- https://shabaketaavon.ir/fa/content/512933/the-new-dowry-law